فروت‌ست در درختان‌میوه

نهالستان ایران زمین

روش كود دهي در مديريت تغذيه اي گياهان اهميت زيادي دارد. اما باید توجه داشت که عمل كود دهي بايد به گونه اي باشد كه عناصر مورد نياز گياه به شكل مناسب و در زمان مورد نظر در اختيار گياه قرار گيرد. محلول پاشي به عنوان يك روش مكمل تغذيه اي در باغباني مدت هاست كه مورد توجه قرار گرفته است و از مهم ترين شاخه های این روش، كود فروت ست (ازت، روي و بر) مي باشد.

تحقيقات متعدد نشان داده است كه اولين قدم پس از برداشت محصول و قبل از برگريزان، محلول پاشي باغات با تركيب فروت ست نقش اساسي در تشكيل و تكامل تخمك و افزايش ميزان گرده افشاني موثر در بهار سال بعد دارد. علاوه بر اين، محلول پاشي بعد از برداشت، مقاومت جوانه هاي گل را نسبت به سرماي زمستانه و بهاره افزايش داده و در تغذيه اول فصل و رشد درخت موثر است. زيرا در ابتدای فصل، بخش هوايي درخت شامل جوانه هاي زايشي (گل) و رويشي (برگ) فعاليت خود را با رشد سريع آغاز مي كنند. این در حالي است كه ريشه هاي فعال هنوز به اندازه كافي شروع به رشد و نمو و جذب عناصر غذايي از خاك نكرده اند كه بتوانند نياز هوايي درخت را بر طرف كنند.
همچنين طي مرحله زايشي به دليل رقابت اندام هاي زايشي با ريشه ها براي جذب عناصر غذايي، فعاليت ريشه ها كاهش مي یابد و در پي آن جذب عناصر غذايي كم مي شود. عناصر غذايي مورد نياز در اين مرحله يا از ذخيره درخت كه در فصل رشد قبل جمع آوري كرده است تامين مي شود يا از طريق تغذيه برگي قابل تزریق است.
بنابراین بهترین زمان برای بالابردن ذخیره غذایی درخا مرحله بعد از برداشت است که قسمت اعظم عناصر غذایی جذب شده از ریشه و محلولپاشی در جوانه ها و شاخه ها ذخیره میگردد.

از سويي ديگر، محلول پاشي تركيبات فروت ست قبل از تورم جوانه ها شرايط را جهت بيدار شدن به موقع جوانه هاي رويشي و زايشي ازخواب زمستانه فراهم نموده و همچنين باعث گرده‌افشاني موثر و لقاح مي شود.

گرده افشاني عبارت است از انتقال دانه گرده از پرچم به كلاله مادگي. هر گل يك دوره گرده افشاني موثري دارد و آن عبارت است از مدت زماني كه بعد از باز شدن گل، مادگی پذیرای دانه گرده می باشد و بايد توسط دانه گرده مناسب تلقیح صورت گرفته و باروری شکل گیرد. دوره گرده افشاني مناسب تابع دو عامل طول عمر تخمك و مدت زمان لازم براي رشد لوله گرده مي باشد.
(زمان رسيدن لوله گرده به تخمك) – (طول عمرتخمك)  = دوره گرده افشاني موثر
بطور مثال، اگر طول عمر تخمك ١٨ روز و زمان رسيدن لوله گرده به تخمك١٠ روز باشد، گرده افشاني موثر برابر ٨ روز خواهد بود.

افزایش تشکیل میوه در محصولات باغی و سر درختی از نظر اقتصادی دارای اهمیت است، در اوایل بهار و اواخر زمستان که دمای خاک پایین است و برگ ها ظاهر نشده­ اند و جریان شیره­ های گیاهی بسیار کُند است، تغذیه جوانه­ ها بسیار اهمیت دارد. زیرا جذب عناصر غذایی بطور مناسبی انجام نمی­گیرد. در این حالت محلول پاشی درختان میوه برای ذخیره سازی عناصر مورد نیاز برای شروع فعالیت مجدد گیاه و رشد  جوانه­ ها و گلدهی و تشکیل میوه بسیار مفید خواهد بود.

مصرف ترکیبات فروت ست موجب می­شود که در زمان خواب زمستانی درختان میوه، عناصر مهم غذایی در گیاه ذخیره شده و در زمان جوانه زنی و آغاز فعالیت مجدد گیاه، فعالیت زیستی (با توجه به عدم حضور برگ­ها در گیاهان خزان کننده و دمای پایین خاک و محیط) دچار اختلال نشود و گیاه بتواند نسبت به عوامل محیطی مانند سرما، باران و تگرک مقاومت نشان داده و گلدهی و تشکیل میوه دچار اختلال نشود. وجود عناصر ازت، روی و بور در ترکیبات فروت ست به بهبود و افزایش گلدهی و تبدیل بیشتر گل ها به میوه کمک نموده و افزایش کیفیت محصول را در پی خواهد داشت.

 

نقش عناصر موثر موجود در ترکیبات فروت ست:

محلول پاشی در مرحله تورم جوانه ها یکی از کلیدی ترین مراحل محلول پاشی در باغات میوه است. همزمان با شروع مرحله تورم جوانه ها، یکسری از عناصر غذایی از دیگر اندام های گیاه به سمت جوانه ها حرکت می کنند. مطالعات انجام شده در گذشته، سه عنصر غذایی ازت (N)، روی (ZN) و بور (B) را در این جا به جایی مهمتر از سایر عناصر گزارش کرده اند. به همین دلیل در برنامه محلول پاشی مرحله تورم جوانه ها، ترکیبات کودی که حاوی این سه عنصر بودند، توصیه می شد. اخیرا نقش عناصری از قبیل فسفر، کلسیم، مولیبدن، پتاسیم و اسیدهای آمینه نیز در فرآیند تشکیل گل و میوه (Fruit set) موثر تشخیص داده شده است. دلیل اهمیت محلول پاشی در این مرحله، نیاز فوق العاده زیاد جوانه ها برای رشد سریع اولیه و عدم جذب عناصر از طریق ریشه ها در این مرحله از رشد گیاه می باشد. بین مرحله شروع به رشد دبخش هوایی درخت (مرحله تورم جوانه ها و گرده افشانی جزو اولین مرحله رشد هر گیاه است) و شروع فعالیت سیستم ریشه ای برای جذب عناصر غذایی، یک اختلاف فاز یک تا دو هفته ای وجود دارد. در این مرحله حساس و اساسی، برای تولید و عملکرد درخت که نیاز بسیار زیادی به عناصر غذایی دارد، ذخیره خود درخت تعیین کننده است. هر چقدر ذخیره عناصر غذایی درخت بالاتر باشد، گرده افشانی موفق تر و به عبارتی محصول بیشتر و عملکرد بهتری خواهیم داشت. برای افزایش ذخیره غذایی درخت، باید از فصل رشد قبل، اقدامات تغذیه ای لازم را صورت داد. بهترین زمان، محلولپاشی بعد از برداشت، کود دهی خاکی شهریور و مهرماه و محلولپاشی مرحله تورم جوانه ها می باشد. محلولپاشی مرحله تورم جوانه ها با شروع به حرکت و باز شدن جوانه ها آغاز می شود. در این مرحله، فلس های روی جوانه ها از هم فاصله گرفته  و ضریب جذب آنها افزایش می یابد. توصیه می شو.د در درختان دو پایه، محلولپاشی روی جوانه های متورم درختان نر هم انجام شود. چنانچه در اوایل مرحله تورم جوانه ها موفق به محلولپاشی نشده و گلهای نر باز شده باشند، سعی شود ضمن محلولپاشی، محلول روی درختان نر پاشیده نشود. گرچه توصیه می شود که زمان محلولپاشی طوری تنظیم شود که درختان نر هم محلول پاشی گردند؛ زیرا نقش عنصر بور موجود در فرمول محلول پاشی، افزایش طول عمر گرده نر و همینطور افزایش طول فیزیکی لوله گرده نر هنگام فرآیند تلقیح می باشد.

 

بهترین زمانهای استفاده از فروت ست :
بعد از برداشت محصول و در مورد گیاهان خزان کننده بعد از برداشت و قبل از خزان برگ زمان تورم جوانه ها
زیرا در این زمان پوست نازک و قهوه ای روی جوانه ها قابلیت جذب عناصر را از طریق محلول پاشی دارد.
لازم به ذکر است در مناطقی که میزان بور در آب آبیاري و برگ بالا باشد بور B بایستی از ترکیب فروت ست حذف شود.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید