فواید مواد آلی در خاک

در اهميت ماده آلی همين بس كه آن را به عنوان “قلب كشاورزی پايدار” نام نهاده اند و همچنين نقش آن را در خاك همانند نقش خون در بدن دانسته اند.

فوايد مواد آلی در خاك به اندازه ای متنوع و زياد است كه انسان را به ياد فوايد نوشته شده بر روی برچسب داروهای قديمی می اندازد. ولی خوشبختانه اين فوايد در مورد مواد آلی كاملا واقعيت دارد:
مواد آلی منبع تامين ۹۵-۹۰ درصد ازت مورد نياز گياه در خاكهای كود نخورده است.

مواد آلی می تواند منبع مهم تامين فسفر و گوگرد قابل استفاده گياه باشد مشروط به اينكه مقدار هوموس خاك به دو درصد يا بيشتر برسد.

مواد آلی بطو مستقيم يا غير مستقيم با افزايش فعاليت ميكروبی باعث توليد مقدار زيادی مواد تشكيل دهنده خاكدانه ها از جمله پلی ساكاريدها می شود.

مواد آلی غالبا ۷۰-۳۰ درصد از كل ظرفيت تبادل كاتيونی(CEC) خاك را تشكيل می دهند. سطوح زياد قابل دسترس در هوموس، محل های تبادل كاتيونی زيادی دارد كه عناصر غذايی را برای استفاده بعدی گياه نگه می دارد. علاوه براين، فلزات سنگين آلوده كننده مانند سرب، كادميم و فلزات مشابه كه معمولا به علت استفاده از فاضلابها وارد خاك می شوند را جذب سطحی می كند و از اين طريق به پاكسازی محيط كمك ميكند.

مواد آلی عموما مقدار آب موجود در خاك در حالت ظرفيت مزرعه و همچنين مقدار آب قابل استفاده در خاكهای شنی را افزايش داده و تهويه خاكهای رسی را با افزايش خاكدانه سازی و در نتيجه ايجاد خلل و فرج بزرگتر، زيادتر می كند.

مواد آلی به عنوان يك كلات عمل می كند و در نتيجه قابليت استفاده و تحرك عناصر كم مصرف را افزايش مي دهد.

مواد آلی كربن مورد نياز بسياری از ميكروارگانيسم های مفيد خاك از جمله بعضی از باكتريهای تثبيت كننده ازت (مانند ازتوباكترها) را فراهم می كند.

وقتی كه ماده آلی به عنوان پوشش دهنده ( مالچ) به سطح خاك اضافه می شود، فرسايش خاك را كاهش می دهد.

مواد آلی با جلوگيری از تابش مستقيم آفتاب مانع از دست رفتن رطوبت خاك می شود و در زمستان و تابستان دمای خاك را متعادل نگه می دارد.

هوموس ناشی از ماده آلی، مقاومت خاك را در برابر تغييرات سريع اسيديته، قلياييت و شوری و همچنين صدمه آفت كشها و فلزات سمی سنگين افزايش می دهد.

 

راه‌های افزایش مواد آلی خاک

از جمله راه‌های افزایش مواد آلی خاک می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد :

افزودن کود حیوانی؛ یکی از راه‌های بسیار مهم افزایش ماده آلی در خاک است.

افزودن بقایای گیاهی؛ شاخ و برگ گیاهی را کشاورز می‌تواند بعد از هرس کردن، مستقیماً مورد استفاده قرار دهد. یا اینکه در جایی، آن‌ها را انبار کرده و اصطلاحاً به کود کمپوست تبدیل کند.

افزودن کود کمپوست زباله شهری؛ یکی از راه‌های بسیار مهم است که می‌توان از طریق آن، ماده آلی خاک را افزایش داد.

افزودن کود سبز؛ به عبارت دیگر کاشت گیاهانی در روی زمین. قبل از اینکه گیاه به مرحله رشد نهایی برسد آن‌ها را شخم زده و به خاک اضافه کرد.

افزودن بقایای حیوانی؛ که از جمله می‌توان به پودر ماهی، پودر خون، پودر استخوان، شاخ، مو و استخوان اشاره کرد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید