تاثير آبياری بر رشد گياهان

پر آبي به صورت علايمي مانند افزايش ارتفاع گياه , آبدار شدن ساقه و نرم و شكننده شدن و گاهي پژمردگي و مرگ گياه (در معرض نور ) , كاهش اكسيژن و صدمه به ريشه و عدم جذب آب و مواد غذايي و در نهايت پژمردگي و توقف رشد نمايان مي شود . پر آبي به معني مصرف بيش از حد آب در هر دور آبياري نيست بلكه نشان دهنده تكرار دفعات استفاده از آب است . در زمستان گياهان در مدت طولاني در معرض آب و هواي ابري هستند و معمولا يك يا دو روز در معرض هواي آفتابي قرار مي گيرند . گياهاني كه به نور كم عادت كرده اند نمي توانند به سرعت به شدت نور زياد پاسخ دهند در نتيجه مقدار آب كمي كه از طريق ريشه ها جذب مي شود نمي تواند مقدار آب از دست رفته از طريق تعرق را جبران نمايد و پژمردگي اتفاق مي افتد در اين حالت ممكن است تصور شود كه گياه به آبياري نياز دارد ولي آبياري مشكل را حادتر مي كند . كندن خاك نشان مي دهد كه خاك مرطوب اما سرد است . پس سرما عامل اصلي است و ريشه ها نمي توانند آب جذب كنند .

زمان آبياري : مديريت آبياري عامل اصلي در موفقيت كشت است . نياز هاي رطوبتي گياه با مرحله رشد فرق مي كند و داننهال نسبت به گياه بالغ به آب كمتري نياز دارد . فصل سال بر ميزان آب مورد نياز موثر است . ميزان نياز آبي در تابستان بيشتر از زمستان است . نوع بستر رشد به كار رفته , سيستم حرارتي , نوع گلدان و نوع محصول نيز بر ميزان نياز آبي موثر است . بهترين روش براي راهنمايي كشاورز براي آبياري استفاده از تجربيات سال هاي گذشته است كه چه مقدار آب مصرف شده و واكنش گياه به آن چگونه بوده است . ساده ترين روش استفاده از تانسيومتر است .

بايد در زمان مناسب زمين يا گلدان را به خوبي آبياري كرد . آبياري ناقص (مثلا اگر نصف آب مورد نياز داده شود) باعث مي شود فقط نيمه بالايي سطح خاك خيس شده و نيمه ديگر آن خشگ باقي بماند و گياه زود تر از موعد مقرر نياز آبياري مجدد پيدا مي كند . و تكرار اين عمل باعث صدمه به ريشه واز بين رفتن آن مي شود . مقدار آب خارجي از گلدان بايد حدود ۱۵ – ۱۰ درصد آب داده شده به گلدان باشد تا باعث شستشوي املاح از خاك و جلوگيري از تجمع آن شود .

به طور كلي هر متر مربع بستر كشت به عمق ۱ سانتي متر به ۱/۱ ليتر آب و هر متر مربع كاشت با ۱۸ سانتي متر عمق به ۲۰ ليتر آب نياز دارد .

PH آب آبياري : بهترينPH بين ۵/۵ تا ۷ متغير است . خاك اره نرم و ظروف تورب يا پيت باعث كاهش PH آب و اسيدي شدن آن مي شود .

سيستم هاي آبياري : در گلخانه ها روش هاي مختلفي جهت آبياري گياهان مورد استفاده قرار مي گيرد كه مهمترين آن ها به اختصار شرح داده مي شود .

آبياري دستي :آبياري دستي ابتدايي ترين و متداول ترين روش است . از معايب آن مي توان به زياد شدن هزينه كارگري . اتلاف وقت , شسته شدن خاك و پاشيدن گل روي شاخساره گياهان اشاره نمود . در اين روش بايد تمام گلخانه را لوله كشي كرد و شير هاي آب در دو طرف سطح زمين انجام شود چون فشار آب موجب شسته شدن سطح خاك و فشردگي آن مي شود . با استفاده از سر شيلنگ فشار آب كاهش مي يابد .

آبياري قطره اي : در اين روش آبياري از لوله پلاستيكي و پلي وينيل كلريد استفاده مي شود (لوله نوع دوم نيازي به قيم نداشته و لنگر نمي اندازد) . بسته به دما , نوع خاك و گياه حدود يك ليتر آب در متر مربع لازم است . از مزاياي اين روش مي توان به شسته شدن نمك خاك , صرفه جويي در آب از طريق پخش مستقيم آب در اطراف ريشه و تسهيل كوددهي اشاره كرد .

آبياري مه افشاني يا ميست :در اين روش پخش آب به صورت قطرات ريز در محيط كشت برخي از گياهان زينتي و قلمه ها صورت مي گيرد . پخش متناوب آب باعث كاهش دما و افزايش رطوبت در اطراف قلمه ها و در نهايت پايين آمدن تبخير و تعرق مي شود .

آبياري زير زميني : در اين روش با خاصيت كاپيلاريته آب بيشتري در دسترس گياهان قرار مي گيرد . در روش كشت مستقيم گياه , در قسمت تحتاني يك لوله سفال به شكل ۸ قرار داده مي شود . كف بستر مقداري سنگريزه ريخته و به آن خاك اضافه مي كنند و سپس گياهان را داخل آن مي كارند . در بهار و تابستان و اوايل پاييز با غرقاب كردن بستر آبياري انجام مي گيرد و مازاد آب خارج مي شود . روش هاي ديگر آبياري بستر كشت گياهان گلخانه ي از روش هاي ذيل نيز استفاده مي شود : آبياري باراني , آبياري ثقلي(ميكرودريپ), آبياري نوراني, مه پاشي ديناميكي

تکثیر گیاهان پرچینی

در فصل پاییز شما می توانید اقدام به تکثیر گیاهان پرچینی از طریق قلمه نمایید . گیاهانی همانند برگ نو ، شمشاد ، زرشک زینتی را حتما در کنار خیابان ها و بولوار ها دیده اید . گرفتن قلمه در این سه گیاه مشابه یکدیگر است . ابتدا سرشاخه های سالم و قوی را انتخاب نموده و از گیاه اصلی جدا کنید . طول قلمه ها در حدود ۲۵ تا ۳۰ سانتیمتر باشد . سپس برگ های پایینی را جدا کرده و فقط ۵ تا ۶ برگ در انتهای ساقه قرار دهید و سپس ساقه ها را در یک محیط مناسب برای ریشه زایی قرار می دهید ( ۲ قسمت ماسه بادی + ۱ قسمت خاک باغچه ) . اگر بتوانید بر روی قلمه های خود پلاستیک نیز بکشید تا رطوبت آن حفض شود تعداد بیشتری از قلمه های شما با موفقیت ریشه دار می شوند .

نکته ها :

*  قلمه های شما تا زمانی که ریشه دار نشده و به زمین اصلی منتقل نشده اند نیازی به کود دهی ندارند.

* وجود تعدادی برگ در انتهای قلمه برای ریشه زایی الزامی است.

* سعی کنید قلمه های خود را از سرشاخه ها انتخاب نمایید ، چرا که احتمال گرفتن قلمه و ریشه زایی در آن بیشتر می باشد .

* محل کاشت قلمه ها بایستی همیشه مرطوب باشد.

باغبانی در آغاز بهار

برای شروع باغبانی در فصل بهار به موارد زیر توجه کنید!!!

۱. زیر و رو کردن و هوا دهی خاک
این عمل در مورد خاکهای سنگین جهت اصلاح زهکشی خاک صورت می گیرد، قبل از کاشت هر گیاهی بهتر است اقدام به جمع آوری خاکهای آلوده به روغن، زباله و نخالهای ساختمانی نموده و در صورت نیاز با خاک مناسب زراعی تعویض گردد.

۲. کاشت
الف) کاشت نشاء­های پاییزه مانند: بنفشه، مینا چمنی، همیشه بهار، شب بو… ، در صورت عدم کاشت این گروه از گلهای فصلی در پاییز، از اواخر اسفند ماه تا اوایل فروردین نشاء­های آماده رابه زمین اصلی منتقل می کنند.

ب) کاشت گیاهان پیازی مانند: زنبق، کوکب، اختر، گلایل، سوسن… ،  این گروه از گیاهان پیازی که به سرما مقاوم نیستند ودر تابستان به گل می­ نشینند، در بهار (نیمه اول فروردین) که خطر یخبندان وجود ندارد کاشته می شوند.

پ) کاشت نشاء­های بهاره مانند: اطلسی، سلوی، ابری، جعفری، قرنقل… ،  این گروه از گلهای فصلی از اوایل خرداد ماه تا شروع سرمای پاییزی گلدهی دارند و آنها را از نیمه دوم اردیبهشت تا اواسط خرداد نشاء می کنند.

ت) کاشت بوته ­های دایمی مانند: زبان در قفا، مارگریت،تاج الملوک….  ،  قسمتهای هوایی این گیاهان در فصل سرما از بین می­ روند ریشه آنها در خاک مانده و پس از سپری شدن سرما سبز می­ شوند ولی برای خالی نبودن باغچه در فصولی که این  گیاهان گلدهی ندارند معمولا همه ساله مانند گلهای فصلی، در اوایل بهار کاشته می شوند.

۳. کوددهی

الف) کود حیوانی
در فصل بهار جهت اصلاح خاک ( پوک کردن خاک و مقابله با سله بستن)، از کود دامی پوسیده استفاده می شود.  مزیت کود دامی پوسیده آن است که عاری از علف هرز می باشد.

ب) کود شیمیایی
در این فصل از کودهای ازته برای رشد بهتر درختان و درختچه­ه ای زینتی می توان استفاده کرد. کودهای حاوی ازت بر رشد رویشی گیاهان تأثیر داشته در حالی که کودهای حاوی فسفر و پتاس گل و میوه را افزایش می دهند.  بنابراین اگر هدف پرورش برگ های گیاه زینتی باشد مقدار ازت کود را بیشتر (۲ قسمت ازت + ۱ قسمت مخلوط فسفر و پتاس ) و اگر هدف تولید گل و میوه های زینتی باشد مقدار ازت کود را کمتر(۱ قسمت ازت + ۲  قسمت مخلوط فسفر و پتاس )  در نظر می گیرند.
میزان کود مصرفی با بالا رفتن سن گیاه افزایش می یابد. به هنگام کوددهی توجه به این نکته ضروری است که میزان کود مورد نیاز  یکباره به خاک اضافه نشود زیرا با هر بار آبیاری ازت کود شسته شده و از دسترس گیاه  خارج می گردد. از طرف دیگر ممکن است موجب مسمومیت گیاه نیز بشود. کود مورد نیاز را به ۲ تا ۳ قسمت تقسیم کرده و طی شش ماهه اول سال و در فواصل زمانی مناسب به خاک اضافه نمائید.
کوددهی نوبت اول در فروردین ماه، با شروع فصل رویش انجام می شود. نوبت دوم در نیمه اردیبهشت و نوبت سوم با کاهش دمای هوا در شهریور به خاک اضافه می گردد.

  توجه:  در فصول گرم سال (تیر و مرداد) کود جذب گیاه نمی شود و دلیل اصلی زرد شدن رنگ برگها به واسطه کاهش جذب مواد مغذی است.

  توجه:  برای استفاده از کودهای شیمیایی، انجام آزمون خاک برای تعیین نوع و میزان کود مصرفی الزامی است.

۴. محافظت از گیاهان

الف) مالچ پاشی، جهت  جلوگیری از رشد علفهای هرز و حفظ رطوبت خاک.

ب) ترمیم تشتک­های آبخوری و انهار آبیاری برای جلوگیری از هدررفتن آب.

ج) قیم گذاری و جلوگیری از کج شدن درختان

۵. آبیاری

در فصل بهار با گرم شدن هوا و کاهش بارندگی ها، آبیاری از اهمیت بیشتری برخوردار می شود. گلهای فصلی و چمن، نیاز به آبیاری روزانه ، و درختچه­ ها و درختان با توجه به نوع خاک هر چند روز یکبار نیاز به آبیاری دارند.

۶.رسیدگی به وضع چمن کاری ها

الف) کاشت
در مناطقی که زمستان معتدل دارند فصل پاییز برای کاشت چمن بسیار مناسب است ولی در صورت عدم کاشت در پاییز می­توان در فصل بهار ( نیمه اول فروردین ) اقدام به کاشت نمود. چمنی که در پائیز کاشته می شود دوام بیشتری خواهد داشت زیرا  اگر در هوای گرم چمن بکاریم،  چمن تازه کاشت آب زیادی می خواهد و این امر موجب زردی آن می گردد. در فصول گرم سال، بهترین زمان آب دادن به چمن، شب هنگام است.  اگر در بعضی قسمتهای چمن کاری شده به دلایل مختلف مانند سرمای زمستان یا کم آبی …چمن تنک شود، آن بخش ها را کنده و پس از ریختن خاک دستی مناسب و زدن غلطک،  با پاشیدن بذر چمن و کوددهی، لکه گیری نمائید. در تابستان که کاشت بذر چمن مقدور نیست برای رفع کچلی، از خزانه چمن، قطعات موزائیکی چمن (با حداکثر ابعاد ۱×۱) را به محل مورد نظر منتقل کنید.

ب) مراقبت از چمن
چمن را باید بطور مرتب آب داد. از جمع شدن آب روی چمن به ویژه اگر به تازگی کوددهی شده­ بطور جدی پرهیز گردد، زیرا موجب پوسیدگی چمن می شود. بهترین زمان آبیاری چمن، صبح زود یا شب هنگام که هوا خنک است می باشد.

 چیدن چمن باید به موقع انجام گیرد. هر گونه کوتاهی در انجام این کار موجب به بذر نشستن چمن می شود. برای تقویت چمن و رفع کمبود مواد غذایی می­توان از کودهای شیمیایی مانند کودهای ازته و فسفاته استفاده نمود. مناسب ترین زمان کوددهی، پس از اولین چیدن چمن در بهار است.

 توجه : اگر در عرصه ای که چمن کاری شده از قبل آزمایش خاک انجام شده و احتیاجات خاک بصورت کود به آن داده شده باشد، تا دوسال چمن مورد نظر احتیاج به کود ندارد.

 در دوره رشد چمن به محض مشاهده علفهای هرز، علف کشی انجام گیرد. در صورت مشاهده سایر آفات و بیماریها با صلاحدید کارشناس متخصص حفظ نباتات نسبت به کنترل آنها اقدام نمائید.

كود فسفات

مديريت استفاده از كود فسفات

به كار بردن كودهاي فسفات اصولا به مشخصات خاك از قبيل نوع مواد معدني رسي، درجه هوادهي خاك، pH آن، نمونه هاي زراعي، شدت زراعي و رژيم آب بستگي دارد. خاك هايي كه قبلا درآن ها برنج آبي كشت مي شده است به كود فسفات بيش تراز كشت محصولات ديمي مانند سورگوم و ارزن نياز دارد. زيرا خاك هاي باتلاقي شده در گذشته داراي ظرفيت جذب فسفر زيادتر از خاك هاي خشك بوده اند.

كمبود فسفر در خاك ها

كمبود فسفر معمولا درخاك هاي آهكي، قليايي، سولفات اسيدي، Ultisoils, Latisoils, Andosoils, رخ مي دهد. خاك هاي معيني مانند Vertisols و Inseptisols داراي ظرفيت بالاي تثبيت فسفر بوده و به مقادير خيلي بيش تري از كود فسفات نسبت به حالت عادي نياز دارند. علاوه براين، افزايش فسفر قابل جذب كه با جريان باتلاقي خاك به نزديك گياه آورده مي شود، كم است. بنابراين، مقادير كود فسفات مورد استفاده در خاك هاي Inseptisols حدود ۲۰۰ كيلوگرم P۲O۵ بر هكتار و ۱۰۰ كيلوگرم P۲O۵بر هكتار براي خاك هاي آهكي كه ۲ تا ۴ برابر بالاتر از خاك هاي معمولي است.

غلظت فسفر در خاك

صرف نظر از نوع خاك، باتلاقي كردن آن غلظت فسفر را در محلول خاك از كم تر از ۰۵/۰ پي پي ام به حدود ۶/۰ پي پي ام ترقي داده و سپس كاهش مي دهد. افزايش فسفر ممكن است به عمل احياء فسفات هاي فريك به فسفات هاي فرّو قابل حل در محيط احيائي مربوط باشد. همراه با آن آنيون هاي آلي جانشين فسفات آز فسفات هاي فرّيك و آلومينيوم مي شوند. شكل يوني فسفات در محلول خاك اصولا به وسيله واكنش خاك تعيين مي شود.

دامنه pH شكل يوني
H۲PO۴ ۴
۱-H2PO4 + H۲PO۴ ۷
H۲PO۴ ۸

زمان به كاربردن كود فسفات

در همه خاك ها، كود هاي فسفري را بايستي به صورت پايه به كاربرد ( در زمان شخم ). فسفر اصولا براي پايداري و استحكام نشاء و افزايش طول ريشه آن مورد استفاده قرار مي گيرد. وجود مقدار كافي كود فسفري براي توليد دانه در مراحل اوليه رشد بيش تر از مراحل بعدي آن مؤثر است، زيرا براي پنجه زني فعّال مورد استفاده قرار مي گيرد. تأمين نياز فراوان گياه برنج به جذب P مستلزم به كاربردن آن در زمان نشاء كاري است نه دير تراز آن. به كاربردن كود P در زمان ۲۵ روز پس از نشاء كاري در توليد محصول تأثير نخواهد داشت. برخلاف كود اوره، لازم نيست كود P را در چندين مرحله تقسيم كرده و در مراحل مختلف رشد گياه برنج به پاشند، زيرا معلوم شده كه اين كود آبشويي نمي شود و در خاك باقي مي ماند و به تدريج در اختيار گياه قرار مي گيرد. به علاوه، در صورتي كه در مرحله آغاز رشد كود P به اندازه كافي توسط برنج جذب شده باشد، بعدا در مراحل بعدي رشد در همه اندام هاي گياه مي تواند توزيع گردد. فسفر در مرحله زايشي به طور فعّال از برگ هاي كهنه به برگ هاي تازه انتقال مي يابد.

روش هاي به كار بردن كود هاي فسفري

با وجود محلوليت زياد فسفر خاك در بوم سازگان هاي باتلاقي، بازيابي فسفر تثبيت شده خاك بيش از ۱۰ درصد براي جذب مورد استفاده قرار نگرفت.

سویا گیاهی یکساله و دو لپه از تیره بقولات با نام علمی Glycinemax و تعداد کروموزومهای این گونه مساوی ۱۴۰ است ( ۴۰= n2).

این گیاه برای اولین بار در دشتهای شمال چین در قرن یازدهم قبل از میلاد کشت می شده است سپس در سرتاسر خاور دور گسترش پیدا کرد .

امروزه ایالات متحده تقریبا ۷۵ درصد محصول سویا در دنیا تولید می کند. چین با ۱۷ درصد دومین تولید کننده آن است . این گیاه در سال ۱۳۴۳ وارد ایران شد .

دانه سویا حاوی پروتئین ، لیپید ، هیدرات کربن و عناصر معدنی است . پروتئین و لیپید قسمت اعظم ارزش تجاری سویا را شامل می شوند و حدود ۶۰ درصد دانه را تشکیل می دهند . این ترکیبات عمدتا در لپه ها قرار دارند . مقدار پروتئین و نیز روغن دانه بدلیل تغییرات آب و هوایی و اختلاف ژنتیکی به ترتیب بین ۳۰ الی ۴۶ و ۱۲ الی ۲۴ درصد متغیر است .

دارا بودن غده های تثبیت کننده ازت هوا در ریشه های سویا از نیاز غذایی این گیاه به ازت کاسته و وجود باکتری ریزوبیوم (Rhizobium) در خاک نقش موثری در تشکیل این غده ها ایفا می کنند . مقداری از این ازت ذخیره شده و به مصرف گیاه میرسد ولی قسمت اعظم آن در خاک باقی مانده و به افزایش ازت خاکی کمک می کند .

روشهای نوین اصلاح نباتات

استفاده از روشهای نوین اصلاح نباتات در بهبود عملکرد

اهلی نمودن گیاهان یکی از مهمترین وقایع کشاورزی در دنیای جدید است. هدفهای کلی اصلاح نباتات افزایش عملکرد در واحد سطح بهتر نمودن کیفیت محصولات کشاورزی و تولید مواد اولیه مورد نیاز جوامع انسانی است.

● اصلاح نباتات :

اهلی نمودن گیاهان یکی از مهمترین وقایع کشاورزی در دنیای جدید است. هدفهای کلی اصلاح نباتات افزایش عملکرد در واحد سطح بهتر نمودن کیفیت محصولات کشاورزی و تولید مواد اولیه مورد نیاز جوامع انسانی است. ارقام و واریته‌های اصلاح شده گیاهان زراعی و زینتی هر ساله از کشوری به کشور دیگر انتقال داده می‌شود. بدین طریق کیفیت و کمیت محصولات کشاورزی افزایش یافته و احتیاجات فراورده‌های زراعی رفع می‌شود. در اغلب گیاهان یک یا چند ژن باارزش اقتصادی فراوان دارد. ژنهایی که حساسیت و مقاومت گیاهان را نسبت به امراض و آفات کنترل می‌کنند در اولویت برنامه‌های اصلاح نباتات قرار دارند. هدف اصلاحگر نبات نباید در توسعه روشهای معمول کشت نباتات اصلاحی منحصر گردد بلکه بایستی همواره در جستجوی ترکیبات نو از ژنوتیپهای مطلوب باشد.

هدف اصلاحی نهایی در هر برنامه اصلاحی افزایش عملکرد می‌باشد. در شرایط نا مساعد افزایش عملکرد به طریق اصلاح نباتات به مقدار کم و صرف زمان طولانی ممکن است ژنهای کنترل کننده عملکرد برای بروز حداکثر پتانسیل خود به عوامل محیطی تولید وابسته می‌باشند. به طور کلی عمدترین اهداف اصلاح نباتات را می‌توان در عناوین زیر خلاصه می‌شود.

۱) بهبود کیفیت

کیفیت خصوصیتی است که باعث افزایش ارزش محصول می‌شود کیفیت در جائی ممکن است به ارزش غذایی یک غله یا طعم و بافت یک میوه تلقی شود. کیفیت جزء مهمی از هر برنامه اصلاح نباتات محسوب می‌شود. به عنوان مثال ژنوتیپهای مختلف گندم آرد تولیدی حاصل از آن را تحت تاثیر قرار داده و نهایتاً حجم و بافت و رنگ نان را مستقیماً تحت تاثیر قرار می‌دهد. بهرحال در گیاه اصلاح شده از لحاظ پروتئین و اسیدهای آمینه ممکن است متفاوت باشد. در اهداف تولید نباتات علوفه‌ای توجه به کیفیت علوفه همواره مسئله خوش‌خوراکی و ارزش تغذیه‌ای را در بردارد در گیاهان زینتی کیفیت مفهومی جدا از گیاهان زراعی دارد. خصوصیات کیفی در گلهای زینتی عمدتاً همچون شکل ظاهر، شدت و میزان عطر ساطع شده و وجود و عدم وجود تیغ، تعداد گلبرگ را شامل می شود. در میوه ها و محصولات انباری که طیف وسیعی از میوه جات و سبزیجات را در بر می گیرد کیفیت معمولاًَ به مقاوم و ماندگاری خصوصیات بیوشیمیایی محصول انبار شده در برابر تغییرات طولانی مدت محیط فیزیکی را شامل می شود. خصوصیات انباری از مهمترین شاخصهای اقتصادی را شامل می شودکه با بازار پسندی محصول ارتباط مستقیمی دارد.

۲) افزایش تولید در واحد سطح:

افزایش تولید در واحد سطح و استفاده از ژنوتیپهای مفید و مطلوب در هر منطقه آب و هوایی از دیگر اهداف اصلاحگران نباتات می باشد. عملکرد گیاه در واحد سطح منعکس کننده برآیند همه اجزا گیاه می باشد. بهرحال همه ژنوتیپهای تولید شده دارای عکس العمل فیزیولوژیکی و ژنتیکی یکسانی در شرایط مختلف نیستند. عملکرد صفتی پیچیده است که تحت تاثیر اثر متقابل ژنوتیپ و محیط می باشد.

۳) مقاومت به آفات و بیماری:

برای دستیابی به حداکثر تولید، مقاوم بودن به آفات و بیماریها ضروری است علفهای هرز، حشرات بیماریهای باکتریایی و ویروسی در مقاطع مختلف از مرحله رشد گیاه بیشترین خسارت را به محصول وارد می‌کند. اصلاحگران همراه سعی بر دستیابی به گیاهان را دارند که حاوی ژنهای مطلوب به مقاومت به آفات و بیماریها هستند. علت مقاوم بودن بعضی از واریته‌ها را به مکانیزم فیزیولوژیکی فعال در برابر حمله آفات می‌دانند به عنوان مثال ترکیبی به نام فیتوالکین در لوبیا همراه در هنگام شیوع بیماری فوزاریوم از گیاه ترشح می‌شود که باعث بلوکه شدن و توقف توسعه بیماری می‌شود. به هر حال از برنامه‌های اصلاحی مهم ایجاد گیاهان مقاوم می‌باشد. مقاومت به آفات بیشترین بازده اقتصادی را برای کشاورزان نوید بخش است. مقاوم منجر به سرشکست شدن بسیاری از هزینه‌های تحمیلی به کشاورزان و بی‌نیاز شدن به فعالیتهایی همچون سمپاش و آلودگی محیط زیست و مسائل باقیمانده سموم در بافت گیاهان زراعی با مصرف خوراکی می‌گردد.

۴) مقاومت به تنشهای محیطی

مقاومت از جمله عمده‌ترین اهداف اصلاح نباتات می باشد. بیشتر تولیدات در مناطق نامساعد سرما و شوری حاصل می شود. و گیاه مجبور است برای تولید کافی با این شرایط نامساعد مقابله کند بعضی از واریته‌های گیاهان در شرایط نامساعد محیطی و فقر حاصلخیزی خاک قادر هستند مقدار مناسبی محصول را در واحد سطح تولید کنند فلذا شناسایی ژنوتیپهای مقاوم به تنشهای محیطی از اصلی‌ترین راهکارهای مناسب برای رفع معضل مذکور می‌باشد.

● تولید گیاهان هاپلوئید و دابل‌هاپلوئیدی

تولید هاپلوئید و سپس دو برابر نمودن کروموزمهای آن به ایجاد دابل هاپلوئید می‌انجامد که سریعترین روش دستیابی به اینبریدینگ کامل در طی یک مرحله می‌باشد. در روشهای متداول بهنژادی گزینش داخل نتاج به عنوان یک معضل اصلاح‌کنندگان محسوب می‌شود زیرا تعداد جمعیتهای و مزارع مختص ارزیابی هر سال افزایش می‌یابد. مهمترین روشهای القائی تولید هاپلوئید عبارتند از:

۱) میکروسپور (آندوژنز)

۲) کشت گلچه

۳) کشت بساک، تخمک (ژینوژنژ) کشت تخمک، دورگ‌گیری بین گونه‌ای

تولید هاپلوئید به روش میکروسپور یکی از کاراترین و معمولترین روش ایجاد هاپلوئید می‌باشد میکروسپور دانه گرده‌ای است که در مرحله ابتدائی نمو در محیط کشت، گیاهچه هاپلوئید را بوجود می‌آورد، کشت بساک نیز معمولترین فرم کشت گرده است که بساکها در مرحله نموی تک هسته‌ای انتخاب می شود. تولید گیاهان هاپلوئید به تعداد زیاد به روش کشت بساک بستگی دارد. ایجاد هاپلوئید گندم توسط تلاقی گندم× ارزن و گندم × ذرت امکانپذیر می‌باشد.

تکنیکهای دو برابر کردن مجموعه کروموزمی (ژنوم) هاپلوئید‌ها برای تهیه گیاهان صد در صد خالص (دابل هاپلوئید) نقش اساس را ایفا می‌کند. مکانیزمهای دو برابر شدن ژنوم میکروسپوربه دو پدیده اتحاد هسته‌ای و دو برابر شدن میتوزی یا داخلی نسبت داده می‌شود. در طرحهای به‌نژادی گیاهان خود گشن به تعداد نسبتاً زیادی گیاه دابل هاپلوئید جهت گزینش بهترین لاین نیاز می‌باشد. برای ایجاد لاینهای اینبرد به روش دابل‌هاپلوئیدی در گیاهان دگرگشن نیز تعداد زیادی لاین مورد احتیاج می‌باشد.

کل‌شی‌سین مهمترین عامل شیمیایی دو برابر نمودن کروموزومی است که در سطح وسیعی بکار می رود. کل‌سی‌سین بازدارنده رشته های دوکی شکل وعمل کننده در سلولهای در حال تقسیم گیاهان می باشد. به ططور دقیق تر کل‌شی‌سین از تشکیل میکرو بتولها از طریق پیوند با زیر واحد پروتئین میکروبولی ها به نام تیوبولین ممانعت می کند لذا کروموزمها در مرحله متافاز یک جا وارد یک سلول می گردند که نتیجتاًَ تعداد کروموزوم سلول حاصل از تقسیم دو برابر می گردد. گیاهان هاپلوئید در تعدادی از گونه های زراعی شامل پنبه، توت فرنگی ، گوجه فرنگی، جو و توتون و سیب زمینی و برنج و گندم و بعضی از گیاهان دیگر تولید شده اند.

● اینتروگرسیون :

فرایند اینترگرسیون ، به معنای وارد کردن قسنتی از مواد ژنتیکی یک گونه به گونه دیگر می تواند توسط تلاقی های برگشتی مکرر F۱ بین گونه ای با یکی از والدین انجام می شود. در اکثر موارد از اینتروگرسیون به منظور انتقال ژنهای مقاوم به بیماری از سایر گونه ها به گونه های زراعی که فاقد ژن مقاوم هستند استفاده می شود.

● اصلاح گیاهان با استفاده از موتاسیون :

به نظر می رسد تنوع ژنتیکی حاصل از موتاسیون مصنوعی با تنوع حاصل از موتاسیون طبیعی یکسان باشد. بنابراین اصول اساسی استفاده از تنوع حاصله از موتاسیون مصنوعی ÿا تنوع حاصل از موتاسیون طبیعی یکسان است. اصلاح کننده بایستی با عوامل موتاژن کاربرد آنها و نحوه ایجاد موتاسیون آشنا بوده و به تشخیص گیا هان موتانت قادر و امکانات و وسایل لازم را دارا باشد. به طور کلی دو عامل فیزیکی و شیمیایی در ایجاد موتاسیون دخالت دارند موتاژنهای فیزیکی شامل اشعه ایکس ، گاما، نوترون و UV می باشد. اکثراًَ‌اصلاحگران به این موتاژنها دسترسی ندارند لذا از مواد شیمیایی عمدتاًَ استفاده می کنند.

● هیبریداسیون :

هیبریداسیون یکی از ابزارهای متداول اصلاح نباتات کلاسیک می باشد که در واقع به تلاقی بین دو واریته برای دستیابی به ژنوتیپ برتر اطلاق می شود. یک برنامه هیبریداسیون ممکن است به واریته های داخل یک گونه یا بین والدین چند جنس مختلف صورت پذیرد. اصلاحگران بعد از هیبریداسیون در جستجوی ژنوتیپهای برتر هموزیگوت نیست بلکه سعی می کنند که مجموعه ای از ژنهای را انتخاب کنند که دارای اثر متقابل ژنتیکی مفید و اثرات هتروزیس هستند. وجود پدیده هیبریداسیون امکان انتقال ژنهای مفید از یک گونه به گونه دیگر را فراهم می کند. هیچ پدیده ای در علم اصلاح نتوانسته تاثیر ی مانند واریته های هیبرید روی افزایش مواد غذایی در دنیا بگذارد. واریته های هیبرید به جامعه F۱ که برای استفاده تجاری تولید می شوند اطلاق می شود یکی از روشهای هیبریداسیون ، دابل کراس می باشد که به خوبی نتایج مطلوب پیامد خود را به ثبات رسانده است .

● کشت بافت گیاهی :

کشت بافت فرایندی است که در آن قطعات کوچکی از بافت زنده از گیاهی جدا شده و به مدت کشت نا محدودی در یک محیط مغذی رشد داده می شود. برای انجام کشت سلولی موفق بهترین حالت آن است این عمل با کشت بخشی از گیاه که حاوی سلولهای تمایز نیافته است آغاز می شود زیرا چنین سلولهایی می تواند به سرعت تکثیر یابند. قطعات گیاه در محیط کشت می تواند به طور نا محدودی رشد کرده و توده سلولی تمایز نیافته به نام کالوس می کنند بر اینکه سلول گیاهی نمو کند و به کالوس تبدیل شوند لازم است که محیط کشت حاوی هورمونهای گیاهی مانند اکسین، سیتوکسین و جبیرلین باشد

تولید پایه بذری گردو

۱- آماده سازي بذر برای كاشت:

گردو-خوشه-ای-چندلر

بذرها را از درختاني انتخاب نمود كه سالم، داراي قدرت رشد خوب وترجيحا زودبارده باشند. سوراخ قاعده پوست چوبي دانه ها بايد تا حد امكان بسته تر باشد. درصدمغز (نسبت مغز به پوست) بايد بالاي ۵۰ درصد باشد. ضخامت پوسته چوبي بايد متوسط تا ضخيم باشد. مغز گردو بايد به رنگ كرم روشن، فاقدفرورفتگي هاي فراوان و داراي طعم ومزه خوب باشد و به آساني از پوسته چوبي و ديواره هاي داخلي جدا شود(اصطلاحا سوزني نباشد). بذرهاي گردو براي جوانه زني نيازمند سپري كردن يك دوره سرمائي مي باشند كه اين نياز سرمائي با قرارگيري آنها بمدت ۸-۶ هفته در دماي حدود ۵ درجه (دماي يخچال) در شرايط مطلوب برطرف مي شود. درطول اين دوره ، از خشك شدن بذرها ، بايد جلوگيري شود .هواي كافي بايد به بذرها برسد.
پس از اين عمليات بذرها آماده كاشت می باشند.

۲- كاشت بذر در خزانه:
معمولا بذرهاي گردو را در عمق ۱۰ سانتيمتري وبا فاصله ۱۰ تا ۲۰ سانتيمتر از يكديگر در كنار جويهائي به پهنا و ارتفاع حدود ۲۰ سانتي متر و پشته هائي به پهناي ۸۰ سانتي متر مي كارند برخي از خزانه دارها روي هر پشته دو رديف بذر مي كارند. قبل از كاشت بذر بايد زمين را آبياري كرد و چند روز به حال خود گذاشت تا رطوبت آن به حد تعادل برسد وباصطلاح گاورو شود. بذرها را بايد در محدوده خط داغ آب (يعني با فاصله حدود ۱۵ سانتي متر از كنار جوي) بر روي پشته ها كاشت. اگر رطوبت خاك خيلي زياد باشد، دانه هاي گردو پوسيده وفاسد مي شوند واگر رطوبت آن خيلي كم باشد ، رويش دانه به تاخير مي افتد بهترين حالت قرارگيري بذر در زمين حالتي است كه دانه گردو به پهلو بر روي زمين قرار داده شود. در اين حالت درصد جوانه زني بذرهاي گردو افزايش مي يابد. معمولا در يك هكتار خزانه مي توان حدود ۱۰۰ هزار اصله نهال توليد كرد كه ۵۰ تا۶۰ هزار از آنها قابل كاشت در زمين اصلي هستند.بطور معمول بلندی نهالهاي يكساله در خزانه ۵۰ تا ۷۰ سانتي متر است و در دو سالگی بلندی نهالها به ۹۰ تا ۱۲۰ سانتی متر می رسد.

پيوند پايه های بذری گردو

بطور كلي روش پيوند بهترين راه تكثير غيرجنسي در گردو مي باشد. ساير روشهاي تكثير رويشي مثل قلمه، خوابانيدن و ريزازديادي يا بسختي جواب مي دهند و يا به صورت تجارتي متداول نشده است.

عوامل موثر در گيرايي پيوند گردو:

۱- پايه (Stock ):
در حال حاضر بهترين پايه براي پيوند گردو در ايران ، پايه گردوي ايراني
( Juglans regia ) مي باشد. اين پايه با شرايط اقليمي كشورمان سازگاري دارد. از پايه هاي بذري قوي دوساله كه پوست آن براحتي از چوب جدا مي شود مي توان براي پايه پيوندي استفاده نمود.

۲- پيوندك ( Scion):
معمولاً پيوندك از بهترين ارقام گردو تهيه مي گردد كه بايد از ارقام با باردهي جانبي (Lateral) ، داراي پوست نازك، مغز روشن و توپر، پرمحصول و مرغوب وديربرگده پيوندك تهيه شود. دركشورمان با توجه به تحقيقات انجام گرفته در ساليان اخير،ژنوتيپ ها و ارقامZ63، Z67، Z30، Ronde de Montignac، Chandler، Lara، Pedro، و Hartleyمورد تاييد تحقيقات بوده و داراي خصوصيات مطلوب كمي و كيفي هستند. البته از ژنوتيپهاي برتر استانها كه مورد تاييد مديريت باغباني و كميته فني نهال بوده و داراي خصوصيات فوق الذكر باشند نيزمي توان پيوندك تهيه نمود.

۳- نوع پيوند ( Type of grafting):
پيوند گردو به دو صورت انجام مي گردد:
الف – پيوند شاخه ( Grafting ) كه در فصل خواب و زمستان انجام مي شود.
ب – پيوند جوانه ( Budding ) كه در فصل بيداري و در بهار و تابستان انجام مي شود.

۴- دماي مناسب پيوند گردو:
محدوده دمايي مناسب براي پيوند گردو بين ۳۰-۲۰ درجه ( دماي مطلوب ۲۶ درجه)
مي باشد. بايستي زمان پيوند را طوري انتخاب نمود كه بعد از عمل پيوند، بمدت ۴هفته دماي فوق الذكر موجود باشد تا بيشترين گيرايي پيوند حاصل شود. در پيوند فصل خواب نيز براي تامين دماي فوق الذكر مي توان از انرژي برق ياآب گرم استفاده نمود.

۵- رطوبت مناسب پيوند گردو:
ميزان رطوبت مورد نياز محيط نيز براي تشكيل كالوس حداقل بين ۶۰-۴۵ درصد مي باشد. توصيه مي گردد عمل پيوند زني در صبح زود و روزهاي خنك و بدون باد انجام شود. ضمناً در حين انجام پيوند، پيوندك را نبايد در معرض نور خورشيد قرار داد و براي جلوگيري از خشك شدن بايد آنرا در گوني يا حوله مرطوبي پيچيد.
ضمناً به منظور حفظ رطوبت و افزايش درصد گيرايي پيوند، ضروري است محل پيوند در خلاف جهت تابش نور مستقيم خورشيد قرار گيرد. بهمين دليل در نهالستانهاي شمالي-جنوبي محل پيوند در قسمت شمال شرقي پايه در نظر گرفته ميشود.

۶- تهيه و آماده سازي پيوندك:
پيوندك از ارقام و ژنوتيپهاي برتري تهيه مي شود كه داراي خصوصياتي نظير باردهي جانبي بالا، محصول زياد، نسبت مغز به پوست بالا، رنگ مغز روشن ، ديربرگدهي و غيره مي باشد. معمولاً شاخه هايي با طول ۱۶۰-۶۰ سانتي متر و قطر ۱۶-۱۰ ميليمتر داراي كيفيت مناسبي براي پيوند شاخه هستند. لذا از شاخه هايي براي پيوند استفاده مي گردد كه سطح مقطع آنها مدور و گرد بوده و حداقل يك متر طول داشته باشند.

بهتر است براي جلوگيري از خشك شدن پيوندكها، آنها را در داخل خاك اره مرطوب و يا پيت ( Peat ) قرارداده و سپس آنها را در داخل كيسه هاي پلاستيكي پلي اتيلني بزرگ( نظير كيسه زباله ) نگهداري نمود تا رطوبت خود را حفظ نمايند. در پيوند وصله اي بهترين جوانه ها از قسمت هاي مياني شاخه هاي يكساله وبا رشد رويشي مطلوب حاصل مي شود. همچنين تهيه جوانه از پيوندكهاي خشبي سال قبل كه در انبار سرد نگهداري شده باشند نيز موفقيت بالايي را نشان داده است.

۸- وسايل پيوند زني و چسب پيوند:
معمولاً براي بستن محل پيوند از نوارهاي مخصوص پارچه اي چسبدار، نوارهاي پلاستيكي قابل كشيدن و يا لاستيك مي توان استفاده كرد.

براي پوشانيدن محل پيوند مي توان از چسب پيوند استفاده نمود. همچنين مي توان از Latex ، موم، پارافين، چسب باغباني و رزين نيز استفاده كرد. اين مواد باعث حفظ رطوبت پيوند شده و از خشك شدن آن جلوگيري مي نمايد.

۹- پيوند وصله اي ( Patch budding ) :
پيوند وصله اي موفقترين روش در بين پيوندهاي جوانه در گردو مي باشد. بهترين زمان اجراي اين پيوند در كرج و شرايط مشابه آن از نيمه دوم تيرماه تا اوايل مرداد مي باشد كه درصد موفقيت آن به ۶۰ – ۴۰ درصد مي رسد . البته در استانهاي شمالي كشور ( مازندران، گلستان، گيلان ) مي توان اين نوع پيوند را در اواخر مرداد تا شهريور نيز انجام داد كه پس از گذراندن زمستان ملايم ، نهالهاي پيوندي در بهار سال بعد، موفقيت زيادي در گيرايي پيوند نشان مي دهند. در پيوند تيرماه درجه حرارت مناسب بين۳۰- ۲۰ درجه سانتيگراد ( متوسط ۲۶- ۲۵ درجه ) مي باشد دو برش افقي بطول ۵/۲ سانتي متر روي پايه و پيوندك ايجاد نموده البته اين برشها بايد در منطقه صافي از پايه كه حدود ۲۰-۱۰ سانتي متر بالاتر از سطح خاك مي باشد انجام شود. سپس بوسيله چاقوي دو تيغه، دو برش عمودي انجام گرفته و پس از آن با دو برش افقي به يكديگر وصل ميگردند. پوست بريده شده به صورت يك قطعه مستطيلي شكل از پايه جدا مي گردد.

اين عمل بايد در روي قسمت جوانه دار ساقه پيوندك نيز انجام گردد. تحقيقات بعمل آمده، استفاده از پايه هاي ۲ ساله در اين نوع پيوند مناسب تر است. توصيه مي گردد جوانه هايي كه براي تهيه پيوندك مورد استفاده قرار مي گيرند از شاخه هاي صافي كه مقطع عرضي آنها كاملاً دايره اي شكل و رنگ پوست آنها خاكستري مايل به قهوه اي است (سبز نيست) تهيه گردند. . ضمناً بايستي فقط از جوانه هاي سالمي كه داراي اندازه درشت تا متوسطي هستند جهت پيوند وصله اي استفاده گردد. استفاده از نوار پيوند يا چسبهاي نواري و يا پلاستيك مخصوص محل پيوند را طوري مي بندند كه فقط نوك جوانه بيرون باشد. ۸-۶ هفته بعد از انجام عمل پيوند مي توان نوار پلاستيكي را با احتياط باز نمود .

۱۰- پيوند امگا:
بهترين زمان انجام اين پيوند اواخر زمستان و اوايل بهار است، اين پيوند با استفاده خاصي كه پايه و پيوندك را بصورت حرف يونان برش داده و داخل يكديگر قرار مي دهد، زده مي شود. قرارگيري پايه و پيوندك در يكديگر ، محل پيوند را در داخل پارافين ذوب شده ايكه حدود ۷۵-۸۰ درجه سانتي گراد حرارت داده است فرو مي برند و پس از آن ، محل قرار داده در پارافين را بلافاصله در داخل آب سرد قرار مي دهند. در اين روش پايه و پيوندك بايد يكساله بوده و پس از درآوردن نهالهاي پيوندي از خاك بايد آنها را به مدت سه هفته در داخل خاك اره مرطوب در اتاقي با دماي ۲۸-۲۶ درجه سانتي گراد و رطوبت نسبي ۸۰٪ قرارداد. سازگاري با هواي بيرون شاخه ها را براي چند روز به يك محيط سايه داري دماي اتاق انتقال داده و سپس تا پائيز بعد آنها را در يك خزانه كاشت. با توجه به اينكه استفاده از اين نوع پيوند مستلزم داشتن پايه و پيوندكي با قطر مشخص و يكسان مي باشد، ساخت و به كارگيري ماشين هاي پيوندزني پيوند امگا در سطح جهاني محدود شده است.

۱۱- پيوند شاخه به كمك روشهاي گرمائي:
انجام آزمايشها و تجارب متعدد در خصوص گردو كه جوش خوردن پيوندك آن با مشكل مواجه مي باشد نشان داده كه اگر محل پيوند بمدت حدود ۴ هفته پس از انجام پيوند در دما و رطوبت مناسب نگهداشته شود موفقيت گيرايي پيوند بسيار بيشتر مي شود. بدين منظور مي توان از روشهاي مانند هات كالوس مستقيم و غيرمستقيم و كابل گرمازا استفاده نمود.

الف- روش كالوس زايي غير مستقيم ( Hot callus indirectly )
در اين روش دماي محل پيوند در حدود ۲۶-۲۵ درجه سانتيگراد نگهداشته مي شود، ولي ريشه ها و جوانه هاي پيوندك در دماي پايين و حدود ۷ درجه نگهداري مي شوند. اينكار به منظور جلوگيري از بيداري زود هنگام و قبل از ايجاد ارتباط بين پايه و پيوندك صورت مي گيرد. به اين منظور محل پيوند در درون شكافهايي كه در لوله اي از جنس PVC تعبيه شده قرار مي گيرند و از گرماي لوله آب گرم كه در درون لوله PVC جريان دارد و يا از گرماي كابلي كه بطريق الكتريكي گرماي ۲۷- ۲۴ درجه سانتيگراد توليد ميكند ( Hot cable ) بهره مند مي شود. براي جلوگيري از خشك شدن پايه و پيوندك آنها را با پارافين پوشش مي دهند و يا در خاك برگ قرار مي دهند.

كنه ها

كنه‌ها(Acari)

كنه ها متعلق به زير رده آكاري(Acari) بوده و به همراه رتيلها و عنكبوتها رده (Arachnida) را بوجود ميآورند. كنهها يكي از بزرگترين گروه‌هاي بندپايان ميباشند كه به فراواني در طبيعت مشاهده ميشوند. حدود سي هزار گونه از اين بندپايان در دنيا شناسايي شدهاند و تقريباً بيش از پانصد هزار گونه ديگر همچنان ناشناخته باقي مانده‌اند. اندازه كنهها متفاوت است مثلاً كنههاي خانواده تارسونميده(Tarsonemidae) فقط چند ميكرون و كنه‌هاي بسيار بزرگ خانواده ايكسوديده (Ixodidae) اندازه‌اي حدود صد ميكرون دارند كه در روي دامها از خون آن‌ها تغذيه ميكنند.

كنهها شامل گروه‌هاي آبزي و خشكي‌زي هستند. كنههاي خشكي‌زي در داخل خاك با جمعيت بسيار بالا ديده ميشوند و از مهم‌ترين بندپايان هستند. تعدادي از كنهها بخشي از زندگي خود را بصورت پارازيت مي‌گذرانند و ممكن است انگل بندپايان يا مهرهداران باشند. البته تعداد كمي هم بصورت انگل داخلي در داخل بدن حشرات و مهرهداران فعاليت ميكنند.

تعدادي از كنهها شكارگر و پِرداتور(Predator) هستند و در داخل خاك روي گياهان از ساير كنهها مخصوصاً از كنه­هاي گياهخوار و تخم حشرات كوچك تغذيه ميكنند. به عبارت ديگر تعدادي از گونههاي شكارگر در داخل خاك از انواع حشرات كوچك و ساير كنهها، نماتودها و تخم مگسها تغذيه ميكنند و جزء موجودات بسيار مفيد به حساب ميآيند .

تعداد زيادي از كنهها هم گياهخوار هستند. با كليسرهاي نيرومندي كه دارند بر روي گياهان خراشهايي ايجاد ميكنند و از كلروپلاست، مايع و شيره گياهي تغذيه ميكنند. همچنين تعدادي از گونه‌هاي گياهخوار در محيط‌هاي انباري از غلات، خشكبار و برخي ديگر از غدههاي گياهان زينتي تغذيه ميكنند.

كنههاي خانواده فيتوزئيده(Phytoseidae) شكارگر هستند كه براي كنترل كنههاي گياهخوار بر روي گياهان زينتي در شرايط گلخانهاي زندگي مي‌كنند. هم‌چنين در بسياري از نقاط دنيا بصورت تجارتي و انبوه توليد ميشوند و در گلخانهها رها سازي ميشوند. از نظر خصوصيات مورفولوژيك بدن كنهها از دو قسمت تشكيل شده است كه عبارت است از:

۱- گناتوزوما(Gnathosoma) يا قسمت جلويي كه اعضاي حسي، كليسرها و پري‌پالپ‌ها را در بر مي‌گيرد.

۲- قسمت عقبي كه ايدئوزوما(Idiosoma) ناميده ميشود پاهاي كنهها را در بر ميگيرد. كنهها در مرحله‌ي بالغ چهار جفت پا دارند پري پالپها عموماً دو تا پنجبندي و كلسيرها سه‌بندي و پاها در اكثر كنه‌ها شش‌بندي هستند، ولي در برخي از كنهها پاها نيز به صورت دوهفت ‌بندي ديده مي‌شوند.

بلندي پاها عبارت است از:

الف) كوكسا (Coxa) يا پيش ران؛

ب) تروكانتر(Trochanter) يا پس ران كه ممكن است دو بندي باشد؛

ج) فيمور(Femur) يا ران؛

د) پاتلا(Patella) يا ژنو (Genu)؛

هـ) تي‌بيا (Tibia) يا ساق؛

ر) تارسوس(Tarsus) يا پنجه كه در انتها به دو ناخن يا كلاو (Claw) و يك بالشك يا آلوريوم منتهي مي‌شود.

دستگاه گوارش در كنهها به حشرات شباهت دارد و شامل بخشهايي بوده كه عبارت است از:

۱. موس (Mouth) دهان؛

۲. اِزوفاگوس (Oesophagus) يا سر؛

۳. وِنتريكولوس (Ventriculus) يا معده؛

۴. هيند گات (Hind gut) يا روده عقبي؛

۵. آنوس (Anus) يا مخرج .

سيستم توليد مثل در كنهها غالباً دو جنسي است و اكثر كنهها تخم گذار هستند گرچه تعدادي كنه زنده‌زا نيز مشاهده شده است.

تعدادي از كنهها بكرزا هستند كه توليد نتاج نر و ماده ميكنند، البته در كنههايي مثل كنه تيترانيكوس اورتيكا (Tetranychus urticae) كه از مهم‌ترين كنهها و نيز جزء آفات بسيار مهم گياهان زينتي است بعد از جفتگيري، تخمهاي بارور توليد افراد نر و ماده ميكنند و تخمهايي كه بارور نشوند صرفاً توليد افراد نر خواهند كرد.

تنفس كنههاي كوچك جلدي است يعني دستگاه تنفسي خاصي ندارند ولي سيستم تنفسي كنههاي بزرگتر تراشهاي است و مانند حشرات، تراشهها به روزنههاي تنفسي به نام استيگمات(Stigmata) يا اسپراكل (Spiracle) منتهي ميشود.

براساس محل قرارگرفتن روزنههاي تنفسي، كنهها را به هفت راسته تقسيم ميكنيم:

۱. آستيگماتا (Astigmata) يا بدون استيگمايان.

۲. پروستيگماتا (Prostigmata) يا پيش استيگمايان.

۳. مزوستيگماتا (Mesostigmata) يا ميان استيگمايان.

۴. نوتوستيگماتا (Notostigmata) يا پشت استيگمايان.

۵. متاستيگماتا (Metastigmata) يا پس استيگمايان.

۶. تتراستيگماتا (Tetrastigmata) يا چهار استيگمايان.

۷. كريپتوستيگماتا (Cryptostigmata) يا نهان استيگمايان.

در زندگي كنهها سه مرحله بعد از مرحله رشد جنسي وجود دارد كه عبارت است از:

الف) مرحله لاروي؛ كنهها در مرحله لاروي داراي سه جفت پا هستند به جزء كنههاي خانواده اريوفيده (Eriophidae) كه تعداد پاهايشان كمتر است.

ب‌) مرحله پورگي؛ در اكثر كنهها شامل چند مرحله است و به آن‌ها پروتونيمف (Protonymph) و تريتونيمف(Tritonymph) اطلاق ميشود بعد از آن كنه بالغ توليد ميشود.

ت‌) اَدالت(Adlult) يا كنه بالغ.

آفت چيست؟

چه عواملي باعث به وجود آمدن آفات مي‌شوند؟

آفت موجودي است که خسارت اقتصادي داشته باشد. علل پيدايش آفت در سه موضوع اصلي خلاصه مي شود:

۱) وارد شدن موجودات به مناطق جديد (تهاجم) Invasion؛

۲) تغييرات اکولوژيکي؛

۳) تغييرات اجتماعي – اقتصادي.

تهاجم يکي از موضوعات بسيار مهمي است که مخصوصاً در طي قرن اخير بدليل سهل‌الوصول شدن مسافرت‌ها، بسيار گسترش پيدا کرده است. در واقع تعداد بسيار زيادي از آفات مهم و کليدي در نقاط مختلف دنيا آفاتي هستند که از يک نقطه يا منطقه پَراکنش بومي به مناطق جديد وارد شده‌اند و بدليل اينکه اين آفات بدون دشمنان طبيعي خود به مناطق جديد وارد مي‌شوند عموماً تبديل به آفت مي‌شوند. مثال‌هاي بسيار زيادي در اين زمينه در کشورهاي اروپايي و در ايران وجود دارد. به عنوان مثال در راسته (Hemiptera) تعداد زيادي از شپشک‌ها مثل (Quadraspidiotus pernisiosus) يا شپشک هايسان ژوزه مثل (Chrysomphalus dictyospermi) يا شپشک سپردار قهوه‌اي، سپردار قرمز يا (Aonidiella aurantii)، و(Aonidiellacitri)، يا شپشک استراليايي مثل (Icery apurchasi) وجود دارند.

کرم ساقه خوار برنج (Chilo suppresalis) از راسته (Lepidoptera). مگس مديترانه‌اي ميوه‌اي (Ceratitis capitata) از راسته (Diptera). از زير رده (Acari) گونه‌هايي مثل (Panonychusulmi) و (Panonychus citri) از گونه‌هاي بسيار مهم هستند که از طريق گياهان زراعي و گياهان زينتي و احتمالاً مرکبات از نقاط مختلف دنيا وارد کشور ما شده‌اند.

* نقش قرنطينه

در ايران قرنطينه نقش مهم جلوگيري از ورود آفات جديد به کشور را به عهده دارد. براي مثال پس از بررسي‌هاي لازم توسط موسسه تحقيقات آفات و بيماري‌ها روي نوعي چمن وارداتي از كشور هلند (براي تعويض چمن استاديوم آزادي) از ورود آن به كشور جلوگيري بعمل آمد.

دومين عامل که باعث تبديل موجودات به آفت مي‌شود تغييرات اکولوژيکي است. تغييرات اکولوژيکي با تاريخچه کشاورزي قرين است. هر عملي که انسان در طبيعت انجام مي‌دهد نوعي تغيير اکولوژيکي به همراه دارد. تغييرات اکولوژيکي در طي سده اخير بسيار زياد بوده است. تک کِشتي‌هاي وسيع، استفاده از واريته‌هاي پر محصول، و عمليات اَگرو تکنيکي مثل سمپاشي باعث شده است که تعادل در اکوسيستم و طبيعت به هم بخورد.

حتي کشت گياهان زينتي در گلخانه نوعي تغيير اکولوژيکي است. معمولاً از طريق وارد کردن دشمنان طبيعي، آفات در گلخانه‌ها را کنترل مي‌كنند. در اکوسيستم طبيعي و در شرايط طبيعي زنجيره‌هاي غذايي بسيار پيچيده توسط تعداد بسيار زيادي آفت و دشمنان طبيعي ايجاد شده‌اند. از آنجا که سموم در طي نيم قرن اخير اين زنجيره پيچيده را بر هم زده‌اند، براي ايجاد تعادل مجدد زنجيره‌هاي غذايي بين گونه‌هاي گياهخوار، پارزيتوئيدها و پرداتورها حداقل به پنجاه سال تلاش مداوم نياز داريم.

در بين عوامل بر هم زننده تعادل اکولوژيک، قطعاً سموم و ترکيبات شيميايي از اهميت بسيار زيادي برخوردارند. بطوريكه سمپاشي زياد بخصوص براي مدت طويل در محيط باعث تقويت ژن مقاوم در برابر اين ترکيب شيميايي شده و در طي ساليان متمادي، اين جمعيت از طريق زاد و ولد افزايش پيدا مي‌کند. و نهايتاً بعد از مدتي يک جمعيت مقاوم به سموم در طبيعت ظاهر مي‌شود.

همچنين کاربرد سموم، باعث ايجاد آفت در مواردي نيز مي‌شود. آفات ثانوي آفاتي هستند که از طريق کاربرد ترکيبات شيميايي بوجود مي‌آيند. بدين صورت كه آفت خاصي در طبيعت كه داراي جمعيت پاييني نيز مي‌باشد بر اثر استفاده سموم از بين رفته ولي گونه‌هايي كه آفت محسوب نمي‌شوند بعد از مدتي به آفات خطرناك تبديل مي‌شوند.

نیتروژن و فواید آن در خاک

 

چرخه ی نیتروژن

این چرخه از سری فرآیندهایی تشکیل شده است که گاز نیتروژن را به مواد ارگانیک تبدیل کرده و سپس آنها را به چرخه ی نیتروژن در طبیعت باز می گرداند. این یک چرخه ممتد می باشد که بوسیله تجزیه کنندگان و باکتری های نیتروژن بقا می یابد.

تثبیت نیتروژن

۱.تثبیت اتمسفری: به طور خودبه خودی و در هنگام رعدوبرق

۲.تثبیت صنعتی: توسط فرآیند هابر

۳.تثبیت زیستی: باکتری های تثبیت کننده نیتروژن

تثبیت زیستی

تبدیل گازنیتروژن به آمونیاک بسیار انرژی گیراست وبه مخلوطی از آنزیم ها جهت تجزیه ی پیوند های نیتروژن نياز دارد تا با هیدروژن ترکیب شود. پس از انجام این فرآیند، نیتروژن تثبیت شده توسط باکتری های تثبیت کننده ی نیتروژن در اختیار گیاهان قرار می گیرد. یکی از باکتری هاي معروف در تثبيت نيتروژن رايزوبيوم مي باشد.

رایزوبیوم

در حدود ۹۰ درصد لگوم ها به کمک خانواده ی رایزوبیاسه قادربه تثبیت نیتروژن می باشد. از جنس های مهم این خانواده می توان:

Azorhizobium

Bradyrhizobium

Rhizoium :R.trifolii, R.meliloti, R.leguminosarum

Sinorhizobium

را نام برد. که در این میان رایزوبیوم بهترین جنس شناخته شده در تثبیت نیتروژن می باشد. این باکتری هوازی و گرم منفی بر روی ریشه ی گیاهان لگومینوز اثر می گذارد و منجر به ایجاد اشکال توده ای یا گره بر روی آنها می شود. سیستم آنزیمی باکتری منبع پایداری از نیتروژن تثبیت شده را برای گیاه فراهم می کند و در عوض مواد غذایی و انرژی گیاه در اختیار باکتری قرار می گیرند. این باکتری در خاک ساپروفیت، میله ای و بدون خمیدگی می باشد اما در گره های ریشه باکتری تکثیر می یابد و تبدیل به باکتروئوید می شودکه اغلب چماقی،ایکس، وای و یا ستاره ای می باشد.

 

تشکیل گره های ریشه

گروهی از ژنها در باکتری جنبه های مختلف فرآیند گره زایی را کنترل می کنند و هر نژاد می تواند گونه های به خصوصی از لگوم ها را آلوده کند. برخی از مواد شیمیایی ترشح شده توسط سلول های ریشه به درون خاک موجب تکثیر باکتری در اطراف ریشه می گردند. در حقیقت واکنش بین ترکیبات اصلی موجود در دیواره ی سلول های باکتری و سطح ریشه عامل تشخیص صحیح میزبان و پیوستن به ریشه های مویین می باشد. ترشح فلاونوید ها توسط سلول های ریشه ژنهای گره را در باکتری فعال می کند و موجب ترشح عوامل گره زایی توسط باکتری می شود. تمامی فرآیند گره زایی توسط ارتباطات شیمیایی بسیار پیچیده بین گیاه و باکتری کنترل می شود. در یک محدوده ای از ریشه های مویین باکتری عوامل گره را ترشح می کند. این عمل ریشه های مویین را وادار به تغییر شکل می کند. سپس باکتری با ترشح آنزیم و هضم دیواره ی سلولی ریشه از طریق راس ریشه های مویین یعنی در جایی که رشته ی آلودگی تولید می گردد وارد گیاه می شود. این رشته ها که توسط گیاه و در پاسخ به آلودگی تولید می شوند در طول ریشه های مویین رشد می کنند و به دیگرسلول های ریشه که در انشعابات مجاور رشته ی آلودگی قرار دارند نفوذ می کنند. باکتری ها در میان شبکه ای از رشته ها توسعه می یابند و با تولید مداوم عوامل گره زایی سلول های کورتکس را وادار به ازدیاد می کنند و سرانجام گره ها تشکیل می شوند. هر گره شامل هزاران باکتری می باشد که بیشتر آنها شکل غیر منظمی دارند و باکتروئوید نامیده می شوند. قسمت هایی از غشای سلولی گیاه باکتروئوید ها را احاطه می کنند. این ساختمان ها سیمبیوزوم نامیده می شوند که ممکن است حاوی چند باکتروئوید یا تنها یک باکتروئوید در جایی که نیتروژن تثبیت می شود، می باشند.

نیتروژناز و لگوموگلوبین

آنزیم نیتروژناز در ارگانیسم های تثبیت کننده ی نیتروژن گاز نیتروژن را به آمونیاک تبدیل می کند. در لگوم ها این عمل تنها در باکتروئوید ها اتفاق می افتد و واکنش نیاز به هیدروژن و انرژی دارد. مجموعه ی نیتروژناز به اکسیژن حساس می باشد و زمانی که در معرض آن قرار گیرد غیر فعال می شود. برای غلبه بر این مشکل رایزوبیوم سطح اکسیژن در گره ها را با لگوموگلوبین کنترل می کند. این پروتئین های آهن دار قرمز که در میان باکتروئوید ها یافت شده اند وظیفه ایی همانند هموگلوبین یعنی اتصال به اکسیژن دارند. اینها اکسیژن کافی برای وظائف متابولیک باکتروئوید را فراهم می کنند اما از تراکم اکسیژن آزاد که فعالیت نیتروژناز را تحدید می کند، جلوگیری می کنند.

 

گره ها

گره های فعال بزرگ، سخت و صورتی متمایل به قرمز می باشند که این رنگ ناشی از حضور مقدار فراوانی لگوموگلوبین در آنها است. وقتی گره ها جوان هستند و هنوز نیتروژن را تثبیت نمی کنند سفید می باشند ویا درونشان خاکستری است. گره های غیر فعال متمایل به سفید، نرم و کوچکترند.

 

لگوم ها، تثبیت نیتروژن و اهمیت آن در کشاورزی

علاوه بر مصارف غذایی و… لگوم ها به خوبی در خاک های فقیر رشد می کنند و پس از برداشت محصول، ریشه های آنها در خاک تجزیه و ترکیبات نیتروژن ارگانیک را جهت کمک به رشد گیاهان بعدی آزاد می کنند. کشاورزان از فواید این کود های طبیعی در تناوب استفاده می کنند. استفاده از این کودها به جای کودهای مصنوعی از بروز بسیاری مشکلات همانند : تراکم مواد شیمیایی در آب رودخانه و دریاچه ها، ایجاد باران های اسیدی، رشد بیش از اندازه ی محصولات غیر زراعی در زمین های کشاورزی و… جلوگیری می کند.

 

طرح های پژوهشی

۱.توسعه ی مقدار نیتروژن قابل دسترس برای گیاهان از طریق تولید کودهای بیولوژیک

۲.مایه زنی دانه ی لگوم ها با محیط کشت های خالص رایزوبیوم

۳.توسعه ی توانمندی نژادهای کارآمد رایزوبیوم جهت رقابت با نژادهای ناکارآمد خاک

۴.انتقال ژنهای دخیل در تثبیت نیتروژن از باکتری به گیاه

کود بیولوژیک رایزوبیومی و مراحل تولید آن

جداسازی و شناسایی باکتری

۱.جداکردن ریشه گیاهان لگومینوز

۲.شستشوی ریشه ها با آب

۳.جداکردن گره های سالم و صورتی

۴.ضدعفونی سطحی با کلرید جیوه ۱ درصد

۵.قرار دادن گره ها در اتانول ۷۰ درصد به مدت ۶۰-۳۰ ثانیه

۶.شستشو(چندین مرتبه)با آب استریل

۷.خردکردن گره ها در آب استریل

۸.استریک سوسپانسیون حاصل بر روی محیط کشت عصاره ی مخمر و آگارمانیتول به همراه کنگو رد

دوره ی نهفتگی در دمای ۳۰-۲۸ درجه سانتی گراد حدود ۱۰-۳ روز طول می کشد. کلونی باکتری به طور معمول سفید، مات، درخشان، برآمده با حاشیه ی یکنواخت می باشد. بهترین راه جهت تشخیص و برآورد کیفیت رایزوبیوم آزمایش رفتار عفونت زایی و مشاهده ی گره ها می باشد. توسط این روش نژاد کارآمد برای هر گیاه به خصوص انتخاب می گردد.

 

کشت رایزوبیوم

تولید ماده ی تلقیحی توسط یک محیط کشت عصاره ی مخمر به همراه نمک های معدنی و مانیتول شروع می شود. این محیط کشت مایع یه عنوان کشت شروع کننده برای تولید حجم زیادتری از مایه تلقیح در فرمنتور استفاده می گردد و حجم آن بایستی یک درصد حجم محیط مایع فرمنتور باشد.

 

حاملین ماده ی تلقیحی

مشخصات حامل خوب عبارت است از:

غیر سمی بودن برای رایزوبیوم

ظرفیت مناسب جذب رطوبت

سهولت در استفاده

قابلیت استریل شدن

قابلیت دسترسی به میزان کافی

ارزان بودن

اتصال خوب با دانه

بافری مناسبpHظرفیت

 

بیشترین استفاده و بهترین نتایج مربوط به حامل پیت می باشد. اما از موادی مانند: ذغال سنگ، ذغال چوب و ورمیکولیت و…نیز می توان استفاده کرد.علاوه بر انتخاب نوع حامل باید به اثرات متقابل هر حامل با هر نژاد باکتری توجه شود و در نهایت حامل را با کربنات کلسیم غیر محلول خنثی کرد.

 

پیت به دو صورت استفاده می شود:

پیت استریل که توسط پرتو گاما استریل و در بسته های نازک پلی اتیلن و یا توسط اتوکلاو که در بسته های نازک پلی پروپیلن بسته بندی می شود و پیت غیر استریل که پس از عبور از یک استوانه ی دوار با ورودی هوای گرم ۶۵ و خروجی ۱۲۱ درجه سانتی گراد جمع آوری می شود.

پیت با اندازه ی ذره ی ۴۰-۱۰ میکرو متر برای پوشش دانه و با اندازه ی ذره ی ۱۵۰۰-۵۰۰ میکرومتر جهت تولید مایه تلقیحی افزودنی به خاک تولید می گردد.

 

افزودن محیط کشت مایع به حامل ها

محیط کشت رایزوبیومی مایع، رقیق و استریل با حامل غیر استریل ترکیب می گردد و یا در مورد حامل استریل توسط یک تزریق ضدعفونی شده و با یک سرنگ موتوری به درون بسته ی حامل تزریق می شود. مایه تلقیح با حامل استریل معمولا کیفیت و ماندگاری بیشتری نسبت به نوع غیر استریل دارد. پس از دو هفته عمل آوری اینوکولنت ها را در دمای ۴ درجه سانتی گراد(بسته به نژاد باکتری) و دور از تابش مستقیم انبار می کنند.

 

کنترل کیفیت

در تمامی مراحل تولید خلوص باکتری و محیط آن با روش های متفاوت(گرم، روش های سرولوژیک و…) آزمایش می گردد. معمولا پیش از عرضه ی محصول نیز از مواد تولیدی نمونه گیری شده و کیفیتشان مورد بررسی قرار می گیرد. اینوکولنت باید دارای تاریخ انقضاء باشد و مطابق با استاندارد های کیفی تولید شود.

 

تلقیح خاک و بذور

در ساده ترین شکل ماده ی تولیدی با آب مخلوط و به بذور اضافه می گردد. بهترین نتیجه زمانی حاصل می گردد که اینوکولنت با یک چسب غیر سمی برای رایزوبیوم(صمغ عربی، متیل اتیل سلولز، روغن های گیاهی و…) به صورت پوشش روی دانه ها قرار گیرد. برخی اینکولنت ها نیز جهت استفاده در خاک تولید می گردند مانند اینوکولنت های تزریقی یا گرانوله.

 

عوامل موثر بر جمعیت رایزوبیوم

اسیدیته

دما

خشکی

رقابت

استرس گیاهی

سطح نیتروژن

تیمار دانه با مواد شیمیایی و آفت کش ها

سیستم های کشت درختان میوه

 

درختان میوه به سیستم های مختلفی مانند مربعی، مستطیلی، مثلتی، پرچینی و داربستی کشت می شوند.

سیستم کشت مربعی:
در این سیستم فاصله کشت درختان روی ردیف ها با فاصله بین ردیف ها مساوی است. بنابراین هم خطوط شرقی-غربی و هم خطوط شمال-جنوبی را در باغ می توان مشاهده نمود. در این سیستم درختان میوه در هنگام صبح و بعد از ظهر بیشترین سایه اندازی را بر هم دارند. به همین دلیل این سیستم کشت در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری سیستم مناسبی است ولی در مناطق معتدله و مناطقی که روزهای ابری زیاد دارند کاربرد چندانی ندارد. هر چند حرکت ماشین آلات کشاورزی در هر دو جهت شمال-جنوبی و شرقی-غربی به راحتی انجام می گیرد اما تعداد درخت در هکتار در این سیستم کشت کمتر از سیستم مستطیلی است. با این حال سیستم کشت مربعی در بسیاری از نقاط دنیا مرسوم بوده و در احداث باغ های تجاری در مقیاس وسیع مدنظر قرار می گیرد.

سیستم کشت مستطیلی:
در این سیستم کشت فواصل درختان بین ردیف ها بیشتر از فواصل درختان روی ردیف ها می باشد. در این روش کشت، درختان کمترین سایه اندازی را بر هم دارند. این سیستم در مناطق معتدله و سردسیری کاملا توصیه می شود. جهت کشت درختان در سیستم مستطیلی شمال-جنوبی است و حرکت ماشین آلات کشاورزی نیز در این جهت انجام می گیرد. تعداد درخت در هکتار در سیستم کشت مستطیلی بیشتر از مربعی است. این سیستم به عنوان یکی از بهترین سیستم های کشت درختان میوه در دنیا شناخته شده است.

سیستم کشت مثلثی، شش ضلعی یا لوزی:
اصل این سیستم بر اساس مثلث متساوی الاضلاع است. به سیستم کشت مثلثی، سیستم شش ضلعی و سیستم لوزی هم می گویند. در این روش تعداد درخت در واحد سطح حدود ۱۵ درصد بیشتر از سیستم مربعی است. این سیستم به منظور حداکثر بهره وری از سطح زمین به خصوص در خاک های بسیار حاصلخیز انجام می گیرد. در این سیستم عبور ماشین آلات در سه جهت مختلف امکان پذیر است.

سیستم کشت Quincunx:
این سیستم کشت همانند سیستم مربعی است با این تقاوت که در مرکز مربع نیز یک درخت کاشته می شود. این درختان موقتی بوده و به آنها درختان پرکننده (Filler ) نیز می گویند. از مهمترین ویژگی های درختان پرکننده این است که معمولا زودبارده بوده و نبایستی با درخت اصلی برای جذب آب و مواد غذایی رقابت کنند. این درختان تا رسیدن سن درختان اصلی به باردهی تجاری در باغ باقی می مانند.

در زمین های با شیب تند، بایستی کشت درختان میوه روی خطوط تراس (کنتور) انجام گیرد بنابراین تراس بندی زمین ضروری است. جهت تراس ها بایستی عمود بر شیب زمین باشد. در شیب های تند عرض تراس ها کم و در شیب های ملایم عرض تراس ها بیشتر در نظر گرفته می شود. بطور کلی برای احداث باغ میوه شیب زمین نبایستی بیشتر از ۱۵ درصد باشد.

مضرات و فواید آفت کشها

 

آفتكشها دارای اثرات مخرب و سمی روی اندامهای تولید مثلی، تداخل در اعمال هورمنی، عقیمی مردان و زنان و دوره های قاعدگی نامنظم در زنان هستند. تحقیقات نشان داده است كه سموم آفتكشها باعث سقط جنین، عدم رشد فكری، اثرات مخرب ساختمانی در بدن هنگام تولد و نقصهایی در اعمال و بافتهای بدن می شوند.
در بررسی های بعمل آمده در آمریكا مشخص شده است كه سم كپون باعث كاهش حركت اسپرم و كوتاه شدن عمر آن می شود.

نام عمومی کرم خاکی:

همان طور که همه شما می دانید نام عمومی کرم خاکی ، کرم خاکی است .

چرا ؟

چون در خاک به سر می برد . به همین سادگی .

در انگلستان به آن Common Earthworm (کرم خاکی معمولی) و Earthworm (کرم خاکی) می گویند .

در آمریکای شمالی و نیوزیلند آن را Night crawlers (کرم شب خز ) می نامند .

در کانادا به آن dew-worm (کرم شبنم ؟ ) گفته می شود .

این کرم همچنین دارای نامهایی چون : Rain worm (کرم باران) ، Night walkers (کرم شب گرد ) ، Angle worm (کرم قلاب) ، Fishing worm (کرم ماهی گیری) ، Garden worm (کرم باغچه) ، Ground worm (کرم زمین) ، Red worm (کرم قرمز) ، lob worm و … می گویند .

ریخت و کالبد شناسی کرم خاکی:

بدن کرم خاکی استوانه ای و در دو انتها نازک است .

سطح شکمی پهن و رنگ پریده است ولی سطح پشتی تیره تر است .

بدن یک کرم بالغ از ۸۰ تا ۱۰۰ حلقه تشکیل شده .

هرچند که کرم خاکی سر چندان مشخصی ندارد ، دهان آن در حلقه اول قرار دارد .

مخرج کرم خاکی بیضی شکل و به طور عمودی در حلقه آخر قرار دارد .

در هر حلقه از بدن کرم به جز حلقه اول و حلقه آخر ، ۴ جفت تار موی ابریشم مانند وجود دارد . هر تار عبارت از یک میله کیتینی نوک تیز است که در یک کیسه اپیدرمی مخصوص واقع در درون دیواره بدن جای گرفته است .

کرم می تواند به وسیله ماهیچه های منقبض کننده ، تار را در هر جهت حرکت داده و یا جلو و عقب بکشد .

این تارها در زمانی که کرم در سوراخش قرار دارد و یا روی زمین حرکت می کند مانند گیره یا میخ عمل می نماید .

دستگاه گوارش کرم خاکی از قسمت های زیر تشکیل گردیده :

۱ – دهان و حفره دهانی که در حلقه های ۱ تا ۳ امتداد دارد .

۲ – حلق که در حلقه های ۴ و ۵ است و باعث نرم شدن غذا می شود .

۳ – مری که در حلقه های ۶ تا ۱۴ کشیده شده و دارای سه جفت غده های آهکی برای خنثی نمودن اسیدهای آلی موجود در غذای خورده شده است .

۴ – چینه دان بزرگ با دیواره نازک که وظیفه ذخیره غذا را دارد .

۵ – سنگدان در حلقه های ۱۷ تا ۱۸ بوده و دارای دیواره های عضلانی ضخیم و محکم با لایه داخلی از کوتیکول است . غذای انبار شده در چینه دان به کمک سنگ ریزه های موجود در سنگ دان عضلانی تکه تکه و خرد می شود .

۶ – روده که تا مخرج ادامه دارد و جایگاه جذب مواد گوارش یافته است .

۷ – مخرج .

شبیه ساز بسیار زیبای غذا خوردن کرم خاکی

دستگاه گوارش کرم خاکی دارای آنزیم های پپسین ، تریپسین ، لیپاز ، سلولاز و آمیلاز است .

شرح گردش خون کرم ربطی به مطلب این نوشته ندارد فقط باید گفت که ۵ رگ اصلی ممتد در طول بدن و جفت قلب در حلقه های ۷ تا ۱۱ این کرم دیده می شود .

در این گونه معمولا روی حلقه های۳۱ تا ۳۷ بر آمدگی غده ای مشخصی به نام کمربند تناسلی Clitellum ( کلایتلوم) دیده می شود .

کمربند تناسلی ماده سازنده پیله یا موکوس مخصوص را که محتوی تخم است ترشح می کند .

گزارش شده که خشکسالی باعث می شود که کرم خاکی کمربند تناسلیش را از دست بدهد که البته پس از مناسب شدن شرایط دوباره رشد خواهد کرد .

همچنین گویا کرمهای بسیار پیر هم کمربند تاسلی خود را از دست می دهند .

طول عمر کرم خاکی را از یک تا ۸ سال برآورد کرده اند .

گفته می شود که بخشهایی از بدن کرم خاکی قدرت ترمیم داشته و در صورت تخریب شدن دوباره رشد می کنند .

شکار کرم خاکی:

برای پرورش و تکثیر کرم خاکی ابتدا باید آن را جمع آوری یا شکار(صید) نمود .

یکی از راه های جمع آوری کرم خاکی ، گرفتن چند عدد کرم درشت و مولد از فروشگاه های فروش طعمه زنده برای ماهی گیری یا یکی از دوستان است .

جمع آوری کرم خاکی از محیط طبیعی معمولا در شب های بهار موفق تر است .

این کرمها در شب از سوراخ های خود خارج می شوند و به گردش می پردازند .

برای همین به آنها شب خز یا شب گرد می گویند .

با داشتن یک چراغ قوه و با رعایت سکوت می توان شب هنگام ، کرمها را در باغچه ، بر روی زمین یا در لایه های نزدیک به سطح جستجو کرد .

شانس این عمل به ویژه زمانی که در هنگام غروب به گیاهان باغ خود آب داده باشید دوچندان می شود .

یادتان باشد نور قوی و ارتعاش زیاد باعث فراری دادن کرمها می شود .

اگر چراغ قوه تان دارای نور قوی یا زننده ای است می توانید روی آن را با کاغذ های مات بپوشانید تا از تابش نورش بکاهید .

همچنین مشخص شده که کرم های خاکی نسبت به نور قرمز بی توجه هستند .

پس می توانید از فیلتر های نور قرمز استفاده کنید .

خوب ! اگر نمی خواهید شب های خود را با جستجوی کرم خاکی به هدر بدهید چاره ای جز صید این کرم ندارید .

یادتان باشد که فصل بهار بهترین فصل شکار کرم خاکی (و بسیاری از جانوران) است .

۱- ساده ترین روش این است که بخشی از زمینی را که می دانیم دارای کرم خاکی است را آب ببندیم . پس از کم و بیش ۱۵ دقیقه کرم ها به سطح زمین می آیند .

این کار معمولا به هنگام غروب جواب بهتری می دهد چون به علت خنکی هوا کرمها در لایه های نزدیک سطح به سر می برند و با خیس شدن زمین ، سریع تر بیرون می آیند .

۲ – در این روش زمینی که دارای کرم خاکی است را مرطوب می کنند و سپس یک پارچه متقال پهن می کنند و تفاله چایی روی پارچه می ریزند . کرمها پس از مدتی روی پارچه جمع می شوند .

۳ – در این روش آب را با غلظت ۵۵/۰ % فرمالین مخلوط کرده و روی زمین می ریزیم .

بوی فرمالین سبب می شود که کرمها زودتر از زمین خارج شوند .

۴ – در این روش زمین را مرطوب می کنیم سپس یک تکه چوب نسبتا کلفت (الوار) را در خاک نرم زمین فرو می کنیم و به آن ضربه می زنیم یا مثلا آن را اره می کنیم . در اثر این ارتعاشات ، کرمها از مخفی گاه خود خارج می شوند .

۵ – در این روش که در اصل صید الکتریکی کرم خاکی است ، از یک میله فولادی به قطر ۵ میلی متر و با دسته عایق استفاده می کنیم . این میله باید به برق با ولتاژ ۲۲۰ و شدت جریان ۳ – ۵ آمپر وصل شود . سپس میله را در زمینی که مرطوب است فرو می کنیم . با اتصال جریان ، کرم ها از خاک بیرون می آیند .

سالهاست که در دنیا دستگاه های برقی متنوعی برای صید کرم خاکی به بازار وارد شده اند که برخی از آنها با باطری – مثل باطری ماشین – کار می کنند (یک نمونه از آنها در ابتدای فیلم سینمایی گودزیلا نشان داده شده ) .

پرورش کرم خاکی

به طور کلی برای پرورش کرم خاکی نیاز به وسایل زیر است :

جعبه نگهداری کرم خاکی :

این جعبه (کرم دانی) بستگی به اهداف پرورش دهنده دارد . از یک جعبه کفش تا مخازن بزرگ پلاستیکی (یا سیمانی ) برای نگهداری کرمها استفاده می شود .

معمولا از جعبه هایی با ابعاد ۳۰*۳۰*۹۰ استفاده می شود .

بیشینه خاک درون این جعبه ها ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر است زیرا در غیر این صورت کرمها از جعبه خارج می شوند .

جعبه باید دارای در پوش باشد تا هم مانع نفوذ نور شود و هم از کاهش رطوبت خاک جلو گیری کند .

اگر از جعبه های پلاستیکی استفاده می کنید ، سوراخی برای خروج آب اضافی در مواقع لازم و همچنین سوراخی برای جریان هوا در آن ایجاد کنید .

جعبه های چوبی معمولا این مشکل را ندارند ولی بهتر است که قبل از خاک ریزی ، دیواره های آن را با پارافین یا موم در مقابل هدر رفتن رطوبت ، عایق کنید .

جعبه باید در جایی قرار بگیرد که رطوبت و دمای آن قابل کنترل باشد .

تا جایی که ممکن است باید از تابش مستقیم نور مهر به کرم دانی جلوگیری نمود .

نور شدید ، سرمای زیاد ، ضربه و ارتعاش ، کاهش رطوبت و .. از عواملی است که کرمها را وادار می کند که به عمق خاک بروند .

از لحاظ تراکم در هر متر مربع می توان حدود ۱۰۰ عدد کرم خاکی را جا داد .

برخی منابع نیز عدد وزنی نیم تا یک کیلو گرم کرم خاکی در هر متر مربع را ذکر می کنند.

بستر پرورش کرم خاکی:

معمولا بهترین گزینه برای یک تولید خانگی ، مخلوط خاک برگ و شن ریز است .

گاهی از مخلوط خاک و شن و برگ درختان اشاره می شود که تکرار همان جمله بالاست.

آنچه مسلم است مقدار رس در این بستر پرورشی یا Bed باید در کمترین مقدار ممکن باشد .

به بیان دیگر ؛ هرگز از رس استفاده نکنید !

خاک مورد استفاده باید نرم باشد تا کرم ها به آسانی بتوانند در آن رفت و آمد کنند و هوا نیز بتواند به سادگی به آن نفوذ کند .

برای تهیه چنین خاکی ، آن را الک می کنند .

یکی از نکات کلیدی در پرورش کرم خاکی ، مرطوب نگهداشتن خاک است .

فراموش نکنید که اگر بیش از اندازه آب بکار ببرید ، کرم ها خفه می شوند .

می توانید از %۲۰افشانه ها یا آب پاش ها برای مرطوب نگهداشتن خاک استفاده کنید .

كود اوره با پوشش گوگردی

 

كود اوره با پوشش گوگردي( SCU ) به عنوان يك نوع كود آهسته رهش كه داراي راندمان بالا و مزاياي بسيار زيادي براي خاك و گياهان است ، در صنايع كشاورزي كاربرد زيادي دارد. اخيراً در كشور ما نيز با توجه به راندمان پايين كود شيميايي اوره اتلاف آن ، آلودگي شديد خاكها و منابع زيرزميني آب به نيترات و نيتريت ، كاهش جذب عناصر ريزمغذي بدليل بالابودن PH خاكها و … استفاده از اين نوع كود نه تنها براي مزارع شاليزار كه بطور كامل در آب غوطه ورند بلكه براي تمام اراضي كشاورزي توصيه شده است . زيرا صرف نظر از مزاياي فوق گوگرد نيز به عنوان يك ماده حياتي در ساختمان پروتئين ها ، به عنوان كاهنده PH خاكها و در نتيجه ايجاد شرايط جذب عنصر ريز مغذي خصوصا آهن و روي كه مردم كشور ما در فقدان ميزان آهن و روي ركورد دار مي باشند، دارد .

در كشور ما سالانه بيش از يك ميليون و ششصد هزار تن اوره جهت تامين نياز ازت گياهان در صنايع كشاورزي استفاده مي شود.متاسفانه باتوجه به راندمان پايين آن( اتلاف بيش از پنجاه درصد ازت) ، كشاورزان مجبورند جهت تامين نياز گياهان مقادير بيشتري كود استفاده نمايند. البته ازدست دادن اين مقدار ازكود نه تنها باعث اتلاف هزينه هاي بسيار زيادي مي شود بلكه بخاطر وجود بيوره و همچنين تشكيل نمكها و كمپلكسهاي ديگر در خاك، كاهش راندمان خاك و آلودگي شديد آن ( سفت شدن خاكها) و آلودگي منابع زير زميني آب را نيز بدنبال دارد. از طرفي با توجه به نقش ارزشمند گوگرد در كشاورزي خصوصا در كشور ما كه بيش از نود درصد از زمينهاي كشاورزي آهكي و باpH بالا بوده و اين مسئله با عث كاهش راندمان جذب عناصر ريز مغذي كه از اهميت بالايي در رشد و نمو گياهان برخوردار مي باشند ، استفاده از كودهاي اوره با پوشش گوگردي از هر دو جهت باعث افزايش راندمان كشاورزي كشور خواهد شد.

همچنين با توجه به فرآيند اوره با پوشش گوگردي با تغيير پارامتر هاي عملياتي و شرايط فرآينديو استفاده از سيلنت هاي مختلف، امكان توليد محصولات اوره با پوشش گوگردي با درصدهاي مختلف گوگرد و سرعت انحلالهاي متفاوت وجود دارد و همانطور كه از نمودارهاي ارائه شده مشخص است استفاده از اوره با پوشش گوگردي با حداقل كيفيت ( حداكثر سرعت انحلال هفت روزه) به مراتب مفيدتر و كاراتر از اوره ( با سرعت انحلال پنجاه ثانيه اي) مي باشد.

لذا بنظر اينجانب با توجه به تاكيد وزارت محترم جهاد كشاورزي در خصوص كاربرد گسترده گوگرد ، استفاده از كود اوره با پوشش گوگردي با در صد پوشش هاي متفاوت ( سرعت انحلالهاي متفاوت) به تنهايي و يا بصورت مخلوط با اوره جهت تامين بموقع ازت مورد نياز گياه در دوره رشد از كاربرد اوره مناسب تر خواهد بود. اين مسئله اگر بصورت دقيق بررسي و براساس نوع كشت و نياز هاي آن در طي دوره رشد( نياز هر گياه به عناصر مغذي متفاوت است)، شرايط آب و هوايي منطقه و آناليز دقيق خاك اعمال گردد ، باعث افزايش چشمگير راندمان محصولات كشاورزي ، بهبود كيفي خصوصيات خاك ، جلوگيري از آلودگي منابع آب و كاهش مصرف اوره مي گردد و باتوجه به پرداخت يارانه جهت كود اوره از لحاظ اقتصادي كمك بزرگي به اقتصاد كشور خواهد شد.

لذا لزوم ترويج و آشنايي كشاورزان با كود اوره با پوشش گوگردي و همچنين تعيين استاندارهاي لازم جهت توليد و مصرف آن در سطحي وسيع در نقاط مختلف كشور و با توجه به نوع كشت ضروري بنظر مي رسد.

آماده سازی خاک برای فصل بهار

 

برای آماده سازی خاک در فصل بهار یکی از مقدمات برای کاشت های جدید می باشد که باید مورد توجه قرار گیرد.

خورشید اواخر زمستان هر روز به تدریج در آسمان بالاتر می‌آید و اشعه‌های آن گرم‌تر و حتی شدیدتر از باد تند اسفند ماه است. به زودی می‌توانیم که عصرانه را در روشنایی روز بخوریم. زمانی که آخرین برف‌های زمستان آب می‌شوند، من پاکت بذرها و ابزارهای باغبانی را فراهم می‌کنم. می‌دانم که هنوز برای کاشت زود است اما ضرری در آماده سازی وسایل وجود ندارد.

  کار با خاک

کشت و کار زود هنگام در خاک، یک اشتباه بزرگ است. هنگامی که هنوز خاک از برف‌های آب شده‌ی زمستان و باران بهاری اشباع شده است، با راه رفتن یا حتی بدتر از آن با حرکت ابزارهای سنگین روی آن، به راحتی فشرده می‌شود. افزون بر این، تکه‌های بزرگ خاک خیس در این زمان تبدیل به کلوخ‌های غیرقابل نفوذ می‌شوند که بعدها خرد کردن آنها بسیار سخت خواهد بود. زمانی که مقداری هوا در بین ذرات خاک وجود دارد، ریشه‌های گیاهان به بهترین روش رشد می‌کنند. خاک سنگین و خیس تبدیل به یک بافت نرم و نگهدارنده هوا که برای گیاهان بهترین خاک است، نمی‌شود. این بافت سخت کلوخ مانند موجب به دام افتادن کیسه‌های هوا در اطراف ریشه‌های گیاهان می‌شود که این وضعیت همانند وضعیت نداشتن هوا، مضر و آسیب زننده است.

 

 

چه زمانی می‌توانید بگویید که خاک شما به اندازه‌ی کافی خشک شده است و برای کار کشت آماده است؟ بهترین روش تست وضعیت خاک، همان روش قدیمی باغبانان است که مقداری از خاک را بین انگشتان خود تست می‌کنند. به اندازه‌ی نصف فنجان از خاک را با دست خود بردارید سپس آن را به قدری فشرده کنید تا به شکل یک گلوله در بیاید. اگر این گلوله با فشار انگشتان شما و یا با رها شدن از ارتفاع ۹۰ سانتی‌متر یا بیشتر، به راحتی خرد شود، مشخص است که خاک به اندازه ی کافی خشک است. اگر شکل کروی خود را حفظ کند و یا به سختی خرد شود و تبدیل به ذرات جامد شود، نسبت به خاک نرم هنوز احتیاج به آب خیلی بیشتری دارد. خاک رس که زیادی مرطوب است زمانی که بین انگشت شصت و انگشت اشاره مالش داده می‌شود، نرم و یکدست احساس می‌شود. اگر بسیار مرطوب است (۷۵ تا ۱۰۰ درصد رطوبت) توده‌ی خاک انعطاف‌پذیر خواهد بود که در آن صورت یک نوار از خاک می‌تواند برداشته شده و با انگشتان‌تان فشار داده شود. کشت و کار با خاک مرطوب می‌تواند بافت خاک را برای همه‌ی فصل فاسد کند.

خاک رسی سنگین حتی زمانی که مقدار رطوبت کمتر از ۵۰ درصد است می‌تواند به حالت گلوله دربیاید. خاکی که کمی دانه درشت‌تر است مانند خاک شنی لومی یا گلی لومی، زمانی که مقدار رطوبت کم است خرد می‌شود اما با رطوبت حدود ۵۰ درصد می‌تواند تبدیل به حالت گلوله شود. در رطوبت ۷۵ تا ۱۰۰ درصد تیره و انعطاف‌پذیر شده و ممکن است بین انگشتان حالت نرمی داشته باشد. خاک شنی دانه درشت اگر رطوبت زیر ۵۰ در صد را داشته باشد به حالت گلوله در نمی‌آید. با رطوبت ۷۵ تا ۱۰۰ درصد می‌تواند به شکل یک گلوله‌ی سست دربیاید که به راحتی خرد می‌شود. خاک دانه درشت‌تر مطمئنا نسبت به خاک رس با دانه‌های متوسط، در رطوبت‌های بالا برای کار کشت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نکات طلایی در مصرف کودها

 

برای افزایش تشکیل میوه در محصولات باغی و جلوگیری از سال آوری محلول پاشی فروت ست (بر، ازت و روی) پس از برداشت محصول و در بهار پیش از باز شدن غنچه ها توصیه میگردد.

محلول پاشی درختان میوه در فصل خواب،می بایست حداکثر تا ۲۰ روز قبل از تورم جوانه ها متوقف شود. در غیر این صورت محلول پاشی موجب سوختگی درخت می گردد.

هرگز کود سولفات روی آبدار را با کود اوره مخلوط ننمایید. مخلوط کود، به صورت خمیر می شود.

به منظور تعیین مصرف دقیق کودها مراجعه به نتایج تجزیه خاک، آب و برگ درخت ضروری می باشد.

در مزارع و باغاتی که غلظت بر در خاک و آب آبیاری بالا است به مصرف سولفات روی توجه بیشتری مبذول گردد. تحت چنین شرایطی از شدت مسمومیت بر کاسته می شود.

مصرف کودهای محتوی بر در مناطق با خاک های شور توصیه نمی گردد.

سرعت باد کم باشد و مانع محلول‌پاشی نشود.

محلول پاشی اگر در صبح یا عصر انجام گیرد موثرتر خواهد بود

قبل از مصرف کود مطالب برچسب کود را به دقت مطالعه کنید.

حرارت محیط در هنگام محلول‌پاشی پایین تر از ۲۹درجه سانتیگراد می‌باشد.

بهتر است قبل یا بعد از محلول‌پاشی، آبیاری باغ و مزرعه انجام گیرد تا گیاه تشنه نباشد.

در هنگامی که گیاه در گل است نبایدکودها را محلول پاشی کرد.

هنگام تهیه محلول کود را به آب اضافه کنید.

در هنگام محلول‌پاشی رطوبت نسبی هوا بالاتر از ۷۰درصد باشد.

پی اچ محلولهای تهیه شده در محدوده بین ۸-۶ باشد.

محلول پاشی در فصل بهار مواد غذایی را مستقیماً و در زمان مناسب در اختیار گیاه قرار می دهد. همچنین محلول پاشی در فصل پاییز باعث ذخیره شدن مواد غذایی در گیاه برای شروع فصل بعدی می شود.

در مورد عناصر غیر متحرک محلول‌پاشی چندین بار صورت میگیرد.

زمان مناسب برای پیوند زدن

فصل پیوند

بنابر آنچه بیان شد موقع پیوند زدن زمانی است كه گیاه در دوره فعالیت یعنی شیره نباتی در جریان باشد.بنابراین از نظر علمی در هر موقع از ستال به استثنای موقعی كه گیاه در دوره استراحت به سر می برد و شیره نباتی راكد گردیده می توان عمل پیوند را انجام داد.

این نظریه در عمل به اشكالاتی بر می خورد كه عملا موقع پیوند زدن را محدود می كند.

۱- مقدار زیاد شیره نباتی مانع ایجاد تماس بین پیوندك و پایه  در ناحیه  طبقه مولده  و جوش خوردن آنها با یكدیگر می شود و به اصطلاح باغبانان پیوندك در شیره نباتی مایع مانع ایجاد تماس بین پیوندك  و پایه در ناحیه طبقه مولده  و جوش خوردن  آنها با یكدیگر  می شود و به اصطلاح  باغبانان پیوندك در شیره نباتی  خفه می گردد.

۲- حرارت زیاد باعث تبخیر فوق العاده پیوندك شده  و قبل از آنكه سلولهای طبقه مولده یكی شوند  و شیره نباتی كافی به پیوندك برسد، گرما پیوندك را خشك نموده از بین می برد.

۳- سرمای زمستان و یخبندان  و بطور كلی حرارت كمتر از ۱۰ درجه در هوای اطراف پیوندك نیز مانع فعالیت سلولهای نامبرده گردیده جوش خوردن پیوند را غیر ممكن می سازد.

بنابر آنچه گفته شد عملاً در دو فصل بطور حتم می توان گیاهان را پیوند كرد .یكی در فصل بهارپس از بیدار شدن پایه و قبل از انكه شدت جریان شیره نباتی زیاد شود و یا انكه سرمای اول بهار مانع فعالیت سلولهای قسمت هوایی گیاه گردد و دیگری در اواخر تابستان و یا ائایل پائیز (بنا بر نوع درخت ) كه جریان شیره نباتی تا اندازه ای كند شده و سرمای زمستان هنوز فرا نرسیده است.بدیهی است كه هر گاه ممكن شود با وسایل مناسبی از اثر سوء گرمای تابستان جلوگیری به عمل آید و یا آنكه گرمای هوای محل اجازه دهد  می توان درفصل نامبرده نیزعمل پیوند را انجام داد.

۲۰ نکته مهم در سمپاشی های زمستانه

۱- سمپاشی زمستانه را بعد از انجام هرس درختان انجام دهید.

 

۲- حداقل یک هفته قبل از تورم جوانه ها عملیات سمپاشی را انجام دهید.

 

۳- سمپاشی را ترجیحاً با سمپاشهای موتوری انجام دهید و حتی المقدور از سمپاشهای پشتی به علت کارایی کمتر استفاده نکنید.

 

۴- سمپاشی باید به گونه ای باشد که محلول سمی مثل قطرات باران از روی شاخه درختان به پایین بچکد.

 

۵- تنه درختان از شاخه ها هم مهمتر است. پس سمپاشی تنه درختان و حتی سایه انداز درختان را هم فراموش نکنید.

 

۶- برای سمپاشی از مخلوط روغن ولک و یک سم حشره کش- کنه کش مانند دورسبان استفاده نمایید.

 

۷- برای اجتناب از دفعات سمپاشی می توانید از یک سم قارچکش- باکتری کش مانند مخلوط بردو یا اکسی کلرور مس هم استفاده کنید.

 

۸- در صورت تورم جوانه ها از یک قارچ کش پیش گیری کننده مانند کولیس استفاده کنید بخصوص در باغات هلو و شلیل.

 

۹- میزان مصرف روغن ولک ۲ درصد(۲۰ لیتر در هزار لیترآب) است .اما برای تأخیر در جوانه زنی درختان در جهت جلوگیری از سرمازدگی میزان روغن را می توانید بین ۴-۲ درصد (۲۰-۴۰لیتر در ۱۰۰۰لیتر آب) بکار ببرید.

 

۱۰- قبل از مصرف روغن یا سموم ابتدا آنها را در مقداری آب ولرم به خوبی حل نمایید و سپس در مخزن سمپاش بریزید.

 

۱۱- قبل از مصرف سموم و یا روغن به تاریخ مصرف محصول دقت نمایید.

 

۱۲- فاصله سمپاشی تا بارندگی از ۲۴ ساعت کمتر نباشد اما فاصله سه روز بهتر است.

 

۱۳- در هنگام سمپاشی و برای جلوگیری از آسیب سموم حتماً از دستکش، کلاه، عینک،لباس کار، ماسک و عینک و حتی چکمه استفاده نمایید.

 

۱۴- در حین عملیات سمپاشی از هرگونه خوردن و آشامیدن پرهیز نمایید.

 

۱۵- پس از پایان عملیات سمپاشی، خوردن یک لیوان شیر از توصیه های دیگر ما برای شماست.

 

۱۶- پس از پایان سمپاشی مخزن سمپاشها را به دقت بشویید.

 

۱۷- از بکار بردن مخلوط های سم باقیمانده در سمپاشها که برای مدت طولانی باقی مانده است پرهیز کنید.

 

۱۸- لطفاً از ریختن باقیمانده مخلوط های سمی در آبهای زیرزمینی و یا آبهای روان اکیداً خودداری نمایید.

 

۱۹- در صورتی که پس از سمپاشی احساس سردرد، سرگیجه و تهوع داشتید سریعاً به پزشک مراجعه نمایید.

 

۲۰- قبل از عملیات سمپاشی با کارشناسان مربوطه مشورت نمایید.

فناوری نانو و کشاورزی

 

فناوري نانو هيچ زمينه علمي را به حال خود رها نکرده است . علوم کشاورزي نيز از اين قاعده جدا نيستند .تا به حال کاربردهاي متعددي از فناوري نانو در کشاورزي ، صنايع غذايي و علوم دامي مطرح شده است.

رابطه ميان فناوري نانو وعلوم کشاورزي در زمينه هاي زير قابل بررسي است :

۱- نياز به امنيت در کشاورزي و سيستم هاي تغذيه اي

۲- ايجاد سيستم هاي هوشمند براي پيشگيري و درمان بيماريهاي گياهي

۳- خلق وسايل جديد براي پيشرفت در تحقيقات بيولوژي و سلولي

۴- بازيافت ضايعات حاصل از محصولات کشاورزي

 

از بين تدابير موجود در مديريت آفات کشاورزي استفاده از آفت کش ها و سموم سريعترين و ارزان ترين روش براي واکنش به يک وضيت اضطراري است .

روش هاي کنترل زيستي در حال حاضر بسيار هزينه بر هستند . در اين روش ها کنترل آفت از طريق يکي از دشمنان طبيعي آن آفت صورت مي گيرد . امروزه مصرف بي رويه آفت کش ها مشکلات زيادي را ايجاد کرده اند اين مشکلات شامل اثرات سوء بر سلامت انسان ( ايجاد مسموميت هاي حاد يا بيماري هاي مزمن ) ، تاثير اين مواد بر حشرات گرده افشان و حيوانات اهلي مزارع و همچنين ورود اين مواد به آب و خاک و تاثير مستقيم وغير مستقيم آن در اين نظام هاي زيستي مي باشد .

مصرف بي رويه آفت کش ها محصولات کشاورزي را نيز به منبع ذخيره سم تبديل مي کند

مهمترين سوال در زمينه استفاده از آفت کش ها اين است که :چقدر از اين سموم استفاده کنيم ؟(مقاله از نانو کلوب)

 

استفاده از داروهاي (سموم) هوشمند در ابعاد نانو مي تواند راه حل مناسبي باشد . اين داروها که قابليت حرکت در گياه را دارند در بسته هايي که حاوي نشاني خاصي هستند قرار ميگيرند .برچسب نشاني يک کد مولکولي است که بر روي بسته نصب شده و به بسته اجازه ميدهد که به بخشي از گياه که مورد حمله عامل بيماري يا آفت قرار گرفته تحويل داده شود . اين ناقلين در ابعاد نانو همچنين داراي خود تنظيمي نيز مي باشند به اين معني که دارو فقط به ميزان لازم به بافت گياهي تحويل داده مي شود .

دقت در رديابي بافت هدف و ميزان اندک اما موثر دارو باعث مي شود استفاده از سموم در کشاورزي به حداقل برسد .

همه ما ميدانيم که پيشگيري بر درمان مقدم است . بيماري هاي گياهي نيز از روي علائمي مانند تغيير رنگ يا تغيير شکل اندام ها شناسايي مي شوند ولي مسئله اينجاست که اين علائم مدتها پس از ورود عامل بيماري به بافت گياه بروز پيدا مي کنند به همين خاطر با سريعترين اقدام ها براي جلوگيري از شيوع بيماري باز هم مقداري از محصول از بين مي رود . در نتيجه نياز به ابزاري که به کمک آن بتوان در همان مراحل ابتدايي ورود عامل بيماري، آن را کنترل و مهار کرد بسيار ضروري به نظر ميرسد.

نانو حسگرهاي زيستي ابزارهايي هستند که که از تلفيق ابزارهاي شيميايي ، فيزيکي و زيستي بدست آمده اند.

 

 

تصوير ورود يک نانوحسگر زيستي به درون يک سلول

اين حسگرها شامل ترکيبات زيستي مانند يک سلول ، آنزيم و يا آنتي بادي متصل به يک مبدل انرژي هستند و قادرند که تغييرات ايجاد شده در مولکول هاي اطراف خود را گزارش دهند . اين گزارش ها توسط سيگنالهايي که مبدل انرژي به تناسب با مقدار آلودگي توليد ميکند دريافت مي شوند. بنابراين اگر تجمع زيادي از عامل بيماري در اطراف اين حسگرها وجود داشته باشد سيگنال هاي قوي فرستاده مي شوند . ارزيابي حضور آلاينده ها در محيط توسط حسگرها در چند دقيقه ميسر است اما با استفاده از روش هاي رايج حداقل ۴۸ ساعت زمان براي تشخيص نياز است .

استفاده از نانوحسگرهاي زيستي در بسته هاي غذايي نيز کاربرد که در صورت شروع فساد مواد غذايي مي توانند هشدار دهنده باشند .

 

از ديگر در صنايع غذايي ايجاد پلاستيک هاي جديد در صنعت بسته بندي مواد غذايي است . در توليد اين پلاستيک ها از فناوري نانو ذرات استفاده شده است . اکسيژن مسئله سازترين عامل در بسته بندي مواد غذايي است زيرا اين عنصر باعث فساد چربي مواد غذايي و همچنين تغيير رنگ آنها ميشود . در اين پلاستيک جديد نانوذرات به صورت زيگزاگ قرار گرفته اند و مانند سدي مانع از نفوذ اکسيژن مي شوند .

به بيان ديگر مسيري که گاز بايد براي ورود به بسته طي کند طولاني مي شود . به همين خاطر مواد غذايي در اين بسته ها تازگي خود را بيشتر حفظ مي کنند .

 

با طولاني کردن مسير حرکت مولکولهاي اکسيژن، مواد غذايي ديرتر فاسد مي شوند.

 

فناوري نانو با استفاده از فرايندهاي طبيعي زيستي ، شيميايي و فيزيکي در بازيافت مواد باقيمانده از محصولات کشاورزي و تبديل آنها به انرژي و يا مواد شيميايي صنعتي نيز نقش دارد . به طور مثال از زمان برداشت پنبه تا توليد پارچه بيش از ۲۵ % الياف به ضايعات تبديل مي شوند . در دانشگاه کرنل در آمريکا روشي تحت عنوان «ريسندگي الکتريکي» ابداع شده که با استفاده از اين روش از ضايعات پنبه محصولاتي مانند کلافهاي پنبه و نخ البته با کيفيت پايين تر توليد ميکنند . دانشمندان علوم پليمر از اين روش براي توليد نانو فيبرها از سلولز که ۹۰% الياف پنبه را تشکيل مي دهد استفاده کرده اند و اليافي کمتر از ۱۰۰ نانومتر توليد کرده اند که ۱۰۰۰ بار کوچکتر از الياف فعلي است .

 

 

 

يکي از کاربردهايي که براي اين الياف ريز سلولزي بيان شده جذب آفت کش ها و کودهاي شيميايي از محيط براي جلوگيري از ورود آنها به اکوسيستم و رها کردن مجدد اين مواد در محيط در مواقع مورد نياز است .

 

از ديگر محصولات فناوري نانو ، نانو کاتاليزورها هستند که قابليت تبديل روغن هاي گياهي به سوخت را جهت ايجاد منابع جديد انرژي دارند .

 

پيشرفت در زمينه علوم گياهي ، کشاورزي و صنايع غذايي رابطه مستقيمي با پيشرفت در تحقيقات زيست شناسي سلولي و مولکولي دارد . توليد ابزارهاي جديد تحول شگرفي در تحقيقات سلولي و مولکولي ايجاد کرده است . امروزه ميکروسکوپ هايي که قابليت ايجاد مشاهده در مقياس نانو را دارند در توسعه علوم زيستي نقش مهمي را ايفا مي کنند.

خواب بذر:

خواب بذر چیست ؟

بذر خواب به بذری اشاره دارد که علی رقم وجود شرایط مناسب محیطی قادر به جوانه زنی نیست. در بسیاری از گونه های گیاهی با بررسی شرایط محیطی طبیعی رشد گیاه می توان به راه هایی برای شکستن خواب بذر آنها پی برد.

در طبیعت، وجود مکانیسم های خواب باعث می شود تا بذر در شرایط و زمان مناسب جوانه بزند. در زراعت، گیاهان بسیاری همچون غلات، اصلاح شده اند تا دوره خواب آن ها کوتاه شود و عوامل موثر برخواب در طول دوره نگهداری بذر در انبار از بین بروند و وقتی که بذر در زمین کاشته می شود سریعا جوانه بزند.

واژه های مهم:

خواب (Dormancy)- معنی کلی: کمبود رشد به دلایل مختلف خارجی و داخلی.

خواب بذر (Seed dormancy)- عدم جوانه زنی بذر حتی در شرایطی که عوامل محیطی مساعد هستند.

در طبیعت ، خواب بذر فرایندی است که به گونه های مختلف اجازه می دهد تا در شرایط محیطی خاص زنده بمانند. خواب باعث می شود تا عمل جوانه زنی در بهترین زمان و مکان انجام شود تا گیاهچه کوچک و ضعیف صدمه نبیند. البته در گیاهان زراعی سعی شده است تا این خواب از بین برود.

سکون (Quiescence)- دوره ای است که در آن بذر در صورتی که آب جذب کند می تواند جوانه بزند. در این دوره هیچ مانع داخلی برای جوانه زنی بذر وجود ندارد.

پس رسی (After ripening)- مراحل فیزیولوژیکی است که پس از برداشت بذر در آن اتفاق می افتد و امکان جوانه زنی بذر را بوجود می آورد.

خواب اولیه (Primary dormancy)- این خواب زمانی ایجاد می شود که بذر بر روی گیاه قرار دارد و در زمان برداشت بذر در آن وجود دارد.

خواب ثانویه (Secondary dormancy)- این خواب برای جلوگیری از جوانه زنی بوده و زمانی ایجاد می شود که بذر از گیاه جدا شده و در شرایط نامطلوب محیطی قرار گیرد. در واقع بذر در ابتدا دارای خواب نبوده و شرایط نامساعد آن را به خواب می برند.

مثال: بذر گونه هایی که در بهار می رسند، پس از جدا شدن از گیاه و قرارگیری در خاک به سرعت و بدون وقفه جوانه می زند زیرا خاک مرطوب بوده، دما مطلوب است و فصل رشد به اندازه کافی وجود دارد. اما اگر شرایط محیط نامساعد باشد، مثلا محیط خشک باشد، بذر جوانه نزده و به یک دوره سرما در زمستان نیاز خواهد داشت تا بتوانند در بهار بعد جوانه بزند که شرایط مناسب است و فصل رشد نیز باقی است.

در این جا توجه به این نکته لازم است که وقتی بذرها می رسند ممکن است دارای خواب باشند یا نباشند. اگر دارای خواب باشند، بدان معنی است که دارای خواب اولیه هستند. گروهی از بذرها نیز که خواب نیستند، در دوره سکون می باشند. این بذور اگر شرایط محیطی مثل رطوبت و حرارت و … مناسب باشد به سرعت جوانه خواهند زد. البته همین بذور بدون خواب اولیه نیز اگر خشک شوند وارد دوره خواب خواهند شد.

به طور کلی ۳ مکانیسم وجود دارد که باعث القای خواب در بذر می شوند:

۱-پوشش بذر – پوسته بذر می تواند جذب آب، توسعه جنین، تبادل گازها و شسته شدن مواد شیمیایی بازدارنده جوانه زنی را محدود کند.

۲- بازدارنده های شیمیایی مثل تنظیم کننده های رشد و غیره.

۳- عوامل مورفولوژیکی مثل کوچک و یا نابالغ بودن جنین.

معمولا خواب بذر ناشی از ترکیب عوامل مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی است.

فهرست کلی خواب بذر (نیکو لیوا ۱۹۷۷).

خواب اولیه.

A. خواب خارجی- این نوع خواب مربوط به عوملی خارج از جنین است و ۳ حالت دارد:

     ۱- فیزیکی

     ۲- مکانیکی

     ۳- شیمیایی

B. خواب داخلی – این نوع خواب مربوط به عواملی درون جنین است و ۲ حالت دارد:

     ۱- مورفولوژیکی- جنین یا رشد نکرده ، یا بسیار کوچک و باریک است و یا تمایز نیافته است.

     ۲- فیزیولوژیکی- به ۳ صورت سطحی، متوسط و عمیق وجود دارد.

C. ترکیبی (ترکیبی از خواب های مختلف) که ۲ حالت دارد.

     ۱- مورفوفیزیولوژیکی- یا مربوط به محور بالای لپه است یا مربوط به محور بالای لپه و ریشه چه است.

     ۲- خواب خارجی- داخلی.

خواب ثانویه.

     ۱- خواب دمایی.

     ۲- خواب شرایط محیطی.

طبقه بندی و توضیح انواع خواب بذر.

خواب اولیه.

A. خواب خارجی.

۱- فیزیکی- پوسته بذر به نفوذ آب مقاوم است و بنابراین رطوبت بذر بسیار کم خواهد بود. در این مورد، حبوبات مثال مناسبی هستند. در این حالت جنین در حالت سکون است. دلیل خواب فیزیکی، ساختار ردیف سلولهای خارجی است که به آب نفوذ ناپذیراست. سلول های بزرگ پارانشیمی، سلول های خارجی لعابی و یا اندوکارپ سخت شده، سه دلیلی هستند که پوسته بذر را به آب نفوذ ناپذیر می کنند. این گونه پوسته بذر در مراحل آخر رشد بذر، ایجاد می شود.

 در مطالعه ای بر روی گیاه خاراگل یا همان شبدرک (Coronilla varia) مشخص شد که با افزایش عمق سوراخ ایجاد شده در پوسته بذر، مقدار نفوذ آب به آن افزایش پیدا می کند.

۲- خواب مکانیکی- در این خواب، پوسته بذر به قدری سخت است که به جنین اجازه بزرگ شدن در حین جوانه زنی را نمی دهد. دلیل این موضوع عبارت است از ساختار پوسته بذر. این نوع خواب به عنوان مثال در زیتون اتفاق می افتد.

در طبیعت پوسته سخت بذور به تدریج توسط عواملی همچون اسید ها، میکروارگانیسم ها، رطوبت و گرما و آتش سوزی جنگل از بین رفته و نازک می شود. برای غلبه بر این پوسته به طور مصنوعی نیز می توان آنرا با سنباده سایید یا از آب داغ، اسید، محیط گرم و مرطوب، آتش (که در طبیعت باعث ذوب شدن رزین میوه های کاج می شود) و … استفاده نمود. وقتی پوسته سخت بذر خراش بر دارد، آب می تواند وارد بذر شود. البته در این زمان بذر نسبت به هجوم میکروارگانیسم ها حساس تر است.

۳- خواب شیمیایی- وجود مواد شیمیایی بازدارنده در پوسته خارجی بسیار از میوه ها و بذرها باعث بروز خواب شیمیایی در آنها می شود. این مواد در میوه های آبدار و نیز در غلاف یا کپسول میوه های خشک وجود دارند. سیب، مرکبات، انگور و گیاهان بیابانی مثال هایی در این رابطه هستند. به ندرت می توان این نوع خواب را با نگهداری بذر در محیط خشک از بین برد. این نوع خواب ممکن است در دیگر بافت های اطراف جنین مثل اندوسپرم نیز وجود داشته باشد.

بعلاوه تبادل اکسیژن نیز ممکن است توسط یک لایه ها لعابی محدود شود. این حالت نیز در اسفناج و برخی از گیاهان تیره آستراسه (مرکبان= کاسنی) دیده شود.

در طبیعت این مواد توسط باران های شدید از پوسته بذر آبشویی شده و گاهی اوقات نیز جذب ذرات خاک می شوند. به طور مصنوعی نیز می توان این مواد را از پوسته بذر با آب جاری شست و یا اگر آب ساکن است آن را چند روز به طور روزانه عوض نمود، از تیمار سرما دهی استفاده کرد یا با استفاده از هورمونهایی مثل GA3 پوسته بذر را از بین برد.

B. خواب درونی.

۱- خواب مورفولوژیکی.

در این نوع خواب در هنگام رسیدن بذر، جنین رشد کامل نکرده است و پس از جدا شدن از گیاه نیز جنین به دوره ای نیاز دارد تا رشد کند. در این وضعیت، فضایی که جنین درون بذر اشغال می کند مهم است. این حالت در برخی گونه های علفی مثل جنس آلاله و خشخاش ، برخی گونه های چوبی مثل درخت راج و گیاهان گرمسیری مثل نخل خرما وجود داشته و اغلب همراه با خواب های دیگر مثل سخت بودن پوسته بذر است. سه حالت دارد:

* جنین رشد نکرده- در مرحله تشکیل جنین ایجاد می شود و ممکن است به خاطر وجود مواد شیمیایی باز دارنده باشد. مثل تیره های آلاله، خشخاش و عشقه.

* جنین بسیار کوچک و باریک- در مرحله رشد جنین رخ داده و باعث می شود تا جنین تنها به اندازه نصف فضای مربوط به خود رشد کند. عوامل بازدارنده شیمیایی نیز ممکن است وجود داشته باشند. مثل تیره های جعفری (چتریان)، ورسک و پامچال.

* جنین تمایز نیافته- مثل خانواده ثعلب.

برای از بین بردن این نوع خواب ها به طور مصنوعی می توان از دماهای متناوب سرد و گرم، هورمون GA3 و یا تیمار سرما دهی استفاده نمود ( دمای ۵۹ درجه فارنهایت).

برخی از گونه های گرمسیری نیز به یک دوره با دمای بالا نیاز دارند تا رشد جنین آن ها کامل شود. درمورد درخت خرما حدود چند سال است طول می کشد تا در شرایط طبیعی بذر بتواند جوانه بزند که این دوره را می توان با تیمار دمایی (در ۱۰۰ درجه فارنهایت) کوتاه نمود.

۲- خواب فیزیولوژیکی.

* سطحی- معمولا کوتاه مدت بوده و در مدت نگهداری در انبار از بین می رود. حدود ۱ تا ۶ ماه طول کشیده و اصلی ترین مشکلی که ایجاد می کند در آزمایشگاه های تست بذر است.

خواب نوری- به نظر می رسد که عوامل کنترل کننده آن در غشای درونی بذور تازه برداشت شده باشد. می تواند تحت تاثیر بازدارنده های شیمیایی و یا کمبود تبادل اکسیژن باشد. معمولا در بذوری که به نور نیاز دارند تا جوانه بزنند دیده می شود. این نوع خواب نیز از یک تا شش ماه طول کشیده و با نگهداری در انبار از بین می رود. در بذر گیاهانی مانند کاهو، بین نیاز دمایی و نوری واکنش هایی وجود دارد. به عنوان مثال، بذر کاهو زمانی که تازه است به نور نیاز دارد تا جوانه بزند. اما این نیاز نوری می تواند توسط دمای کم جایگزین شود به نحوی که بذر کاهو می تواند در تاریکی و با دمای زیر ۷۳ درجه فارنهایت جوانه بزند.

هورمون ها نیز می توانند بر جوانه زنی بذور حساس به نور موثر باشد. ABA در نور و تاریکی از جوانه زنی بذر جلوگیری می کند. کینتین (یک سیتوکنین) تنها در نور می تواند بر اثر ABA غلبه کند. تیمار ABA بعلاوه GA3 در تاریکی منجر به هیچ گونه جوانه زنی نمی شود اما اگر کنیتین نیز به آنها اضافه شود بذور جوانه خواهند زد.

عوامل کنترل کننده خواب نوری در فیتوکروم ها وجود دارند. نور آفتاب (نسبت نور قرمز به نور قرمز دور = ۲ به ۱) فیتوکروم را به حالت فعال تبدیل می کند. اما زمانی که شاخ و برگ گیاهان روی زمین سایه انداخته باشد (نسبت نور قرمز به قرمز دور = ۱۲/۰ به ۱ تا ۷۰/۰ به ۱)، نور قرمز دور غلبه خواهد داشت و فیتوکروم به شکل غیر فعال تبدیل می شود.

وجود برخی از ویژگی ها در گیاهان علفی مثل گیاهان یکساله و سبزیجات، در آزمایشگاه های آزمون بذر ایجاد مشکل می کند. زیرا این آزمایشگاه ها با بذوره تازه برداشت شده سروکار دارند. در طول دوره انبار داری، این ویژگی ها از بین رفته و با خشک شدن بذر، پوسته نیز آب خود را از دست داده و دیگر از نظر فیزیولوژیکی فعال نیست.

برای غلبه بر این نوع خواب به طور مصنوعی، استفاده از تیمار هایی مثل نگهداری در محیط خشک، سرمادهی به مدت چند روز، نور در تناوب با دما، نیترات پتاسیم (KNO3) و هورمون هایی مثل GA3 مفید خواهد بود.

* خواب فیزیولوژیکی عمق متوسط- در این حالت عوامل کنترل کننده خواب در پوسته بذر، بافت های احاطه کننده جنین و نیز خود جنین قرار دارند. این خواب مشخصه سوزنی برگان است. البته جنین خواب نبوده و در حالت سکون است و اگر شرایط مناسب باشد جوانه خواهد زد ولی مکانیسم دقیق آن مشخص نیست. سرما زمان لازم برای جوانه زدن را کاهش می دهد اما به طور قطعی نیز مورد نیاز نیست. میزان تیمار تناوب دمایی لازم نیز به مقدار قابل توجهی کمتر از خواب فیزیولوژیکی عمیق است.

سرمادهی باعث می شود تا نیروی ایجاد شده توسط ریشه چه افزایش یابد. با آزاد شدن خواب، این نیرو نیز زیاد شده و اگر مدت آن کافی باشد، ممکن است ریشه چه از پوسته بذر خارج شود. به این عامل پتانسیل رشد گفته می شود که روشی غیر مستقیم برای انداه گیری نیرویی است که توسط ریشه چه به کار رفته تا پوسته را سوراخ کند.

برخی بذرها که به طور کلی در گروه خواب های خارجی قرار داشتند (مثل زیتون و گردو)، توسط فردی به نام Geneve در بخش خواب فیزیولوزیکی عمق متوسط طبقه شده اند زیرا علاوه بر خواب مکانیکی که توسط اندوکارپ ایجاد می شود به یک دوره تیمار سرما دهی نیز نیاز دارند.

به منظور غلبه کردن بر این نوع خواب به طور مصنوعی می توان از تیمار دماهای متناوب به مدت یک تا چند ماه استفاده نمود. البته GA3 نیز موثر خواهد بود (نکات دقیق تیمار تناوب دمایی مانند خواب فیزیولوژیکی عمیق می باشد).

* خواب فیزیولوژیکی عمیق.

این نوع خواب مشخصه درختان مناطق معتدله بوده و عوامل کنترل کننده خواب درون جنین قرار دارند. در این بذور، جنین از نظر فیزیولوژیکی رشد کامل نکرده و ساختار روزت مانند دارد. مریستم، محلی است که می تواند سرمادهی ناقص به بذر را تشخیص دهد. اگر نوک ساقه از بین برود، جوانه های جانبی رشد خواهند کرد. میزان تیمار متناوب دمایی که برای غلبه بر این خواب لازم است، معمولا بیش از ۸ هفته است.

در طبیعت، بذر در پاییز رسیده ولی دارای خواب بوده و مرطوب است. در زمستان سرما بر بذر اثر گذاشته و با گرم شدن هوا در بهار، بذرها که سرمای کافی دیده اند جوانه خواهند زد. در نواحی سردتر، بذر به سرمای بیشتر و طولانی تری نیاز دارد و این باعث می شود که بذر از سرمای بهاره در امان بماند.

بنابراین در طبیعت این خواب با تناوب دمایی و سرما دیدن از بین می رود.

برای غلبه بر این خواب به طور مصنوعی نیز می توان از تیمارهای تناوب دمایی و سرمادهی همراه با رطوبت استفاده کرد.

نیاز ها :

رطوبت: سطح رطوبت باید ۵۰ % باشد و وقتی دوره پس رسی شروع شد، بذر ها نباید خشک شوند.

دما: دما بر میزان جوانه زنی اثر خواهد داشت و معمولا بذرها در دمای ۳۵ تا ۴۵ درجه فارنهایت نگهداری می شوند. توجه به این نکته الزامی است که اگر دما بسیار بالا باشد باعث ایجاد خواب ثانوی شده و برای این که بذرها جوانه بزنند به یک دوره دیگر سرمادهی نیاز خواهد بود. این دما در مورد سیب ۱۷ درجه سانتی گراد معادل ۶۲ درجه فارنهایت است.

به علاوه اگر دما بسیار زیاد باشد رشد فیزیولوژیکی کامل نمی شود که این دما برای هلو ۲۳ تا ۲۷ درجه سانتی گراد (۷۳ تا ۸۱ درجه فارنهایت است). لازم به ذکر است که دما توسط مریستم انتهایی حس می شود و اگر این مریستم بریده شود، مریستم های جانبی رشد خواهند کرد.

تهویه: از آنجایی که در بذر فعالیت های فیزیولوژیکی در حال وقوع هستند، به یک حداقل میزان تهویه نیاز می باشد. با افزایش دما حلالیت اکسیژن در آب کمتر خواهد شد و در پوسته بذر مواد فنولی اکسیژن را تثبیت می کنند و بنابراین نمی تواند به درون و بذر و جنین نفوذ کند.

زمان: به ۱ تا ۳ ماه زمان نیاز است و اگر زمان بسیار کوتاه باشد باز هم باعث ایجاد نواقص فیزیولوژیکی خواهد شد. در برخی گونه های خاص بین نیاز سرمایی بذر و جوانه، همبستگی مشاهده شده است. البته از آنجایی بذرها ناهمگن می باشند، در یک گروه بذر یکسان، تفاوت های زیادی در جوانه زنی دیده خواهد شد. در واقع اگر بذرها دوره تیمار تناوب دمایی را به طور کامل طی نکنند، تفاوت زیادی در استقرار، اندازه و بلوغ گیاه مشاهده خواهد شد.

دمای بالاتر، پس رسی اکثر بذرهای خواب را کند می کند اما از طرف دیگر می تواند جوانه زنی آن دسته از بذرهایی که به مراحل پایان تیمار و جوانه زنی نزدیک می شوند را تسریع کند.

C. خواب ترکیبی

۱- مورفوفیزیولوژیکی

* خواب مربوط به محور بالای لپه.

در این نوع خواب تفاوت هایی بین دوره پس رسی قسمت هایی مثل محور بالای لپه، ریشه چه و محور زیر لپه وجود دارد. در ابتدا بذر در دوره گرم جوانه زده و ریشه و محور زیر لپه آن رشد می کند. در این زمان به دوره سرمادهی ۱ تا ۳ ماهه نیاز دارد تا محور بالای لپه نیز از خواب رها شده و رشد کند. مثل لیلیوم، بداغ (Viburnum) و Peony (گل صد تومانی).

۲- محور بالای لپه و ریشه چه (خواب دوگانه).

برای غلبه بر این خواب ابتدا به یک دوره سرد نیاز است تا جنین رشد کند. پس از آن یک دوره گرم برای رشد ریشه و باز هم یک دوره سرد برای رشد اندام هوایی لازم می باشد. Trillium و برخی دیگر از چند ساله ها دارای این نوع خواب هستند.

خواب ثانویه.

این نوع خواب از ابتدا در بذر وجود ندارد اما وجود شرایط نامساعد محیطی باعث بروز مکانیسم جدید از خواب می شود. این خواب باعث می شود تا پس از شکستن خواب اولیه اگر بذر در شرایط مناسب قرار ندارد، جوانه نزند. یک مثال در این رابطه درخت افرا است که در بهار بذر آن جوانه می زند. اما اگر رطوبت کم باشد و یا دمای محیط بسیار بالا باشد، خواب ثانویه ایجاد شده و بذر جوانه نمی زند تا یک دوره سرما ببیند. خواب ثانویه در واقع منعکس کننده شرایط طبیعی محیط بذر است. به عنوان مثال اگر بذر تازه کاهو به مدت ۲ روز در تاریکی باشد جوانه خواهد زد که در این حالت تنها خواب اولیه وجود دارد. اما اگر مدت نگهداری این بذر در تاریکی به ۸ روز افزایش یابد، بذر به خاطر ایجاد خواب ثانویه جوانه نخواهد زد. برای غلبه بر این خواب ثانویه به سرمادهی ، نور یا GA3 نیاز خواهد بود.

* خواب دمایی.

یکی از زیر گروه های خواب ثانویه است و بیان می کند که اگر در زمان جوانه زنی بذر، هوا بسیار گرم باشد. خواب ثانویه حاصل خواهد شد. پس از آن اگر دما به حالت معمولی برگردد نیز بذر جوانه نخواهد زد. در مورد بذوری مثل کاهو و کرفس که در این گروه قرار دارند، سعی می شود از ایجاد خواب ثانویه جلوگیری شود تا نیازی به از بین بردن آن نباشد.

کنترل خواب و جوانه زنی.

اما پس از یک ماه انجام تیمار تناوب دمایی، از میزان ABA کاسته می شود. با این حال بذر هنوز هم جوانه نمی زند. در طی ماه دوم غلظت GA افزایش می یابد. بنابراین نتیجه گرفته می شود که عوامل موثر در خواب در پوسته بذر هستند زیرا ژیبرلیک اسید (GA) نمی تواند جای سرمادهی را بگیرد مگر این که پوسته بذر حذف شود.

به نظر می رسد که ABA مسئول کاهش رشد و توسعه در جنین رشد نیافته است. اتیلن نیز یک محرک طبیعی جوانه زنی برای بذوری خاص است و به خصوص مشاهده شده است که باعث تحریک جوانه زنی نوعی شبدر و بادام زمینی ویرجینیا می شود.

مزایای خواب بذر:

* نجات و بقای گیاهچه.

* ایجاد بانک بذر در خاک.

* جوانه زنی همزمان- باعث ایجاد جامعه ای از گیاهان در یک مرحله رشدی می شود تا عمل دگر گشنی بتواند انجام شود.

* توزیع و پراکنش بذر- به عنوام مثال پوسته بذر پس از عبور از دستگاه گوارش پرندگان خراش برداشته، یا نازک شده و در منطقه جدید می تواند جوانه بزند.

انواعی از کشت هیدروپونیک

کشت آبی یا مایع : ریشه گیاه به طور مداوم در محلول غذایی قرار دارد و گیاه از قسمت طوقه ( حد فاصل ریشه و ساقه ) بیرون از مایع است و با پلاستیک و مقوا و … بالا نگه داشته شده است . کشت درون لوله هم نوعی از کشت مایع است .
کشت در ماسه : ریشه گیاهان در داخل مواد جامدی که دارای قطر کوچکتر از ۳ میلی متر باشند قرار دارد و این مواد مانند پلاستیک و پشم سنگ و یا هر ماده دیگری که آلی نباشد ممکن است .
کشت در سنگریزه : ریشه گیاهان در موادی که قطری بیشتر از ۳ میلی متر دارند قرار گرفته مثل سنگ خارا و گدازه آتشفشانی و بازالت و هر ماده غیر آلی دیگر .
در این روش آبیاری به دو صورت آبیاری لوله ای ( زیرزمینی ) که مواد غذلیی در مخزنی بوده و به بستر رشد گیاه پمپ می شود و آبیاری سطحی که محلول غذایی رقیق در سطح محیط رشد توسط لوله سوراخداری پخش می شود ( کود مایع به آب مصرفی گیاه در هنگام آبیاری اضافه شده است )
کشت در هوا : در این روش ریشه گیاهان در محیطی قرار گرفته که به وسیله قطراتی آب که حاوی مواد غذایی لازم است اشباع شده است . این روش به تجهیزات پیشرفته نیاز دارد .
کشت در ورمی کولیت : ریشه گیاه در ورمی کولیت که با موادی معدنی مخلوط شده است قرار دارد
کشت در پشم سنگ : ریشه گیاه در داخل پشم سنگ و مواد معدنی که خصوصیاتی شبیه به پشم سنگ دارند قرار می گیرد
کشت آبی : این کشت بیشتر برای گیاهان زینتی به کار می رود .
کشت در پلاستیک : ریشه در داخل کیسه های پلاستیکی قرار داشته و مواد اطراف ریشه هم شامل کمپوست یا پیت یا خاک اره و … می باشد .
به طور کلی کشت بدون خاک از دو سیستم پیروی می کند :
۱-سیستم باز : محلول غذایی مججد استفاده نشده مثل کشت در پشم سنگ و کشت کیسه ای و کشت در سنگریزه

۲- سیستم بسته : محلول غذایی مجدد مورد استفاده قرار می گیرد و به عبارت دیگر محلول در یک چرخه قرار دارد و به آن فقط مواد غذایی که کاهش می یابند و آب اضافه می شود .

اما این روش کشت بدون خاک یک سری مزایا و معایبی نسبت به دیگر روشهای متداول کشت گیاهان دارد که در زیر بیان می شوند :
۱-چون محلول غذایی مایع است به راحتی می توان آن را کنترل کرد و تنها مواد غذایی که کاهش یافته است را به محلول اضافه کرد در حالی که در خاک این کار غیر ممکن است ( هزینه زیادی دارد ) .

۲-گیاهان را می توان در مناطقی پرورش داد که در حالت عادی رشد نمی کنند

۳-مصرف آب در این روش به طور قابل ملاحظه ای کاهش می یابد و این یک مزیت برای نواحی خشک است .

۴-در این روش ضد عفونی کردن محیط رشد بسیار شده و کم هزینه است در حالی که ضد عفونی کردن خاگ گران قیمت و غیر ممکن است . پس در این روش آلودگیهای ریشه بسیار کم دیده می شود .

۵- در این روش می توان از آبهای شور هم استفاده کرد .

۶-در این روش محصول بسیار بیشتر و کیفیت عالی داشته چون مواد غذایی به راحتی در اختیار گیاه قرار داشته است پس در حقیقت کیفیت و کمیت محصول در واحد سطح افزایش چشمگیری دارد .

۷-در این روش از حجم ریشه ها به شدت کاسته می شود و بزرگ شدن ریشه ها در حد میکروسکوپی است و چون ریشه ها نسبت به کشت خاکی کم شده کمتر هم دچار بیماری می شوند .

۸-مهمترین عیب این روش این است که به سرمایه گذاری بالایی نیاز دارد زیرا تمام سیستمها باید اتوماتیک باشد .

۹-برای کشت گیاهان با این روش به افرادی نیاز است که در این زمینه تخصص و آگاهی داشته باشند .

۱۰-آلودگی آبهای زیر زمینی هم در اثر مخلوط شدن با محلول های غذایی مشکلی دیگر است .

۱۱-دفع ضایعاتی مثل پشم سنگ که به عنوان محیط رشد هستند هم مشکل است .

به طور کلی دوستان این روش یکی از روشهای نوین در کشاورزی بوده که بسیار جای کار دارد و در حالی که بسیاری از کشورها این کار را انجام می دهند لااقل در ایران جای کار کردن زیاد دارد و علارقم اینکه سرمایه و دانش زیادی لازم دارد ولی به عنوان یکی از رشته هایی است که آینده ای درخشان در دنیای کشاورزی دارد

۱۰- امکان کشت مداوم یک گیاه معین در یک زمین ثابت بدون اینکه احتیاج به آیش باشد.۱۱- سهولت کشت گیاهان زینتی آپارتمانی چه در منزل و چه در گلخانه به علت یکی شدن عملآبیاری و کود دهی و همچنین به علت کاهش فضای لازم.

چگونه نیاز غذایی هر گیاه را به دست می آورند :

دانشمندان با سوزاندن گیاه و وزن کردن خاکستر آن و همچنین با استفاده از تجربیات زراعی خود می توانند میزان تقریبی نیاز گیاه به عناصر معدنی را تخمین بزنند . مثلا گیاهان جالیزی برای رشد خود نیاز به پتاس زیادی دارند و گیاهان زینتی و سبزیجات به ازت بیشتری نیاز دارند و گیاهان دانه دار فسفر بیشتری در خود ذخیره می کنند . علاوه بر آن گیاهان لیفی مانند کنف به کمک فسفر تنومندتر می گردند . خاکستر گیاهان همیشه حاوی درصد زیادی از عناصر یا عناصر اولیه، پتاسیم، کلسیم، منیزی، فسفر ، گوگرد و آهن است که جزیی از ترکیب ماده آلی به شمار می روند . بعضی از عناصر مثل فسفر و گوگرد جزیی از ساختمان سلول هستند. منیزیم در ساختمان سبزینه موجود است. بر ، مس، منگنز و روی به مقدار بسیار کم در گیاه موجوند و عناصر کمیاب یا میکروالمنت نام دارند.
در یک محلول مناسب غذایی باید نسبت به عناصر مختلف با در نظر گرفتن احتیاجات هر گیاه و مراحل مختلف زندگی آنان تعیین می شود. که در این محاسبات باید شرایط محیطی را نیز به حساب آورد و چون تاثیر فزاینده یا کاهنده ای بر احتیاجات دارند.
استفاده از کشت هیدروپونیک : امروزه برخی کشورها همانند آمریکا ، فرانسه ، کانادا ، آفریقای جنوبی ، هلند ، ژاپن ، استرالیا ، آلمان در زمینه های مختلف کشت هیدروپونیک فعالیت های زیادی انجام می دهند . در ایران کشت هایدروپونیک محصولات سبزی، صیفی و برخی میوه ها مانند توت فرنگی رونق قابل توجهی نیافته است. اما در برخی از نقاط ایران مانند شهرهای هشتگرد کرج، کرمانشاه، تهران و جزیره کیش تولید محصولات باغی به روش کشت هیدروپونیک و به صورت تجاری گسترش یافته است.

منبع ۱ : کتاب مدیریت کشت بدون خاک – تالیف : مییر شوارز – ترجمه : کاظم هاشمی مجد

کشت بدون خاک

کشت بدون خاک

تاريخچه:


اطلاعات اوليه در مورد هيدرو پونيك از سال ۱۹۶۰ ميلادي جمع آوري شده است.   
در صورتيكه گياهان حتي تا قبل از اين تاريخ نيز بدون خاك رشد كرده اند. باغهاي معلق بابل ، باغ شناور آز تك در مكزيك و مثالهايي در چين از اين نمونه اند.
در مصر شواهدي وجود دارد كه در چند سال قبل از ميلاد نيز كشت در آب انجام ميگرفته است.
اولين شواهد علمي ثبت شده در مورد هيدرو پونيك مربوط به جان ون هلموت بلژيكي است و پس از آن جان وودوارد انگليسي گياهان را در آبي كه حاوي انواع متعددي از خاكها بود ، كشت كرد و فهميد بهترين رشد در مخلوطي صورت مي گيرد كه حاوي مقدار بيشتري خاك است و نتيجه گرفت كه رشد گياه حاصل موادي است كه از خاك در آب حل شده است و در اختيار گياه قرار گرفته است و خود آب به تنهايي قادر به بر آورده كردن نيازهاي گياه نمي باشد. تجربيات ادامه پيدا كرد و در اين بين نكات تازه اي از فرايند رشد و تغذيه گياه روشن شد.
با كشف و توسعه پلاستيك، هيدرو پونيك نيز گام بزرگي به جلو رفت. كاربرد پلاستيك هزينه ها را كاهش داد و سادگي كار بيشتر شد. بسترها براحتي از محيط بيرون جدا شدند و با مديا پر شدند ، با توسعه پمپهاي مناسب، والوها و ساير تجهيزات ، اتو ماتيك كردن سيستم ممكن شد.پروژه هاي هيدروپونيك بزرگي براي توليد انواع سبزيجات و گلها شكل گرفته و در حال شكل گيري است و همچنان در حال گسترش است.

 

تعريف
ساده ترين تعريف هيدرو پونيك روشي از توليد است كه در آن گياه غذاي خود را به جاي آنكه از كلوئيدهاي خاك بگيرد از محلول غذايي دريافت مي كند. كشت به روش
هيدرو پونيك در داخل و خارج گلخانه امكان دارد.
كنترل دما، رطوبت و مديريت ساير فاكتور ها در داخل گلخانه، چه در كشت خاكي، چه در كشت بدون خاك يكسان است. تفاوت عمده به  سيستم حمايت فيزيكي گياه و روش ارائه آب و مواد غذايي مربوط مي شود.

  

مزاياي روش هيدروپونيك :
۱-تراكم بيشتر : استفاده از اتاقهاي رشد براي جوانه زني و توليد گياهچه و كاهش فضاي رقابتي بين گياهان اين امكان را مي دهد كه تعدا بيشتري گياه در واحد سطح داشته باشيم. اين مزيت بخصوص در مكانهايي كه زمين و هزينه ساخت گلخانه بسيار زياد است، (مانندكشورهاي اروپايي) بسيار ترغيب شده اند.
۲-افزايش توليد: گزارشات نشان مي دهد كه افزايش توليد و بهبود كيفيت از نتايج تغذيه مطلوب است. از آنجا كه مديريت تغذيه در هيدروپونيك بهتر انجام مي گيرد. توليد افزايش
مي يابد . بايد در مورد بوته هاي رز در هلند همراه با استفاده از نور مصنوعي و كشت هيدروپونيك كاملا اتوماتيك و مدرن و گلخانه هاي فوق مدرن شيشه اي، تزريق دي اكسيد كربن و ساير فاكتورهاي رشد ، توليد هر بوته بين ۱۵ تا ۳۰ درصد افزايش مي يابد. كارشناسان تخمين مي زنند در گلخانه هاي پلاستيكي با سيستم مديريت بسيار خوب و كنترل دقيق دما و رطوبت بدون نور مصنوعي و تزريق دي اكسيد كربن، استفاده از سيستم هيدرو پونيك توليد را ۱۲-۸ درصد افزايش دهد.
۳- كاهش از دست رفتن آب از طريق تبخير: از آنجا كه در اين كشت آب با هوا بطور مستقيم در تماس نيست، مقدار از دست دادن آب از طريق تبخير بشدت كاهش مي يابد. اگر چه اين امر در مصرف آب تاثير دارد، ولي رطوبت ايجاد شده حاصل از ورود آب بخار شده به هوا نيز وجود نخواهد داشت و براي تامين رطوبت گلخانه بخصوص در ماههاي گرم، بايد دقت بيشتري كرد.
۴- آفات و بيماريهاي خاكزي وجود ندارند: بدليل عدم استفاده از خاك وجود بيماري هاي قارچي خاكزي و ساير پاتوژنهاي خاكزي در صورت استريل كامل مديا منتفي  است .ولي به هر حال اگر پاتوژن به هر نحو وارد مديا شود، ميتواند بشدت و سرعت وحشتناكي گسترش يابد.

معايب روش هيدروپونيك

  1. افزايش سرمايه گذاري اوليه: پمپها، تانكها، وسائل كنترل و سيستم حمايت فيزيكي هزينه ها را چند ده دلار در هر متر مربع افزايش مي دهد. اگر به آنها سيستم نور مصنوعي و اتاق رشد نيز اضافه شود . هزينه بسيار بسيار بزرگي خواهد شد.
  2. افزايش مصرف انرژي:پمپها، نور و سيستم كنترل انرژي اضافي را مصرف مي كنند كه جزء هزينه هاي جاري محسوب مي شودو باعث كاهش سود خالص ميگردد.

  

۳-نياز به مهارتهاي فني زيادي دارد: توليد كننده اي كه در سيستم هيدروپونيك توليد مي كند بايد پس زمينه قوي در علوم گياهي داشته باشد و تقريبا يك شيميست باشد. از آنجا كه سيستم تغذيه،تزريق كننده ها، پمپها و محاسبه گرها نيز نياز به تعمير، نگهداري و باز بيني دارند، وجود متخصص خبره محلي كه در زمانهاي خاص و بحراني بتواند بسرعت در سايت حاضر شده و پروژه را نجات دهد الزامي است.
۴-نياز به كودهاي خالص با كيفيت بالا دارد: از آنجا كه در اين سيستم گياه در تماس مستقيم با محتويات كود است و ماده  واسطه اي به نام خاك براي تحمل استرس وجود ندارد، هر گونه ناخالصي و يا نامحلول بودن  باعث مي شود كه مصرف كود را غير ممكن كند. لذا تنها استفاده از كودهاي خالص با كيفيت بالا كه خواه نا خواه قيمت آنها چندين برابر كودهاي عادي است الزامي است. اوضاع وقتي وخيم تر مي شود كه توليد كننده از سيستم
برگشت دار Recycled استفاده نكند. در اين صورت مصرف اين نوع كودها افزايش مي يابد. هزينه هاي جاري بالا مي رود و سود خالص بشدت كاهش مي يابد. اين موضوع باعث افزايش طول مدت بازگشت سرمايه گذاري شده و بعضا با وجود افزايش توليد ايجاد شده ، انجام پروژه توجيه اقتصادي نخواهد داشت.

 

    

 

اقتباس از كتب: توليد از طريق هيدرو پونيك، مهندسي گلخانه و مديريت گلخانه

انار و خواص آن . . .

انار

 

این میوه كه به حق ” گوهرزمستانی ” نام گرفته است ، به خاطر فوایدی كه برای تندرستی انسان دارد ، به ویژه اثرضد أكسایشی اش كه حربه ای كارآمد علیه بیماری هاست، به تازگی سبب شده همگان به خوردنش روی آورند. پژوهش های انجام شده حاكی از آن است كه قدرت كلی ضد اكسید كنندگی میوه ی یاد شده، در مقایسه با چای سبز ، تقریباً سه برابراست. در ضمن این میوه مقدار بسیار زیادی پتاسیم دارد. سرشار از الیاف گیاهی (فیبر) است و همچنین ویتامین “ث” و” نیاسین ” دارد .

میوه ی مزبور قرن ها در پزشكی سنتی خاورمیانه ، هندوستان و ایران ( برای التهاب ، گلو درد  و روماتیسم ) استفاده می شده است . انار از پوست سفت سرخ رنگ یا مایل به قهوه ای برخورداراست . دانه ها و گوشت پر آب ، نیمه شفاف و قرمزی كه آنها را در بر گرفته اند ، اجزای خوردنی آن هستند. دانه های انار را كه درون غشای تلخ مزه ، سفید ، اسفنجی و ناخوردنی پوشیده شده اند ، می توان به آرامی و با دست بیرون آورد.

شاید یكی از دلایلی كه انار آنگونه كه باید طرفدار  ندارد، این است كه در آوردن دانه هایش ،  وقت ودقت می طلبد . طعم این دانه های پر آب، دلپذیر، شیرین و خوش عطر و بوست .

 

طرزانتخاب انار

انار را دردست بگیرید تا وزنش را بدانید ( دانه های آن حدود ۵۲ درصد وزن كل میوه را تشكیل می دهند ). اگر وزن انار به نسبت اندازه اش ، سبك بود ، سنگین ترش را بردارید . پوست انار باید شفاف و سفت بوده و ترك یا شكافی نداشته باشد . انار سالم را می توان تا یك ماه درجای تاریك و خنك ، به مدت دو ماه در داخل یخچال نگهداری كرد . دانه های این میوه را تا سه روز می توان در یخچال نگه داشت . برای یخ زدن دانه ها ، باید آنها را درون ظرف بی منفذی ریخت ،به این ترتیب حدود شش ماه داخل فریزر سالم می مانند . موقعی كه یخ دانه ها باز می شود، دیگر مثل دانه های تازه خوردنی نیستند ، ولی برای آب گرفتن مناسب می باشند. در واقع ، فرآیند انجماد ، دیواره های یاخته ای (سلولی ) گوشت میوه كه دانه ها را دربرگرفته اند ، از بین می برد وهم زمان با آب شدن یخ ، عصاره ی خود را ازدست می دهند.

چنانچه آب انار را گرفته اید ، آن را می شود به مدت تقریبی شش ماه داخل ظرف بی منفذی منجمد ساخت .

دانه های انار

فرآورده های انار

از آب انار برای درست كردن ژله ، عصاره ، چاشنی (سس) ، چاشنی سركه و مخلوط آب و نمك ، سركه و ادویه استفاده می شود . تمام دانه ها را می توان روی سالاد یا پس غذا (دسر) پاشید و یا همراه با گوشت قرمز ، گوشت ماكیان یا ماهی مصرف كرد .

برای در آوردن دانه های انار، بالا تا پایین آن را قاچ  كنید وپوست را چند جا به طورعمودی ازبالابه پایین آرام ببرید . سپس اناررا درظرف آبی بیندازید . هر قسمت را به دقت از هم جدا سازید و به كمك انگشتانتان دانه ها را ازتكیه گاه هایشان واقع درمغز میوه در آورید وغشاهای نازك كه خوشه را از دانه ها مجزا می كنند ، بیرون آورید . به این ترتیب دانه ها پایین افتاده و پوست وغشا بالا می مانند . آن گاه دانه ها را داخل آب كش بریزید .

اگر می خواهید آب انار بگیرید ، دانه های آن را در مخلوط كن بریزید و بگذارید آن قدر كار كند تاعصاره ی میوه به دست آید. سپس به وسیله ی الك دارای سوراخ های ریز ، یا (پارچه ای نازك ) دانه ها را از عصاره جدا كنید .

به طوركلی ، یك انار متوسط حدود سه چهارم پیمانه دانه و نصف پیمانه آب به دست می دهد .

انواع انارهای ایران عبارت اند از :

ملس ،  شاه پسند ،سیاه طوقی ، سندانی ،  زاغی ، بی دانه ، فنجان و آب دندان .

میوه ی انار دو گروه است :

شیرین و ترش، و هریك خواص و آثار ویژه ی خود را دارد .

قسمت های مورد استفاده ی میوه ی انار:

گل ، پوست ، ریشه ، برگ و ساقه است.

 

در آیات متعددی از قرآن به این میوه اشاره شده است .( آیه های ۹۹ و ۱۴۱ از سوره ی انعام و آیه ی ۶۸ از سوره ی الرحمن ).

 

توصیه های امامان (ع) درباره ی ارزش های غذایی انار

امام صادق (ع)

– انار بخورید ، زیرا انار برای آدم گرسنه ، غذایی كافی و برای آدم سیر ، میوه ای است گوارا.

– یك صد و  بیست نوع میوه هست كه بهترین آنها ، انار است .

– میوه ای درروی زمین محبوب تر از انار نزد پیغمبر (ص) نبود .

– انار را با پیه آن (پوست نازكی كه میان دانه ها قراردارد ) بخورید زیرا معده را دباغی وذهن را زیاد می كند.

– انار ملس (ترش وشیرین ) برای معده بهتر است .

امام باقروامام صادق (ع)

هر كس درحال گرسنگی (و ناشتا ) انار بخورد تا چهل روز قلب او روشن می ماند .

امام موسی كاظم (ع)

دود ساقه ی درخت انار ، حشرات را ازبین می برد .

ضرورت كوددهي پتاسيم در گلهاي شاخه بريده

نقش پتاسيم در گياهان

پتاسيم نقش كاتاليزوري داشته، در نقل و انتقال مواد، كنترل تبخير و تعرق، فعاليتهاي آنزيمي نقش دارد. از نقشهاي آن مي توان به افزايش مقاومت گياهان در برابر آفات و بيماريها، كم آبي، تنش هاي محيطي ،‌بهبود كمي و كيفي ، افزايش طول عمر گلهاي بريده و تشديد فتوسنتز اشاره نمود كه كمبود آن باعث كاهش گلچه ها و همچنين كوتاهي سنبله گل، تاخير در گل دهي، و زردي عمومي در برگهاي مسن گردد.

علائم كمبود پتاسيم در گياهان زيستي

علائم كمبود پتاسيم با زرد شدن برگهاي قديمي ، توقف رشد و كوچكتر شدن گلها مشخص مي شود. علائم كمبود پتاسيم در ميخك بدين صورت نمايان مي شود كه از برگهاي مسن به صورت تغيير رنگ به نوك برگها ، قابل رؤيت مي باشد. در شرايط كمبود، ساقه هاي گل دهنده تحت تاثير اين كمبود قرار گرفته و در حالت شديد ، كاسبرگها زرد مي شود. در گل داوودي ، در اثر كمبود پتاسيم ، رشد بوته ها شديدا كاهش يافته و برگها قهوه اي و خشك مي شوند و در شرايط كمبود شديد ، ساقه گل دهنده خم و شكسته به نظر رسيده و روي بوته آويزان مي شود. در گل ژربرا ، علائم كمبود پتاسيم ، بصورت قهوه اي و برنزه شدن برگهاي مسن قابل مشاهده است. در بنت القنسول ، ابتدا رنگ پريدگي در برگها و به دنبال آن خشكيدگي حاشيه برگها عارض مي شود. در صورت تشديد كمبود ، تعداد برگهاي رنگي به شدت كاهش يافته و از بازار پسندي بوته ها كاسته مي شود. در گل رز كمبود پتاسيم به صورت كلروز و سپس نكروزه شدن حاشيه و نوك برگهاي مسن، رنگ پريدگي شكوفه ها ، كاهش كميت و كيفيت گل ،‌كاهش مقاومت به سرمازدگي و امراض مي باشد.( بني جمالي،۱۳۸۲)

در گل پامچال، از مهمترين  علائم كمبود پتاسيم ، كمي رشد و علفي شدن بوته ها، قهوه اي و برنزه شدن حاشيه برگها و در نهايت سبب كاهش گلدهي مي گردد. در گلهاي آنتوريم علائم كمبود پتاسيم با زرد شدن برگهاي قديمي بعد از حذف پتاسيم از برنامه تغذيه آغاز و سپس رشد گياه متوقف مي گردد. برگهاي پائيني زرد و لكه هاي زرد رنگي بين رگبرگها ايجاد مي شود. كه به تدريج به لكه هاي بزرگ نكروزه تبديل مي شوند.حال آنكه برگهاي جوانتر كوچك ، باريك و سبز تيره باقي مي مانند.تحت اين شرايط گلهاي توليدي در اندازه هاي كوچك تا متوسط مي باشند(ملكوتي و تقوي،۱۳۷۷) . در اكثر گلهاي زينتي در صورت كمبود پتاسيم برگهاي مسن به سرعت حالت خشكيدگي پيدا نموده و در نهايت متعاقب كاهش شديد پتاسيم ، بيش از نصف برگها خشك مي گردد. كمبود پتاسيم در گل لاله عباسي ،‌لكه هاي سفيد متمايل به قهوه اي و شوختگي نوك برگها را به همراه دارد. بطور كلي كمبود پتاسيم در كليه گياهان زينتي ، سببب بد شكلي گلها گرديده و از بازار پسندي آنها به شدت مي كاهد (ملكوتي و تقوي،۱۳۸۱). در اكثر گلهاي زينتي از دادن كودهاي ازته زيادي مخصوصا در مرحله گلدهي بايد پرهيز نمود  و در مقابل به مصرف كودهاي پتاسيمي مخصوصا سولفات پتاسيم اقدام نمود. چه پتاسيم در اكثر موارد باعث افزايش طول عمر گلهاي زينتي مي گردد.

در ذيل به شرح مختصري از مصرف متعادل كود به ويژه پتاسيم در افزايش كمي و كيفي گلهاي متفاوت پرداخته مي شود.

   ۱- گلايل ( Gladiolus) :‌ گلايل جزء چهار نوع گل اصلي شاخه بريده صادراتي ايران است. براي ارتقاء كيفيت گل هاي شاخه بريده به ويژه گلايل، تغذيه پتاسيم داراي اهميت زيادي مي باشد.

مصرف پتاسيم به ميزان ۱۸۰ كيلوگرم در هكتار بر اساس آزمون خاك همراه با مصرف بهينه ساير عناصر غذايي ، موجب ارتقاء خصوصيات كمي و كيفي گل از جمله افزايش ارتفاع شاخه گل دهنده(۱۷ درصد) ؛ افزايش قطر ساقه گل(۱۹ درصد) ؛ افزايش وزن پداژه و پداژك در واحد سطح(۷۰ درصد) ؛ افزايش طول عمر گل شاخه بريده( ۱۱/۵ درصد) ؛ و افزايش مقاوت به كم آبي در گلهاي شاخه بريده گلايل گرديد(ايرانشاهي،۱۳۷۷ ؛‌ بني جمالي و همكاران ، ۱۳۸۰) .

مصرف ۲۷۰ كيلوگرم در هكتار پتاسيم ، موجب اثرات مثبت باقيمانده در توليد پداژه و گل حاصل از آن در سال بعد از جمله افزايش تعداد پداژه و پداژك در واحد سطح(‌۲۱ درصد ) ؛ افزايش وزن پداژه و پداژك در واحد سطح(۲/۵۴  درصد ) ؛ فزايش طول عمر گل ( ۲۳/۲۶ درصد ) ؛ افزايش تعداد گلچه در گل آذين ( ۸ درصد)؛ افزايش تعداد بوته باقيمانده در كرت (‌۱۷/۳۸‌درصد با مصرف ۵۴۰ كيلوگرم(K2O)) ؛ افزايش ارتفاع شاخه گل (۱۲ درصد با مصرف  ۵۴۰ كيلوگرم(K2O)) و افزايش قطر ساقه ( ۷ در صد با مصرف ۵۴۰ كيلوگرم(K2O)) شد . (ايرانشاهي،۱۳۷۷ ؛‌ بني جمالي و همكاران ، ۱۳۸۰؛ ملكوتي و كافي ، ۱۳۸۱)

۲- مريم ( Tuberose) : گل مريم از جمله گل هاي معطر و مهم شاخه بريده ايران مي باشد كه مي تواند جايگاه خاصي در امر صادرات و مصرف داخلي داشته باشد. مصرف پتاسيم به ميزان ۳۶۰ كيلوگرم در هكتار  (K2O) بر اساس آزمون خاك همراه با مصرف بهينه ديگر عناصر غذايي موجب ارتقاء صفات كمي و كيفي گل از جمله افزايش ارتفاع شاخه گل ( ۶/۴ در صد)؛ افزايش طول خوشخ گل(۱۸ درصد)؛ افزايش قطر ساقه گل(۱۴ درصد)؛ افزايش تعداد گلچه در گل آذين گل (۱۱/۵ در صد)؛ بهبود وزن پياز و پيازچه (۱۲ در صد)؛ و بهبود تعداد پياز و پيازچه (۱۱ درصد) گرديد.

۳- داوودي ( Chrysanthemum) : گل داوودي با تنوع وسيع و سازگاري مطلوب آن از جمله گلهاي مهم شاخه بريده ايران و جهان مي باشد. با توجه به نياز بالاي اين گل به عناصر غذايي از جمله پتاسيم با مصرف ۱۸۰ كيلوگرم در هكتار (K2O) تاثيرات مثبتي از لحاظ كمي و كيفي گل دارد. از جمله افزايش عمر پس از برداشت گل ( ۱۹ در صد)؛ افزايش تعداد شاخه گل در واحد سطح (۴/۲ درصد) ؛ افزايش وزن ترگياه (۲۶ درصد) و افزايش قطر غنچه گل (۷ درصد با مصرف ۳۶۰ كيلوگرم (K2O) مي شود.(بني جمالي،۱۳۸۳)

۴- ميخك ( Carnation) : يكي از مهمترين گلهاي شاخه بريده ايران و جهان محسوب مي شود. مصرف پتاسيم بر اساس آزمون خاك به ميزان ۳۰۰ كيلوگرم در هكتار (K2O) موجب بهبود خصوصيات كمي و كيفي گل مي شود. از جمله افزايش تعداد شاخه در واحد سطح(۹/۵ درصد)؛ و بهبود قطر گل ، عمر پس از برداشت ، ارتفاع ساقه گل ، تعداد بوته در كرت و قطر غنچه مي شود.(بني جمالي و شفيعي ، ۱۳۸۴)

۵- جعفري (Marigold) : گل جعفري پا بلند يكي از گلهاي شاخه بريده با اهميت در جهان مي باشد كه جايگاه خوبي در توليدات داخلي و خارجي مي تواند داشته باشد. مصرف پتاسيم بر اساس تغذيه بهينه عناصر غذايي و آزمون خاك به ميزان ۲۷۰ كيلوگرم در هكتار (K2O) موجب بهبود خصوصيات كمي و كيفي گل از جمله افزايش ارتفاع شاخه گل( ۱۶/۶ درصد)؛ افزايش قطر گل(۱۹ در صد با مصرف ۳۶۰ كيلوگرم(K2O))و بهبود قطر ساقه گل، (۱۶درصد)مي گردد.(بني جمالي و همكاران،۱۳۸۰)

۶- آهار (Zinnia) : آهار از جمله گلهاي مهم يكساله داراي تنوع و سازگاري مناسب با آب و هواي ايران است . تغذيه بهينه عناصر غذايي و پتاسيم تا ۵۴۰ كيلوگرم در هكتار (K2O) بر اساس آزمون خاك موجب بهبود كمي و كيفي گل از جمله افزايش ارتفاع شاخه گل (۲۰/۵ درصد)؛ افزايش قطر گل )۵/۱۱درصد)؛ و افزايش عمر پس از برداشت(۲۹درصد) مي گردد.(بني جمالي،۱۳۸۱)

عوامل موثر محیطی در ریشه زایی نهال

عوامل موثر محیطی در ریشه زایی نهال

 

رطوبت: عاملی است که ظهور و رشد ریشه‌ها بوجود آن بستگی دارد.
تهویه: شرط اساسی تشکیل ریشه در نهال بوده و این مسئله نقش اکسیژن را در ریشه زایی روشن می‌نماید.
نور شدید و روزهای بلند: به جهت افزایش شدت فتوسنتزی ریشه زایی را تحریک می‌کند.
دما: در دمای ۲۵ درجه سانتیگراد تشکیل ریشه‌های تشدید می‌شود.
قندها: قدرت ریشه زایی را افزایش می‌دهد.
عنصر B (بر): ریشه زایی را تحریک می‌کند.

 

 

 

عمل پرالیناژ:

در مقیاس بزرگ برای اینکه درصد موفقیت کاشت درختان بیشتر شود، پرالیناژ تمهیدی است که کمک زیادی به باغبان میکند. این عمل عبارت است از آغشته کردن ریشه نهال به موادی چسبنده و ضدعفونی کننده.در یک بشکه ۱۰۰ لیتری آب مقدار ۱۰ کیلوگرم رس الک شده + ۵ کیلوگرم ورمي الک شده + ۳۰۰ گرم سم قارچ کش مانند بنومیل مخلوط میکنند. و ریشه نهال را درون آن فرو برده و سپس میکارند. رس و پهن به ریشه‌ها می چسبد و به دلیل خاصیتهای مختلفی که خداوند به آنها داده موجب ترمیم زخم‌های ریشه و حفظ رطوبت اطراف ریشه و تامین مواد غذایی اولیه مورد نیاز ریشه میشوند.

سم قارچ کش نیز که فعالیت قارچها را در اطراف ریشه کم میکند. این عمل در هر مقیاسی قابل انجام است و شما میتوانید به جای ۱۰۰لیتر آب از ۱۰ لیتر آب+۱ کیلوگرم رس+يك كيلو ورمي و ۳۰گرم سم قارچ کش(تیوفانات متیل، کاربندازیم، بنومیل) استفاده کنید برای کاشت چند نهال از این مخلوط استفاده کنید.

بعد از کندن چاله، مهم طرز و محل قرار گیری نهال است. محل پیوند باید حدود ۱۵ سانتیمتر (یکم بالا پایین اشکال ندارد) بالاتر از سطح خاک قرار گیرد. ریشه‌ها باید به صورت مرتب در خاک قرار گیرند و پیچیده و در هم نباشند. برای اینکار معمولا مقداری خاک به صورت کله قندی در ته چاله میریزند و ریشه‌های نهال را روی آن مرتب رو به پایین میگذارند.

روی ریشه‌ها را با خاک خوب سطح‌الارض میپوشانند و میتوانید اطراف نهال را به صورت کاسه‌مانندی شکل بدهید تا آب در آن خوب جای بگیرد و به مرور ته‌نشین شود.

نهال را به صورت عمود بر سطح قرار داده و تراز بودن آن را از دو طرف چک کنید، قبل از آبیاری خاک اطراف نهال را معمولا با ضربات پا محکم میکنند و بلافاصله آبیاری انجام میشود.

از این پس آبیاری باید به موقع انجام شود تا وقتیکه گیاه بتواند ریشه‌های جدید تولید بکند و از رطوبت خاک حداکثر استفاده را بکند. مقدار آبیاری به نوع درخت ربط زیادی دارد.

مثلا نهال صنوبر یا بید به آبیاری زیاد جواب مثبت داده رشد بیشتری میکنند ولی برخی نهالها ممکن است به غرق آبی حساسیت نشان داده و بدتر خراب بشوند. لذا بهتر است آبیاری به اندازه باشد.

در نهال جوان تازه کاشته شده میباید آب به اندازه کافی فراهم بشود و هر چند روز یکبار قبل از خشک شدن اطراف ریشه حتما آبیاری شود.

افزایش مقاومت گیاهان

دلیل افزایش مقاومت به کم آبی و آفات و سرمازدگی و …. در ارتباط با پتاسیم

پتاسیم تنها عنصری است که پس از وارد شدن بداخل گیاه بر عکس ازت ، فسفر ، کلسیم و…. وارد هیچ ترکیب آلی و شیمیایی نمیشود. در تمام مراحل پتاسیم به شکل کاتیون یکبار مثبت نقش ایفا میکند پس تنها عنصری است که براحتی میتوان با استفاده از این عنصر غلظت شیره سلولی را تغییر داد

جذب آب توسط سلوِلهای ریشه بواسطه اختلاف فشار اسمزی سلولهای ریشه و آب موجود در محلول خاک اطراف ریشه صورت میگیرد. هر چقدر شیره سلولی غلیظ تر باشد قدرت جذب آب توسط گیاه و در نتیجه مقاومت به خشکی گیاه افزایش می یابد. با استفاده از کودهای پتاسیمی به مقدار زیادتر میتوان شیره سلولی سلولهای ریشه را افزایش دهیم.

 

 

 

دلیل افزایش مقاومت گیاه به سرمازدگی هم به دلیل بالا بردن غلظت شیره سلولی و کاهش نقطه انجماد بوده و ترکیدگی سلول در اثر یخزدگی را کم میکند. چونکه کاتیون پتاسیم در گیاه وارد هیچ ترکیب آلی نمیشود داخل شیره سلولی و سیستم آوندی بعنوان نمک عمل کرده و غلظت شیره سلولی و سیستم آوندی را افزایش میدهد. در مورد کنترل تعرق و کاهش تلفات آب و جلوگیری از تشنگی هم در ارتباط با همین ویژگی پتاسیم است.

خشبی کردن بافت های گیاهی و کاهش تمایل آفات مکنده به گیاهانی که پتاسیم کافی دریافت کرده اند هم در همین ارتباط است. در مورد شوری هم یکی بخاطر اثر آنتاگونبسمی پتاس با سدیم بوده و روش دیگر افزایش مقاومت به شوری به افزایش غلظت شیره سلولی توسط پتاسیم بر میگردد

یکی از مشکلات خاکهای شور افزایش فشار اسمزی محلول خاک اطراف ریشه گیاه است. همانطور که گفته شد عمل جذب آب تحت تاثیر اختلاف فشار اسمزی بین ریشه و محلول خاک اتفاق می افتد. در خاکهای شور بواسطه بالا بودن غلظت املاح محلول فشار اسمزی محلول خاک بالا بوده و علی رغم وجود آب در خاک براحتی جذب نمیشود.
منظور از خشکی فیزیولوژیکی همین کاهش و عدم جذب آب از خاک توسط ریشه بواسطه شوری خاک و بالا بودن فشار اسمزی محلول خاک است. وقتی پتاسیم به مقدار کافی و زیاد در اختیار گیاه قرار گیرد غلظت شیره سلولی سلولهای ریشه افزایش یافته و با بالاتر رفتن فشار اسمزی ریشه نسبت به خاک حرکت آب از خاک به ریشه حتی در شرایط شوری خاک اتفاق میافتد.

چوبخوار ها و آثار مخرب آنها در باغ و درختان

 

 

چوب خوارها به دو دسته تقسیم می شوند:

۱- سوسک های چوبخوار
۲- لارو حشرات مثل شب پره ها

سوسک های چوبخوار خسارت بیشتری وارد می نمایند زیرا هم لاروشان و هم حشره کامل خسارت ایجاد می نماید.
حشراتی مثل شب پره ها و پروانه ها خودشان بخودی خود خسارتی ندارند ولی لاروشان خسارت فراوانی ایجاد می کند.

 

 

 

 

 

 

 

چوبخوار ها به چه صورت خسارت میزنند؟

حشره کامل درون سوراخ ها و منافظ درخت تخم گذاری می نماید و لارو ها بعد از خروج از تخم جهت تغذیه در ابتدا از بافت زنده تغذیه کرده و پس از رشد و تکامل تدریجی به سراغ بافت چوبی درخت می روند که در واقع خسارت اصلی از این زمان به بعد شروع می شود.

لارو ها با خوردن آوند های درخت مانع از رسیدن آب و املاح به سایر قسمت ها می شوند و به مرور آثار خشکیدگی را در سرشاخه های درخت می توان مشاهده کرد پس از گذشت یک تا دو سال خسارت نهایی یعنی خشکیدگی کامل را می توانید ملاحظه کنید.

 

 

 

 

 

 

 

 

روشهای نابودی لاروهای چوبخوار در فصل پاییز و زمستان:

۱- هرس زمستانه و حذف شاخه های خشک و آسیب دیده و بلافاصله سوزاندن آنها.

۲-جمع آوری برگ های خشک و خزان شده از کف باغ.

۳-کندن زمین و شخم پاییزه و انتقال لاروهای زیر خاک به سطح خاک(در این حالت با سرما و یا یخ و برف زمستانه خواهند مرد).

۴-جمع آوری میوه های خشک شده و باقی مانده از روی درخت یا کف باغ.

۵-آبیاری پاییزه(که به یخ آب موسوم است) که باعث میشود خاک یخ بزند و تمام آفات موجود در خاک نابود شوند.

 

روشهای مبارزه شیمیایی جهت نابودی آفات چوبخوار در پاییز و زمستان:

سمپاشی با سموم روغنی(روغن ولک) و سموم حشره کش مانند دیازینون یا اتیون.
روغن ولک با نسبت ۱۲ تا ۱۵ لیتر در ۱۰۰۰ لیتر آب ➕ سم حشره کش ۱/۵ لیتر در ۱۰۰۰ لیتر آب.(با هم مخلوط کنید)

سمپاشی زمستانه به معنی نابودی کامل لاروها و سوسک های چوبخوار نیست زیرا اکثر لاروها درون بافت درخت و بیشتر در مرکز تنه ها و شاخه ها زمستان گذرانی می کنند که در این شرایط ممکن است سم به آنها نرسد.

بهترین زمان مهار و کنترل لاروها در بهار با شروع فعالیت حشره بالغ است.

استفاده از ادوات بیولوژیک مانند تله های نوری و همچنین تله های فرومونی بهترین و مطمئن ترین راه برای کنترل آنهاست.

 

کاشت نهال میوه قدم به قدم

 

 

اولین و مهمترین مسئله در کاشت نهال و احداث باغ، آب است.

آب و مقدار آب آبیاری(دور آبیاری).قبل از هر چیز باید بدانید که دور آبیاری باغ شما چگونه است یعنی چند روز یکبار می توانید درختان را آبیاری نمایید. بخصوص در فصول گرم سال برای جلوگیری از تنش آبی و خشکی درختان پیش بینی های لازم را داشته باشید.

 

دومین قدم در احداث باغ تهیه نقشه کاشت است.

مشخص کردن طرح مشخص برای کاشت درختان در باغ است.
در واقع باید بدانیم هر درخت را در چه فاصله ای بکاریم یا اینکه ردیف درخت ها بصورت شمالی جنوبی کاشته شود یا خیر.
بعنوان مثال در باغ گیلاس گرده افشانی بیشتر توسط زنبور عسل انجام می شود و زنبور عسل در جهت شمال به جنوب جغرافیایی حرکت می نماید اگر در غیر اینصورت درختها کاشته شوند در آینده در زمان گرده افشانی با مشکل مواجه می شوید که کاهش عملکرد را در بر خواهد داشت.

قدم بعدی کندن چاله های کاشت است.

چاله ها باید چند برابر ریشه نهال باشند. بطور معمول گودی ۷۰ سانتی متر و عرض ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر مناسب است.

(نکته مهم)
پس از کندن چاله ها باید دوباره آنرا با خاک نرم پر کنید اما قبل از آن مقدار ۲ بیل کود حیوانی پوسیده در تا چاله بریزید سپس با مخلوط خاک مزرعه بدون سنگلاخ و ماسه پر کنید.(۱/۴ ماسه و ۳/۴خاک معمولی).
هدف از کندن چاله چند برابر ریشه این است که در سال اول که ریشه ها ضعیف و نازک هستند خاک نرم برای رشد و وسعت ریشه های مویین فراهم نمایید.

 

 

 

 

 

خرید نهال مطمئن:

نهال ها چه خصوصیاتی باید داشته باشند؟
نهال یکساله یا نهایتا دو ساله.
ریشه دار باشد و ریشه ها پر باشد.
ارتفاع بیش از ۲ متر مناسب نیست.
قطر نهال یک یا دو ساله نباید بیشتر از دو سانتی متر باشد.
اگر دارای یک یا دو انشعاب باشد بهتر است.
پوست تنه آسیب دیده نباشد.
اصالت نهال بسیار مهم است که با خرید از مراکز معتبر می توانید مطمئن باشید.

 

کاشت نهال :

نهال را بصورت کاملا صاف درون چاله کاشت نگه دارید.
محل پیوند باید بالاتر از سطح خاک قرار گیرد.
چاله را با مخلوط خاک مزرعه و مقداری شن و کود دامی پوسیده پر کنید.
حتما با پا خاک اطراف نهال را لگد کنید که منافظ هوا از بین بروند.
تا خاک اطراف نرم است یک قیم در کنار نهال درون خاک فرو کنید و نهال را به آن ببندید که با وزش باد نهال کج نشود و ریشه ها تکان نخورند. از ریختن کود دامی دقیقا در مجاورت ریشه خودداری نمایید زیرا در همان سال اول نهال خشک میشود.

 

 

قدم بعدی درست کردن تشتک آب است.

حتما اطراف نهال را بصورت تشتک درآورده و خاک اطراف طوقه نهال را بالاتر بیاورید بطوری که پس از آبیاری طوقه با آب تماسی نداشته باشد زیرا به مرور زمان نهال دچار پوسیدگی طوقه خواهد شد.

 

 

 

 

قدم بعدی آبیاری نهال ها می باشد.

بلافاصله پس از کاشت نهال، آبیاری را انجام دهید.
اولین آب بسیار حساس است پس به آرامی آبیاری نمایید که خاک نرم شسته نشود.
تشتک آب را پر کنید و در مقدار آب کوتاهی نکنید.
اگر نهال پس از آبیاری کج شد بدانید عملیات کاشت را به دقت انجام ندادید می توانید دوباره با خاکدهی آنرا اصلاح نمایید.

 

 

قدم بعدی سربرداری نهال کاشته شده است.

یک تا دو هفته بعد از کاشت، نهال را سربرداری نمایید.
بلافاصله پس از کاشت سربرداری نکنید زیرا آب موجود در بافت ها سریعا از بین خواهد رفت با توجه به اینکه ریشه هنوز مکانیسم جذب را شروع نکرده است ممکن است درخت دچار تنش آبی شود.
از ارتفاع ۸۰ تا ۹۰ سانتی متری بصورت اریب سربرداری نمایید.
برش سرشاخه از چند میلیمتر بالاتر از یک جوانه صورت گیرد.
محل برش را با چسب هرس ترمیم کنید تا سریعا بافت برش خورده خشک و چوبی شود و از اتلاف آب جلوگیری شود.