عملیات مناسب در احداث و نگهداری باغ بادام

 شرایط کاشت

۱-۱ آب و هوا:
ایران در عرض جغرافیایی ۴۰ – ۲۵ درجه شمالی واقع شده است . و اصولاً مناطق بادام کاری در دنیا در عرض ۵۵-۳۰ درجه شمالی واقع گردیده اند. بعبارتی بغیر از استانهای جنوبی و شمالی کشور(حاشیه خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر) سایر مناطق کشور در صورت فراهم گردیدن ساير فاکتورهای آب و هوائی می ،توانند به کشت بادام اختصاص یابند.بادام درختی است که در شرایط آب و هوای مدیترانه ای در نواحی که دارای تابستانهای گرم و خشک و زمستان ملایم باشند به خوبی رشد میکند، ولی این درخت را در مناطقی که دارای زمستانهای سرد می باشد پرورش می دهند تا نياز سرمايي آن رفع شود. نیاز سرمايي بادام حدود۵۰۰-۱۰۰ ساعت دمای صفر تا ۷ درجه سانتیگراد بسته به رقم می باشد.درجه حرارت لازم برای رشد و تکامل حداقل ۱۰ درجه سانتیگراد و حداکثر ۴۵ درجه سانتیگراد و اپتیمم ۲۳ درجه سانتیگراد می باشد. طول دوره رشد بادام ۲۴۰-۱۵۰ روز می باشد. دمای مناسب برای محصول دهی مناسب بطور میانگین ۲۵-۲۰ درجه سانتیگراد و حداکثر ۳۵ درجه سانتیگراد می باشد. درجه حرارت لازم برای آغاز فعالیت درخت و بیدار شدن از خواب زمستانی میانگین ۶ + درجه سانتیگراد می باشد، حداقل دمائی که درخت بادام می تواند تحمل کند ۲۲- درجه سانتیگراد می باشد.بادام به سرمای دیروقت بهاره حساس است لذا مصون بودن نسبی منطقه از سرمای بهاره دیروقت الزامی است .در دامنه های مشرف به جنوب گلدهی سریعتر اتفاق می افتد اما خطر سرمازدگی بهاره را افزایش میدهد. درجه حرارت ۱- تا ۲- درجه سانتیگراد باعث سرمازدگی چغاله بادام می باشد. حرارت ۲- تا ۴- درجه سانتیگراد باعث سرمازدگی گل باز شده می گردد. حرارت ۴- تا ۶- درجه سانتیگراد باعث سرمازدگی در مرحله ظهور گلبرگها میشود.درجه حرارت مناسب برای گرده افشانی ۲۵-۱۵ درجه سانتیگراد می باشد. وجود حرارت مناسب برای فعالیت زنبور عسل ۲۱+ درجه سانتیگراد می باشد.هوای ابری و بارانی در تابستان باعث تشکیل لکه های قهوه ای در روی پوست میوه در حال رسیدن خواهد شد.درمناطق احداث باغ بادام بایستی امکان تهیه آب با در نظر گرفتن میران نزولات آسمانی وجود داشته باشد،ولی پرورش این درخت بصورت دیم نیز با رعایت اصول فنی امکان پذیر است.از کشت و پرورش بادام در مناطقی با رطوبت نسبی بالاي ۷۰ درصد باید خودداری کرد ،اما رطوبت نسبی کمتر از ۲۰ درصد توام با دمای بیش از ۳۵ درجه سانتیگراد نيز عمل لقاح را دچار اختلال می کند.باد ملایم برای گرده افشانی مفید است ولی بادهای با سرعت بیش از ۱۵ متر در ثانیه بویژه در روزهای بارانی برای گرده افشانی مضر است.

۲-۱ خاک:

بادام در خاکهای رسی سنگین و مرطوب رشد مناسبی ندارد ، وجود خاکهای نیمه سنگین از نوع شنی رسی و سنگلاخی برای پرورش بادام مناسب است و عمق خاک باید حداقل ۳ متر باشد. درختان بادام در خاکهائی با بافت لومی یکدست و با عمق زیاد بیشترین محصول را تولید می کنند.این خاکها ترکیبی بهینه از نفوذپذیری همراه با حفظ آب و تهویه اطراف دارند. خاکهای لومی نسبت به خاکهای شنی به دلیل ویژگی حاصلخیزی آنها و حفظ بهتر رطوبت ارجح بوده و امکان مدیریت بهتر آبیاری را دارند. همچنین نسبت به خاکهای رسی ـ لومی و خاکهای سیلتی رسی، لومی و خاکهای رسی برتری دارند. زیرا امکان زهکشی و تهویه در این گونه خاکها به رطوبت بیشتر از خاکهای ریز بافت است.مقاومت بادام به خاکهای آهکی نسبتاً زیاد است پس می توان در مناطقی که به این دلیل محصول دیگری کاشته نمیشود نسبت به کاشت این محصول اقدام کرد. بادام ۲۰ تا ۳۰ درصد آهک در خاک را تحمل می کند، همچنين بادام شوری کمتر از ۴ میلی موس بر سانتی متر با کاهش عملکرد کمتر از ۱۰ درصد را تحمل می کند. اسیدیته مناسب ( pH ) برای پرورش بادام حداقل ۵/۵ و حداکثر ۵/۸ باشد. خاکهای ایران غالباً دارای pH بالا بوده که کاهش آن یکی از اساسی ترین راهکارها برای برطرف کردن نیازهای غذائی گیاهان به منظورتسهیل در جذب مواد غذائی می باشد.

۲. عملیات احداث:

۱-۲ گزینش رقم و پیاده نمودن نقشه باغ:
انتخاب رقم، کلید احداث باغ است. به دلیل اینکه معدودی از ارقام بادام خود تلقیح هستند ترکیب هائی از ارقام به جای ارقام واحد باید انتخاب شوند ویژگیهای مهمی که در انتخاب رقم باید مدنظر قرار گیرد شامل زمان گلدهی ، سازگاری گرده، زمان رسیدن و سهولت جداشدن دانه از پوست، عملکرد، عاری بودن از آفات و بیماریها و سایر اختلالات و قابلیت عرضه به بازار می باشد.چون اکثر ارقام بادام خود ناسازگار هستند پس باید بین هر ۴-۲ ردیف از یک ردیف ارقام گرده دهنده مناسب برای رقم اصلی استفاده کرد. در بادام های آبی فواصل کاشت ۶×۵ و بصورت سیستم مستطیلی می باشد و در مناطق کوهستانی فواصل کاشت ۵×۵ یا ۶×۶ و بصورت مربعی می باشد. در مناطق گرمسیری که مشکل سایه اندازی بعلت نور زیاد وجود ندارد میتوان از سیستم مربع ، مثلثی بفواصل ۵×۵ یا ۶×۶ استفاده کرد.

۲-۲ تهیه زمین:
خاک بیشتر باغها یکنواخت نیستند، خاك داخل یک باغ از ناحیه ای به ناحیه دیگر تفاوت دارد و ویژگی فیزیکی آن نيز همراه با عمق خاک تغییر می کند. ارزیابی موفقیت آمیز خاک یک باغ و اصلاح آن باعث ایجاد اطمینان میشود که:
الف- هیچگونه موانع فیزیکی و زهکشی وجود ندارد.
ب- قابلیت نفوذ و حفظ رطوبت هرچه بهتر و یکنواخت تراست.
ج- محدودیت هائی که اصلاح آنها بعد از احداث باغ بسیار دشوار یا غیر ممکن است وجود ندارد.
اصلاح گسترده خاک برای آماده سازی زمین جهت احداث باغ همواره ضروری نیست. برخی از خاکها به طور طبیعی دارای عمق کافی نبوده و از بافت خوب و یکنواختی برخوردار هستند بنابراین نیازی به خاک ورزی عمیق ندارند ولی بعضی خاکها لایه لایه بوده و نیاز به اصلاح دارد. خاکهای لایه لایه دارای تغییرات ناگهانی در بافت خاک لایه های زیر خاک سطحی هستند برای اصلاح این خاکها باید لایه های گوناگون باهم مخلوط شوند.خاکهای دارای لایه رسی لایه فشرده ای از رس دارند که مانع حرکت رو به پایین آب شده و بنابراین در تهویه و رشد ریشه در خاک نیمه سطحی محدودیت دارند. اصلاح خاک، مخلوط کردن لایه رس با بقیه نیم رخ خاک منجر به رشد شدیدتر ریشه می گردد. اصلاح خاکها دارای لایه سخت نیازمند خردکردن و شکستن لایه است تا از رشد ریشه جلوگیری بعمل نیاید.

۳. عملیات نگهداري باغ بادام:
۱-۳ آبیاری:
قبل از انتخاب و طراحی سیستم آبیاری نباید زمین را آماده ساخت زیرا این عوامل بر دامنه تسطیح خاک ورزی مورد نیاز اثر می گذارد. سیستم های تحت فشار بویژه سیستم قطره ای در حداقل کردن محدودیت های فیزیکی خاک بسیار موثر تر از سیستم های آبیاری سطحی هستند.
دستیابی به یکنواختی در سیستم های آبیاری تحت فشار بیشتر به طراحی سیستم های هیدرولیک، توزیع هوائی آب مصرفی و نگهداری سیستم بستگی دارد تا خاکهای مختلف. سیستم های قطره ای سطحی آب را به مقدار بسیار کم و با کنترل دقیق به کار می برند و بسیار بهتر با نفوذپذیری خاک انطباق می یابند. هنگامیکه مقدار کم آب آبیاری در دفعات زیاد به طوری به کار رود که با مصرف آب گیاه انطباق یابد نتایج بهتری در بر خواهد داشت.
نیاز آبی بادام بر حسب منطقه و رقم ۸-۶ هزار متر مکعب برای هر هکتار در سال می باشد. در آبیاری قطره ای نیاز آبی حدود ۶-۴ هزار متر مکعب برای هر هکتار در سال می باشد. بادام به علت داشتن ریشه های قوی بطور کلی به آبیاری کمی احتیاج دارد، در موقع گلدهی از آبیاری بادام بایستی خودداری گردد تا از ریزش گل و میوه کاسته شود.

هدف از تربیت درختان حفظ عادت رشد طبیعی درختان و بارآور کردن آنها و سهولت انجام کارها می باشد.
پس از اینکه درختان جدید کشت شدند سر نهال در ۸۰ سانتی متری بالای محل پیوند قطع می شود. در طول اولین فصل رشد، جوانه برداری بهاره یا تابستانه که رشد درخت در فصل اول را هدایت می کند می تواند نخستین هرس دوره خواب را تسهیل نماید،اما این عمل ضروری نیست. گاهی قطع شاخه های متقاطع، پاجوش و نرکها می تواند موثر باشد. به عنوان یک قاعده تا آنجا که ممکن است باید سطح برگ را بیشتر کرد تا رشد درخت به حداکثر برسد. هرس درخت بادام پس از اولین فصل رشد در تعیین شکل نهائی و عملکرد درخت بادام سرنوشت ساز است، دراین زمان است که باغداران شاخه های اولیه و دائمی درخت را که قرار است چهارچوب درخت را پس از هرس سایر شاخه ها تشکیل دهند انتخاب می کنند. حذف شاخه های غیراصلی غالباً نخستین هرس دوره خواب نامیده میشود.

۳-۳ شاخه برداری ( تنک کردن):

شاخه برداری برای بازکردن ، تنک کردن تاج و کنترل بلندی درخت بکار میرود. شاخه برداری با کاستن از چوب ، رقابت برای مواد غذائی را کاهش داده و در مجموع سبب تقویت شاخه های باقیمانده میشود. شاخه ها به طور کامل با بریدن آن در محل اتصال به شاخه اصلی بايستي حذف شوند.

۴-۳ سربرداری:
حذف قسمتی از یک شاخه ، هرس سربرداری است. سربرداری بیشتر از شاخه برداری سبب تقویت رشد منطقه ای و درخت میشود، چون جوانه های باقیمانده را از غلبه جوانه انتهائی آزاد میکند و به دلیل اینکه جوانه ها در نزدیکی نوک شاخه تجمع دارند سربرداری تعداد نسبتاً زیادی از نقاط رشد بالقوه را حذف کرده و بنابراین جوانه های باقیمانده را تحریک می کند. حذف انتهای شاخه به این معنی است که کربوهیدراتهای ذخیره شده در قسمت پائین شاخه هنوز برای نقاط رشد قابل دسترسی است.
۵-۳ گرده افشانی:
اکثر ارقام تجاری و عمده خود نابارده بوده و با حشرات و عمدتاً زنبور عسل دگر گرده افشانی میشوند گرده افشانی بادام توسط باد قابل توجه نیست و استفاده از دسته گلهای بادام برای گرده افشانی دگر سازگار نیز موثر است اما این روشها گران می باشند. جدول زیر ارقام مهم بادام و ارقام گرده افشان مناسب برای آنها را ارائه می کند.

 

پروانه فری یا کرم خراط

 

 

 

Zeuzera pyrina L.

Syn.: Zeyzera aesculi L.

(Lep., Cossidae= Zeuzeridae)

درختان گردو مطلوبترین میزبان برای این آفت می باشند و گاهی صدها لارو روی یک درخت تنومند گردو زندگی می کنند. خوشبختانه گردو و خسارت این آفت را تا حدودی تحمل می کند. اگرچه منبع آلودگی بسیار نامناسبی برای سایر درختان میوه به خصوص درختان سیب می باشد. به همین دلیل کنترل دقیق این آفت روی درختان گردو توصیه می شود.

 

تاریخچه

این حشره بومی اروپا است. در ایران در سال ۱۳۱۳ توسط افشار گزارش شده و دواچی نیز در سال ۱۳۲۸ جنبه های مختلف آن را مورد بحث قرار داده است.

 

 

مناطق انتشار

منطقه اصلی و عمده فعالیت این پروانه در ایران شهرستانهای استان مرکزی است که در این نواحی به صورت یکی از آفات مهم سیب درآمده است. همچنین از استانهای مرکزی، زنجان، گیلان، مازندران، خراسان، آذربایجان، گرگان، چهارمحال و بختیاری و اصفهان دیده شده است. این آفت در اروپا، کشورهای اطراف دریای مدیترانه، خاورمیانه، شوروی سابق، شمال آفریقا، چین، کره و ژاپن نیز شیوع دارد.

 

 

گیاهان میزبان

 

آفتی است بسیار پلی فاژ و از ۷۴ گونه گیاهی تغذیه می کند (میرمؤیدی، ۱۳۸۲). این گونه آفت به عده زیادی از درختان میوه و درختان غیر مثمر حمله می کند. درختان سیب، گلابی، به، آلو، گیلاس، گردو، زیتون، انار، انگور، مرکبات و نارون از مناسبترین میزبانهای این آفت می باشند. در ضمن خسارت آن روی افرا، بیدمشک، بید، نارون و بلوط نیز گزارش شده است .

 

مرفولوژی

عرض حشره کامل با بالهای باز در ماده هاحدود ۴۵ – ۵۸ میلیمتر و در نرها ۴۰ – ۵۰ میلیمتراست. طول بدن حشره بین ۱۸ – ۲۸ میلیمتر میباشد.بالها سفید رنگ که بر روی آن لکه های تیره فولادی دیده می شود. سینه سفید و شکم تیره رنگ است و در ماده ها به یک تخمریز محکم و ثابل انعطاف منتهی میشود. حشره ماده این آفت دارای شاخک های تماما“ نخی شکل بودهو از نرها متمایز میشود.شاخک در نرها در نیمه اول پروش که برای دریافت فرومون حشرات ماده طراحی شده و در نیمه دوم نخی است.

تخم های تازه حشره برنگ سفید متمایل به زرد است که بتدریج ارغوانی کم رنگ شده و در مراحل آخر رشد خاکستری رنگ میشود.

لاروهای آفت در مرحله آخر تکامل طولی حدود ۵۵ -۶۰ میلیمتر دارند. سر لارو و پلاک پشت سینه اول بخوبی رشد کرده و رنگ آن سیاه است . سینه و شکم لارو برنگ زرد و روی آن تعداد زیادی نقاط سیاه رنگ دیده میشود. و جود این خالها آفت را از سایر چوبخوارها متمایز میکند. لاروهای اولیه برنگ گلی بوده و فاقد خال هستند. شفیره قهوه ای روشن بوده و پس از خروج حشره کامل آن را در اول سوراخ لاروی میتوان دید.

 

مدیریت باغ در فصل زمستان

 

***
فصل زمستان که هنگام خواب ریشه های درخت است، بهترین زمان و فرصت برای تغذیه و اصلاح خاک محسوب میشود. تغذیه زمستانه شامل مصرف کودهای فسفره و پتاسه و ریز مغذی ها و کود دامی است.
روش مناسب برای تغذیه، چالکود میباشد.
عموما در فصل زمستان، عملیات اصلاح خاک های شور و خاک های رسی و سنگین انجام میشود. در مناطق با خاک های شور، آبیاری در دوره خواب گیاه جهت آبشویی خاک توصیه میشود. چون معمولا در این فصل، عملیات کوددهی هم در چالکود انجام میگیرد، برای ایجاد شرایط مناسب در جذب کود توسط گیاه در شروع فصل، حداقل یک نوبت آبیاری پس از پر کردن چالکودها مفید خواهد بود.

***
بسیاری از مردم با شروع پاییز و زمستان رسیدگی به باغات و اقدامات نگهداری از این مهم را تا شروع فصل جدید (بهار) قطع میکنند.
در صورتی که فصل زمستان در کشاورزی از اهمیت ویژه ای برخوردار است
یخ آب یا آبیاری غرقابی یک روز قبل از اینکه دمای هوا به سرمای قابل توجهی (کمتر از صفر درجه سانتیگراد) برسد در از بین بردن بسیاری از تخمها ، لاروها و حشرات کامل تاثیر بسیار زیادی دارد ، ضمن اینکه بسیاری از بیماریهای قارچی و باکتریهای هم کنترل نسبی می شود.
تعداد زیادی از این آفات ، آفات خاکزی هستند که خسارت خود را به ریشه و طوقه گیاهان میزنند. تعدادی از این حشرات ، حشراتی هستند که تنها زمستان را در زیر خاک و کاه و کلش روی زمین میگذرانند و خسارات آنها در بخش های هوایی گیاه و با شروع فصل بهار ایجاد می شود.
لذا یخ آب زمستانه می تواند بخش زیادی از آفات را از بین ببرد.

***

در سالهای اخیر آفت کرم سفید ریشه و آبدزدکها ، خسارت جدی را به باغات میوه و مزارع ایجاد کرده اند و کشاورزان با استفاده از سموم مختلف به مبارزه با آنها می پردازند ، اما استفاده سموم در خاک خسارات جبران ناپذیری را به کیفیت خاک ایجاد می کند
اینجا است که لزوم استفاده از روش آبیاری غرقابی زمستانه را پررنگ میکند .
غرقاب کردن خاک درختان منجر به یخ زدن سطح خاک شده و مانع از تنفس کرم‌ها و آفات می‌شود. بهترین دمای هوا برای انجام این عملیات دمای ۷- است اما دماهای پایین تر از صفر تا ۱۰- مفید هستند باید توجه داشت که دماهای بسیار پایین میتواند به طوقه و ریشه درختان خسارت بزند و لذا در چنین دماهایی این روش توصیه نمی گردد . ?آبیاری غرقابی زمستانه یا یخ آب ، علاوه بر کنترل بخش زیادی از آفات و بیماریها موجب بهبود خواص فیزیکی خاک میشود . خاکهایی که یک یا دوبار در زمستان با این روش آبیاری می شود بافت اسفنجی تری پیدا کرده و تخلخل بیشتری پیدا می کنند ، در حقیقت آب در زمان یخ زدن دچار انبساط می شود و این انبساط در خاک ، موجب جدا شدن ذرات خاک از هم و بالارفتن تخلخل خاک می شود ، در خاکهای سنگین و رسی سنگین ( که اکثر خاکهای کشور را شامل می شود ) بالا بردن تخلخل موجب حفظ رطوبت خاک ، در دسترس قرار گرفتن عناصر غذایی و گسترش ریشه گیاهان می شود .
?حتما نسبت به جمع آوری میوه های ریخته شده در سطح باغ ، کاه و کلش ، برگهای خزان شده ، چوب های پوسیده ، بقایای علف های هرز و هرگونه مواد آلی دیگر اقدام نمایید .(بسیار ضروری زیرا بسیاری از آفات را به همین روش از باغ خارج کرده اید)
?مواد ذکر شده محلهای بسیار مناسبی برای زمستان گذرانی حشرات به نوع های مختلف ( حشره کامل ، تخم و شفیرهb و.. ) می باشد.
توصیه میگردد مواد جمع آوری شده طبق دستورالعمل فنی و در محل مناسب به کود های آلی تبدیل و پس از طی پروسه تبدیل مجددا به خاک باغ برگردد. با این روش بسیار ساده از طغیان درصد زیادی از آفات و بیماریها در فصل بهار و تابستان پیشگیری کرده آیم.

 

کود دهی و اصلاح بافت خاک

فصل زمستان بهترین زمان برای اصلاح خاک و ایجاد تعادل بین منبع و مخزن مواد غذایی در خاک می باشد .
در حقیقت بایستی تعادلی بین مصرف کننده ، یعنی گیاهان و منابع تامین مواد غذایی شامل عناصر غذایی موجود در خاک ، هوا و موجودات بسیار کوچک یا همان میکرو ارگانیسم ها وجود داشته باشد
قبل از هر چیزی شناخت ما نسبت به خاک موجود ، میزان مواد آلی و نور و همینطور نیازهای تغذیه گیاهانمان مطرح است به این منظور انجام نمونه برداری اصولی از خاک و آب و انجام آزمایشات مربوطه بسیار مهم و ضروری است
آزمایش تجزیه گیاهی از برگهای گیاهان به عنوان روش تکمیلی برای شناخت نیازهای گیاه توصیه می گردد.
باید دقت داشت که نتایج این آزمایشات بایستی توسط یک کارشناس مجرب و با حوصله نسبتا زیاد تجزیه و تحلیل گردد و توصیه لازم انجام گیرد…
زیر نظر کارشناسان کلینیک و گیاهپزشکان نسبت به ضدعفونی درختان و پوشش محل های زخم تنه ها و ضدعفونی شاخه ها اقدام جدی نمایید.

شارژ یا شدت هرس در انگور

جوانه های باقیمانده بعد از هرس روی تاک را “شارژ” می گویند . یکی از اهداف هرس تنظیم شارژ بر حسب قدرت رشد تاک می باشد. اگر شارژ تئوری (تعداد جوانه روی تاک بعد از هرس ) را با حرف A و شارژ عملی (تعداد شاخه های سبز شده بعد از هرس ) را با حرف a نشان دهیم چندین حالت اتفاق می افتد .
A=a
به این معنی است که تمامی جوانه های باقی گذاشته بعد از هرس، سبز شده اند که بیانگر شارژ درست می باشد و هدف از هرس نیز رسیدن به این حالت می باشد.
اگر A بزرگتر از a باشد:
یعنی تعداد شاخه های سبز شده کمتر از تعداد جوانه موجود روی تاک می باشد که نشان می دهد تاک ضعیف بوده و تعداد جوانه بیشتر از قدرت تاک بعد از هرس باقی گذاشته شده است . در این مورد پدیده لخت شدن و دور شدن اعضاء بارده از تنه اتفاق می افتد زیرا اغلب جوانه های بالایی شاخه رشد کرده و جوانه های ته شاخه از رشد باز میمانند.کانال انگور خیری.

اگر A کوچکتر از a باشد:
یعنی تعداد جوانه های سبز شده بیش از جوانه باقی گذاشته روی تاک می باشد . این حالت بیانگر قوی بودن تاک می باشد که به علت انجام هرس شدید تعداد جوانه کمی برای تاک باقی مانده و به واسطه قوی بودن تاک، جوانه های نهانی نیز شروع به رشد می نمایند . در این حالت تاک پر تراکم و فشرده شده و علاوه بر کاهش تولید محصول میزان آلودگی به بیماریها و نورگیری داخل تاج کم خواهد شد .
بر این اساس بایستی هنگام هرس نسبت به رعایت شارژ مناسب اقدام شود . لازم به یاد آوری است که اگر زمین قوی باشد و محدودیت آب وجود نداشته باشد رشد تاک نهایتا قوی خواهد بود و برای چنین بوته های قوی بایستی شارژ بیشتر در نظر گرفت و شارژ بیشتر نیز اسکلت طویلتری نیاز خواهد داشت تا روی آن جوانه ها با فواصل مناسب توزیع شوند بر این اساس نوع اسکلت و شدت شارژ با همدیگر ارتباط داشته و بایستی در نظر گرفته شود .

به طور متوسط هر بوته انگور قبل از هرس دارای ِ۲۵ شاخه بارده، هر کدام با ۳۰ جوانه و در کل ۷۵۰ جوانه می باشند که در صورت عدم هرس، تمامی این جوانه ها رشد نخواهند کرد و احتمالا ۱۰۰ الی ۱۵۰ جوانه رشد می کنند. اما اگر شاخه ها هرس شوند فقط ۱۰۰ الی ۱۵۰ جوانه باقی می مانند که اغلب آنها نیز تولید شاخه خواهند کرد . اگر شاخه ها طوری هرس شوند که ۴۰ تا ۶۰ جوانه باقی بماند شاخه های حاصله بزرگتر و پر رشد تر خواهند شد و کیفیت محصول نیز بالاتر خواهند شد. با افزایش شدت هرس و باقی گذاشتن تعداد جوانه کمتر، میزان رشد رویشی شاخه افزایش و ریزش گلها شدیدتر و عملکرد محصول کاهش می یابد از طرف دیگر نیز تعداد زیادی از جوانه های نهان به صورت تنه جوش یا نرک رشد می نمایند. بر این اساس و بسته به نوع رقم و قدرت رویشی بوته بایستی هرس متعادل انجام گیرد. به عنوان یک اصل کلی می توان چنین استنباط کرد که :

در بوته هایی که هرس نشده باشند مقدار رشد و محصول کلی زیاد اما کیفیت میوه پایین می شود.
در بوته هایی که متعادل هرس شده باشند مقدار رشد و تولید محصول مناسب و کیفیت میوه نیز بالا می باشد.
در هرس شدید میزان رشد شاخه ها زیاد، رشد کلی درخت کم و کیفیت میوه نیز نامناسب می شود .
در مناطق گرمسیری و مناطقی که قدرت رشد رویشی بسیار زیاد می باشد تعدادی از شاخه های فرعی به خوبی رشد و به مرحله بلوغ نیز می رسند براین اساس در هنگام هرس این شاخه های فرعی را حفظ کرده و تا حد اسپور دو جوانه های هرس می کنند.

گردو-خوشه-ای-چندلر

درخت گردو در شرایط جوی

درخت گردو درطول تابستان و زمستان نسبت به گرما و سرمای بیش از حد حساس است.

در طول دوره خواب زمستانه، گردو می‌تواند سرمای ۱۱- درجه سانتی گراد را بدون خسارت جدی تحمل کند ولی پس از شروع رشد، سرمای ۲- تا ۳- درجه سانتی گراد موجب از بین رفتن برگها، شاخه‌ها و گلها شده ودر نتیجه محصول کاهش می‌یابد.

به علاوه شاخ و برگ درختانی که تا اواخر پاییز به رشد خود ادامه می‌دهند در معرض خسارت سرما قرار می‌گیرد. مقاومت ارقام مختلف گردو نسبت به سرما متفاوت است.

دمای بالاتر از ۳۸ درجه سانتی گراد موجب آفتاب سوختگی پوست سبز و چروکیدگی مغز گردو می‌شود و گاهی اوقات نیز میوه‌ها پوک می‌شوند.

در رطوبت نسبی کم و دمای بالاتر از ۴۰ درجه سانتی گراد، به گردو خسارت جدی وارد می‌شود. دمای پایین تابستان نیز مناسب نیست زیرا موجب می‌شود میوه‌ها به اندازه کافی پر نشود.

هوای خنک در طی فصل رشد، برداشت محصول را به تأخیر انداخته و در نتیجه باغداران متضرر می‌شوند؛ بنابراین هوای خنک و فصل رشد کوتاه از عوامل محدود کننده پرورش گردو هستند.

گردو نیز مانند سایر میوه‌ها مناطق معتدله در زمستان به مقدار سرمای معینی نیاز دارد تا خواب آن برطرف شود که به این ترتیب در بهار رشد رویشی و گلدهی کافی خواهد داشت.

در صورت عدم وجود سرمای کافی، بازشدن جوانه‌ها و گلدهی نامنظم شده وبه تأخیر می‌افتد واین موجب کاهش محصول و خشک شدن سر شاخه‌ها می‌شود. نیاز سرمایی ارقام مختلف گردو متفاوت است.

نکات مهمی در مورد کود دهی

در مصرف کودهای مرغی باید احتیاط لازم را بعمل آورد. کود مرغی می تواند باعث سوزندگی شدید و حتی نابودی باغ ومزرعه شود.

حتی الامکان کود مرغی مخلوط با کود گاوی با مقادیر کنترل شده استفاده شود.

نیاز کودهای فسفر و پتاس در زمینهای شنی بیشتر از زمینهای رسی می باشد.

استفاده از سولفات آمونیم و سولفات پتاسیم باعث کاهش PH خاکهای قلیایی می شود.

بایستی توجه داشت که مصرف زیاد فسفر مانع جذب عناصر آهن، روی، و منگنز یا حتی عناصر ازت و پتاس می شود.

مصرف کود سولفات پتاسیم در زمینهای شور موجب کاهش کلرور سدیم میگردد اما در خاکهایی که شور نیست از کلرور پتاسیم هم می توان استفاده نمود.

با توجه به اینکه کودهای دامی دارای مقادیر جزئی عناصر غذایی اصلی و فرعی می باشند،
بنابراین لازم است در صورت مصرف کودهای دامی، مقدار مصرف کودهای شیمیایی را کاهش داد.

استفاده بی رویه از ازت بعلت افزايش رشد سبزينه ای و برهم زدن نسبت کربن به نیتروژن(C به N) مناسب نيست. (خصوصا در آخر فصل رویشی )

کود اوره به عنوان مهمترین ترکیب ازت دار، تقریبا برای هر خاکی مناسب است. البته سولفات آمونیوم نیز برای خاکهای آهکی توصیه میشود.

فسفات سبب افزايش گل دهي مي شود و حتي يونهايي كه موجب افزايش قابليت استفاده فسفات مي شود، ميزان گل دهي را افزايش مي دهند.

پتاسيم مانند ازت و فسفر جزء عناصر پر مصرف براي گياه مي باشد.در رنگ گیری، مقاومت به امراض و آفات،تنش آبی و افزایش وزن نقش دارد.

اكثر كشاورزان در مزارع و باغات شان از كودهاي دامي پوسيده استفاده مي كنند كه حاوي پتاسيم مي باشد و از طرفي باغات در مناطق داراي بافت تقريباً نيمه سنگين به دليل تخليه اين عنصر با گذشت زمان مصرف كودهاي حاوي پتاسيم بر اساس آزمون برگ ضرورت دارد .

تنوع فرآورده های کودی در بازار و تبلیغات اغوا کننده آنها نباید باعث آشفتگی و تصمیمات عجولانه و غیر کارشناسی در کاربرد کودهای شیمیایی و حتی دامی شود.

مصرف بی رویه کودها ممکن است عوارضی از قبیل برهمکنشهای منفی، شور شدن خاک، مسمومیت خاک، آسیب به موجودات مفید خاک و …. گردد.

تاکید می شود مصرف کود بر اساس آنالیز آزمایشگاهی و نیاز واقعی با مشورت و توصیه کارشناسان مجرب منطقه وخصوصا کارشناسان جهادکشاورزی صورت گیرد.

پایه های رویشی

پایه ای است که ازطریق قلمه زدن، خوابانیدن، پاجوش و کشت بافت حاصل شده است.
استفاده از پایه های رویشی در احداث باغهای میوه دنیا به دلیل مزایای آنها از سالیان قبل آغاز و در حال حاضر به شدت در حال توسعه است .
به شرط انتخاب صحیح یا استفاده از این پایه ها امکان دستیابی به مزایای زیر حاصل می گردد:

. احداث باغهای میوه مدرن و متراکم

. همگن بودن باغ و سهولت در انجام عملیات داشت و برداشت

. افزایش بهره وری مصرف آب و کاهش هزینه های تولید میوه

. کاهش دوره نونهالی و عملکرد در هکتار بیشتر

اهمیت این پایه هادر این است که خصوصیات گیاه مادری در آن ها به طور کامل منتقل شده و در نتیجه می توان اطمینان داشت که خصوصیاتی مانند یکنواختی، کیفیت سلامت، مقاومت و … به گیاهان حاصله نیز منتقل شده است.

 

محاسن پایه های رویشی

اندازه و ارتفاع تاج درختان روی این پایه ها یکنواخت بوده و در نتیجه عملیات داشت و برداشت آسان تر و کم هزینه تر خواهد بود.

سازگاری و جوش خوردن پایه و پیوندک در گیاهان حاصل، یکسان است.

میوه های تولید شده روی پایه های رویشی از شرایط نوری بهتر و یکنواخت تری برخوردار هستند.

کاهش عادت سال آوری یا تناوب باردهی در باغ های میوه

افزایش خصوصیات کیفی میوه مانند شکل، رنگ و زمان رسیدن

القاء مقاومت یا تحمل به شرایط نامساعد محیطی و آفات و بیماریها از پایه های رویشی درختان میوه میتوان به Gf677 , GN15 ,Gisela6 ,PHL-C , Malling و Tetra اشاره کرد که با استفاده از آخرین متدولوژی روز تکثیر شده و پس از رشد هم به صورت پایه و هم بصورت نهال پیوندی قابل عرضه می باشند.

نکاتی در مورد چالکود و کود دهی به درختان میوه

کود دهی به درختان میوه

 

روشهای کود دهی در درختان میوه

۱.از مصرف کودهای شیمیایی به صورت بی رویه خوداری کرده و سعی گردد مصرف کودها بر اساس آزمون برگ و میوه صورت گیرد.

۲.از پخش سطحی کودهای شیمیایی در پای درختان میوه اجتناب شود.

۳.زمان مصرف کودهای شیمیایی در درختان میوه خزان دار،از خزان تااواخر زمستان یا اوایل بهار صورت گیرد .

۴.محلول پاشی با کودهای توصیه شده ودر زمان مناسب باعث افزایش کیفیت میوه خواهد شد.

۵.بهترین روش کود دهی در باعات استفاده از روش چالکود می باشد که به شیوه های زیر صورت می گیرد .

۶.در قسمت بیرونی یک سوم سایه انداز درختان (محل حضور ریشه های مویین) تعداد ۴ تا ۶ چاله به عمق ۴۰ تا ۵۰ سانتی متر و قطر۳۰ تا ۵۰ سانتی مترحفر شود .

۷.کودهای توصیه شده بر اساس آزمون برگ و میوه و با توصیه های عمومی سازمان تحقیقات برای هر اصله درخت را با کود دامی پوسیده مخلوط کرده و در چاله های حفر شده بریزید.

۸.با لگد کوب کردن کود در داخل چاله تا حدی آن را بفشارید و در صورت نشت مجدداً کود را به آن اضافه کنید تا هم سطح خاک شود.

در هنگام آبیاری بایستی چاله های خیس شده از خیسی بیش از حد و خشکی توده کود دامی در داخل چالکود بپرهیزید .

۹.در باغات سردرختی در صورتی که از چاله ها به خوبی استفاده شود حفر آن یکبار برای چندین سال کافی خواهد بود هر سال نشست کود در داخل چاله را با کود دامی جبران کنید.

۱۰.برای درخت انگور (مو) کودهای شیمیایی و حیوانی توصیه شده برای مصرف در اوایل بهار را در شیاری که در طول مسیر آبیاری ( در قسمت جنوبی پشته که اصطلاحا اوَرَع هم گفته میشه) دورتر از تنه و در محل حضور ریشه های مویین ایجاد میشود،ریخته و روی آن را با خاک بپوشانید.

۱۱.کودهای ازته را در زمان های توصیه شده می توان در ناحیه نصف بیرونی سایه انداز (محل آبخور)باشد و با نوک بیل زیر خاک برد.

۱۲.به دلیل حضور آهک فعال در خاک های آهکی ، زیادی بی کربنات در آب های آبیاری، کمی موادآلی، مصرف غیر صحیح ( پخش سطحی )کود در سایه انداز درختان، با عنایت به کمی تحرک اکثر کودهای مصرفی بخصوص کودهای فسفاته و ریز مغذی ها و عدم رعایت مصرف بهینه کود و آب، درختان میوه در کشور عمدتاً دچار انواع کمبودها هستند. بیان روش صحیح کوددهی در باغ های میوه اولویت خاصی یافته است و در رابطه با آن پژوهش های متعددی انجام پذیرفته است.

۱۳.راندمان و کارآئی مصرف کود در روش چالکود ، بمراتب بیشتر از روش پخش سطحی کود می باشد. چون ریشه ها مستقیماً غذای مطلوب خود را تأمین می کنند و غذای سالم تا چندین سال، بدون زحمت در اختیار درخت خواهد بود.

۱۴.روش چالکود شکل خاصی از چایگذاری موضعی کودهای آلی و شیمیایی در خاک می باشد. این روش برای باغ های میوه ای طراحی شده است که دارای مشکل زرد برگی آهکی(کمبود کلروز آهن ) باشند.

زمان هرس خشک یا زمستانه!

زمان هرس خشک از ۱۵الی ۲۰ روز پس از برگ ریزان آغاز و تا اندکی قبل از باز شدن جوانه ها در اوایل بهار ادامه می یابد اما دیر هرس کردن در کل باعث به تأخیر افتادن زمان بازشدن جوانه ها می شود.

در تعیین زمان هرس باید به شرایط اقلیمی منطقه توجه نمود.در مناطق با زمستان معتدل و یا نواحی گرم،که تغییرات درجه حرارت از ۱۰الی ۱۵درجه زیر صفر تجاوز نمی کند و هنگام بهار نیز هوای منطقه تغییرات ناگهانی درجه حرارت ندارد،می توان هرس را در پاییز انجام داد،اما در مناطق با زمستان های بسیار سرد،که احتمال یخ بندان و یخ زدگی شاخه ها وجود دارد و درجه حرارت به ۲۰- الی ۲۲- زیر صفر می رسد،ویا احتمال وقوع سرمازدگی در بهار وجود دارد بهتر است که هرس تا اواخر زمستان یا اوایل بهار به تعویق بیفتد.

تأخیر در هرس باعث دیر باز شدن جوانه ها و رهایی آنها از خطر سرمای بهاره می شود.در مناطق با زمستان ملایم اگر هرس در پاییز و پس از ریزش برگها صورت گیرد باعث زودتر سبز شدن جوانه ها در بهار می گردد و در نتیجه محصول خوبی در سال آینده بدست خواهد آمد که در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری برای ارقام پیش رس و عرضه زودتر محصول به بازار مفید است.

علت جوانه زنی زود هنگام زخم های ناشی از هرس است که سبب تحریک رشد می شوند.صرفه جویی در وقت و امکان تسریع در عملیات زراعی از قبیل شخم،کودپاشی و غیره از مزایای هرس پاییزه هستند.

در مناطق سردسیر هرگز نباید هرس پاییزه انجام داد زیرا زودتر سبز شدن جوانه ها احتمالا مصادف با سرمای بهاره خواهد شد و جوانه های میوه دهنده و یا گل های انگور و شاخه های جوان دچار سرمازدگی میشوند.در ضمن زودتر باز شدن جوانه ها و ظهور خوشه مصادف با باران های بهاری شده و تلقیح گلها نیز دچار اختلال خواهد شد.کانال انگور خیری.

در هرس زمستانه شاخه های خشکیده و بیمار همراه با شاخه های بارده بر اساس نوع رقم و قدرت رویشی تاک حذف می شوند و تعدادی شاخه با تعداد جوانه های مشخص(شارژ)برای رشد سال آینده باقی می مانند.

در تاکستان های مناطق سرد که بدلیل سرمای شدید زمستان تاک ها را زیر خاک می کنند،هرس خشک در دو مرحله انجام می گیرد.ابتدا پیش از زمستان تعدادی از شاخه های خشکیده اضافی حذف و شاخه های جایگزین اندکی طویل تر هرس می شوند و سپس تاک ها زیر خاک دفن می شوند.پس از پایان فصل زمستان و رفع خطر سرما هرس اصلی انجام می گیرد.این نوع هرس در واقع به هرس دوبل یا دوگانه معروف هست که در سایر باغات مناطق سردسیری هم میشه انجام داد.

 

سال آوری درختان

 

درختان میوه یک یا دو سال پی در پی بسیار پر بار می شوند و محصول زیادی تولید می کنند و در سال بعد بسیار کم بار شده و محصول زیادی تولید نمی کنند به سالهایی که درخت پر بار است “سال آور ” و به سال یا سالهایی که درخت بار زیادی ندارد ” سال نیاور ” گفته می شود. و به این فرآیند پر بار و کم بار درختان میوه “سال آوری” گفته می شود.

 

جلوگیری از سال آوری

درختان میوه برای تولید محصول انرژی زیادی را مصرف می نمایند و اگر دقت نمایید رشد رویشی درخت های میوه پس از برداشت میوه تازه شروع می شوددر واقع درخت میوه پس از برداشت محصول شدیدا به جذب آب و املاح و عناصر غذایی نیاز دارد اگر این تغذیه پس از برداشت برای درخت انجام نشود در سال بعد درخت شدیدا دچار سال آوری شده و با کاهش عملکرد مواجه می شود.

 

تغذیه درختان میوه برای جلوگیری از سال آوری

دو تا سه هفته پس از برداشت محصول مقدار ۲۵۰ گرم کود اوره + ۲۰۰ گرم سوپرفسفات تریپل در پای هر درخت ریخته شود و از همه مهمتر آبیاری پی در پی و مداوم انجام شود.
آبیاری تا شروع فصل سرما و زمستان باید انجام شود.

 

نکات مهمی در مورد نگهداری از باغ

هرس نادرست و استفاده نکردن از چسب هرس عامل انتقال بیماری شانکر می باشد.

 

جمع آوری میوه های گندیده از کف باغ مهمترین عامل کنترل کرم میوه در سال بعد می باشد.

سوزاندن چوب های هرس جمع آوری شده از سطح باغ در کنترل کرم خراط بسیار موثر است. با
سوزاندن در واقع لاروهای باقی مانده درون شاخه ها را نابود می کنید.

 

کرم سیب و عوارض ناشی از آن

کرم سیب خسارت شدید کرم سیب به بافت میوه و کاهش بازار رسانی محصول از عوارض این آفت می باشد.

کرم سیب،

اصطلاحا این آفت را با عنوان کرم سیب می شناسند اما اکثر میوه ها را مورد حمله قرار می دهد.
از جمله گلابی، سیب، زردآلو، گوجه سبز، هلو و شلیل و……
میوه های کرم خورده که همه ما با آنها مواجه شده ایم هیچ بازار پسندی نداشته و کاهش شدید عملکرد محصول و خسارت اقتصادی فراوانی را در بر دارد.

 

ریزش شدید میوه های نارس از علائم خسارت کرم سیب می باشد.

 

 

پیشگیری از آفت کرم سیب….

 

مبارزه با کرم سیب بسیار مشکل بوده و فرآیند حساسی است.
اولین اقدام در فصل زمستان از زمان هرس زمستانه شروع می شود.
جمع آوری میوه های ریخته شده پای درخت و خارج کردن از باغ بهترین پیشگیری کرم سیب می باشد زیرا نسل چهارم کرم سیب زمستان را درون میوه های باقی مانده در روی زمین سپری می کند و در بهار دوباره فعالیت خود را آغاز می نماید.

هرس زمستانه ، سوزاندن شاخ و برگهای هرس شده و جمع آوری شده از سطح باغ ، کندن و شخم زمین و سمپاشی زمستانه با روغن ولک و یک نوع حشره کش جمعیت این آفت را تا ۵۰ درصد کاهش می دهد.

مدیریت باغ در پاییز و زمستان جهت مبارزه با کرم سفید ریشه

راه های مبارزه با کرم سفید ریشه

۱- شخم عمیق و زیر و رو کردن خاک بخصوص در باغ های انگور.
۲- یخ آب زمستانه جهت نابود شدن کرم ها در اثر سرما.

جالب است بدانید کرم سفید ریشه با خنک شدن هوا به سمت اعماق زمین حرکت می کنند و در بهار کم کم به سمت سطح آمده تا به ریشه های سطحی درخت برسد بنابراین شخم عمیق و یخ آب زمستانه باعث نابودی آنها می شود.

فیتیله نارنجی چیست؟

فیتیله نارنجی                                            

عامل این بیماری نوعی قارچ ساپروفیت است.

 

 

 

 

قارچ های ساپروفیت پوسیده خوار و در واقع مرده خوار هستند و از بافت های گیاهی مرده تغذیه می کنند.
پس هر زمان این لکه ها و برجستگی های نارنجی رنگ را روی تنه درختان دیدید بدانید که درخت مرده و از بین رفته است.

بیشتر درختان گردو و درختان چنار و سپیدار را مورد حمله قرار می دهد.

هیچ راه درمانی ندارد.
در اصل چون درخت دیگر قابل بازگشت و قابل زنده شدن نیست .
هیچ سمی به این بیماری کارساز نیست.
به محض مشاهده در باغ کل درخت را بریده و آتش بزنید.

چرا باید کود را دور تا دور درخت داد؟

 

 

بطور کلی هر سیستم از ریشه ها با یک قسمت از تنه و شاخه های منشعب از آن، از طریق آوند های خشبی مرتبط است. بعبارت واضح تر اگر کود را در یک سمت درخت بریزیم، خواهیم دید که شاخه های بالای آن قسمت رشد و نمو بیشتری کرده اند و برگها رنگشان سبزتر و تیره تر از طرف مقابل شده است، در صورتی که طرف دیگر تغییر چندانی نکرده است. در بعضی موارد ریشه ها درست در جهت و امتداد شاخه های بالائی خود نیستند و در اثر پیچیده شدن ریشه در خاک، ممکن است شاخه ایی فی المثل در سمت جنوبی یا غربی درخت قرار گیرد و از ریشه ای که در جهت شمالی یا شرقی می باشد استفاده کند. بهر صورت برای اینکه کود بطور یکنواخت در تمام شاخه ها جذب و مصرف شود، باید آنرا دور تا دور درخت قرار داد تا تمام ریشه ها از آن بطور یکنواخت بهره مند گردند.

مدیریت باغ در فصل پاییز

مدیریت باغ در فصل پاییز

۱- آبیاری:

تا زمانیکه درختان سبز و در حال رشد هستند باید آبیاری انجام شود. پس از خزان کامل می تتنید آبیاری را قطع کنید

۲- خشکه بری:
حذف و بریدن شاخه های خشک روی درختان، جمع آوری و سوزاندن آنها.

توجه داشته باشید این کار با هرس درختان فرق دارد در واقع تا زمانی که درختان سبز هستند می توانید شاخه های خشک و بیمار و آفت زده قابل مشاهده کنید و زمانی که خزان شود تشخیص شاخه های خشک مشکل خواهد بود.

۳- شخم :
شخم و خاکورزی سطحی کف باغ هم جهت از بین رفتن بقایای علف های هرز و هم پاکسازی کف باغ از علف هرز.

۴- پاکسازی باغ:
جمع آوری میوه های گندیده و باقی مانده در زیر درختان، جمع آوری شاخه ها و برگهای خشک از سطح باغ.

توجه داشته باشید بر خلاف باور بسیاری از مردم که برگها و میوه ها در خاک می پوسیده و کود می شوند جالب است بدانید این کار موجب جمع شدن انواع آفات و بیماریها در اطراف درختان می شود که خسارت های جبران ناپذیری به بار خواهد آورد.

۵- پاکسازی درختان:
شیره های بیرون زده از روی تنه و شاخه ها باید با یک چاقوی قوی و محکم و یک فرچه سیمی کنده و پاکسازی شود.
این شیره ها علائم بیماری شانکر هستند و با این کار این بیماری قابل کنترل می باشد.

۶- حذف پاجوش ها :
پاجوش های اطراف تنه ها بهترین مکان برای زمستان گذرانی آفات می باشند حتما از دور درختان حذف کنید.

۷- میوه های خشک:
میوه های خشک شده روی درختان را حتما بچینید و بسوزانید زیرا آنها مطمئنا بیمار و آفت زده هستند و مطمئن باشید آفات بسیاری درون آنها تخم ریزی کرده اند.

۸- سمپاشی اولیه:
سمپاشی اولیه با یک سم حفاظتی مانند اکسی کلرور مس و یا بوردوفیکس. هر دو یک کار انجام می دهند. این سم با سم روغنی یا سم زمستانه فرق دارد.

در مورد هسته داران برای کنترل بیماری شانکر و در دانه داران برای کنترل آتشک بخصوص گلابی این سم بسیار موثر است.

۹- هرس :
هرس را از زمانیکه درختان بطور کامل خزان کرده اند می توانید انجام دهید.
پس از برش شاخه ها استفاده از چسب هرس فراموش نشود.

مناسبترین زمان برای هرس درختان میوه

بطور کلی زمان مناسب برای هرس به نوع گونه گیاهی و هدف از انجام هرس بستگی دارد. اکثر درختان در فصل زمستان هرس می‌شوند که به این عمل هرس زمستانه (هرس خواب یا هرس خشک) گویند. اما در برخی مواقع انجام هرس تابستانه (هرس سبز) نیز سودمند است. غالباً هرس در درختان خزان دار انجام شده و این کار برای درختان میوه همیشه سبز کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. بنابراین انجام هرس در فصول زمستان و تابستان است یا به عبارتی دقیق‌تر در طی فصل رکود و فصل رشد.

✅هرس تابستانه :
🔹زمان اجرای هرس تابستانه با توجه به عوامل محیطی و میزان رشد گونه گیاهی متفاوت است با وجود این در مورد درختان میوه ماههای اردیبهشت تا تیر ماه مناسب خواهند بود. در هرس تابستانه شاخه‌های نابارور درخت مانند پاجوش‌ها و نرک‌ها و همچنین گلها و میوه‌های کوچک اضافی نیز حذف می‌شوند. بنابراین هرس پوست، گل و میوه، حذف برگها و سرزنی شاخه‌های در حال رشد از جمله هرس‌های تابستانه محسوب می‌شوند. برای مثال حذف تعدادی از برگهای بالغ درخت که بر روی میوه‌های در حال رشد سایه‌اندازی می‌کنند موجب تغییر رنگ در میوه‌ها شده و کیفیت بازارپسندی محصول را افزایش می‌دهد.
درختان خزان‌دار در بهار شروع به رشد می کنند، معمولاً این رویش چندین هفته و تا فرارسیدن دوره رکود زمستانه باقی می ماند. زمان انجام هرس تابستانه مهم است. اگر هرس تابستانه پیش از اتمام رشد اولیه درخت انجام شود دوره رشد رویشی طولانی‌تر شده و مواد گیاهی از دست رفته در اثر هرس جایگزین می شود. این عمل در درختانی که جوانه گل آنها بر روی چوب یکساله تشکیل میشود، باعث کاهش گل انگیزی می گردد زیرا دوره رشد مناسب برای گل‌انگیزی در شاخه‌های جدید کوتاه می شود. اگر پس از اتمام رشد شاخه‌ها، هرس تابستانه صورت گیرد مقدار سطح برگ و فتوسنتز کم شده و قدرت درخت کاهش می یابد. در نهایت اگر هرس تابستانه بسیار دیر هنگام انجام شود تعداد جوانه‌های گل و گلدهی کاهش پیدا می‌کند.

در درختان میوه‌ای که محل تشکیل جوانه گل آنها سیخک‌های (Spurs) (شاخه‌های کوتاه میوه دهنده) دو ساله است هرس تابستانه ممکن است گلدهی را تحریک کند زیرا با حذف شاخه‌های سال جاری نور بیشتری به جوانه‌ها و برگهای اطراف سیخک‌ها می رسد و رقابت سیخک‌ها با سرشاخه‌های در حال رشد کاهش می ‌یابد.
زخم‌های حاصل از هرس زمستانه دیرتر از هرس تابستانه ترمیم می‌شوند زیرا در فصل رشد گیاه سریع‌تر می ‌تواند محل زخم را بپوشاند از اینرو احتمال آلودگی زخم‌ها در طی زمستان کمی بیشتر است.

✅هرس زمستانه:
🔹معمولاً هرس زمستانه به هنگام خزان گیاه انجام می‌شود، با وجود این در تمام ماه‌های پاییز و زمستان این عمل میسر است. هرس شدید زمستانه درختان موجب تقویت شاخه‌های تولید شده در سال آینده می‌شود و چنانچه درخت هرس زمستانه نشود یا هرس سبکی در روی آن صورت گیرد، شاخه‌های حاصل از رشد جدید کمتر خواهد شد. شاخه‌های جدید رشد کرده پس از هرس زمستانه طویل‌تر هستند زیرا میان گره‌های بلندتری دارند. همچنین برگهای سبزتر و بزرگتری دارند. از این نظر که هنگام خزان، شاخه‌ها فاقد برگ بوده و به آسانی قابل رؤیت هستند انجام هرس زمستانه دقیق‌تر است.
درختی که هرس سنگین می‌شود تعداد جوانه‌های کمتری برای رشد شاخه‌هایش در فصل بعد دارد، بنابراین مواد غذایی ذخیره شده در درخت به شاخه‌ها و جوانه‌های کمتری قسمت شده و در نهایت شاخه‌های جدید رشد بیشتری خواهند داشت. اما بایستی توجه داشت که هرس شدید زمستانه باعث تأخیر در باردهی گیاه می‌شود.

🔸یک نکته قابل ذکر است که در مناطق سردسیر که خطر سرمازدگی بهاره وجود دارد،بعلت اینکه هرس موجب تحریک و بیدار شدن زودتر جوانه ها میگردد و همچنین برای انتخاب شاخه های سالم پس از خسارت سرما، هرس در این مناطق بهتر است با تاخیر انجام گردد.

تاریخ کاشت نهال

تاریخ کاشت نهال

 

احداث باغ وکاشت نهال را پاییز انجام دهید

 

زیرا:::::::
۱. ریشه درختان برخلاف تاج و جوانه فاقد رکود است …

۲.ریشه بیشتر درختان خزاندار در دمای بالاتر از ۶ درجه سیلیسیوس خاک همچنان میتوانند رشد کنند و فعال باشند ..

۳.نهال وقتیکه از خزانه به زمین اصلی منتقل میشود بخش اعظم ریشه های فعال آن جدا شده و در خزانه باقی میماند …

۴. وقتیکه نهال پاییز کاشته میشود ریشه ها شروع به بازسازی خود کرده و علاوه بر اینکه در محل جدید مستقر شده و سازگار میشوند، تعداد زیادی ریشه های مویین و فعال تولید میکنند …

۵.نهال هاییکه پاییز کاشته شوند بهار سال بعد همانند درختانی هستند که از یکسال پیش در خاک مستقر شده اند و لذا مانند همه درختان چند ساله شروع به رشد کرده و با اتکا به ریشه های فعال به سرعت در سال اول رشد میکند …

۷. لذا توصیه اکید میشود نهال ها را پاییز بکارید مگر اینکه یک منطقه دارای زمستانهای خیلی سرد باشد که به ریشه صدمه بزند .