كاشت نهال و هرس اوليه

در هنگام كاشت، بيشتر نهال‌های ميوه بايد ابتدا ريشه را با يك قيچی تيز هرس كرد تا اولاً سر ريشه اصلی قطع و گياه تحريك به توليد ريشه فرعی بيشتری شود. ثانياً سر ريشه‌ها، كه بيشتر در اثر كنده شدن از خاك خزانه زخمی و بطور نامرتب قطع شده، دارای يك سطح صاف شود، زيرا ريشه‌های زخمی و سر ناصاف سريع مورد حمله انواع قارچ‌ها و باكتری‌ها قرار می گيرند و از بين می‌روند، در حالی كه اگر محل بريده شده صاف باشد به راحتی ترميم می‌گردد و از نفوذ عوامل بيماری‌زا پوشاننده جلوگيری می‌كند.

برای كشت نهال، اگر خاك باغ حاصلخيز و دارای بافت مناسب باشد و توسط زير كاو آماده شده باشد، كافی است مقداری از خاك محل كاشت را با بيل برداشته، پس از قراردادن ريشه‌ها درون گودال، روی آنها را با خاك زبرين (سطح‌الارض) پوشاند. در مواردی كه برای كاشت، از گودال‌های دستی و يا مته‌ای استفاده می‌گردد،‌ بايد اول مقداری از خاك زبرين را با هم حجم ‌خودش كود دامی پوسيده مخلوط ساخته به شكل مخروطی، در ته گودال ريخت، سپس ريشه‌ها را روی اين مخروط مرتب كرد و روی آنها را با خاك پوشاند و گودال را پر ساخت.

در كاشت نهال، رعايت چند نكته ضروری است:

۱- ژرفای كاشت بايد طوری باشد كه پيوند گاه (محل پيوند)، دست كم چند سانتی متر بالای سطح خاك واقع شود تا از ريشه دار شدن گياه در بالای پيوند كه ممكن است اثر پايه را خنثی كرده و نيز از گود افتادن درخت (يعنی قرار گرفتن طوقه آن در ژرفای زياد خاك) كه به اصطلاح باعث خفگی آن خواهد شد جلوگيری به عمل آيد.

۲- در نقاطی كه باد منظم می وزد، رشد پيوندك بايد رو به باد قرار داشته باشد تا از شكسته شدن گياه در اثر فشار باد جلوگيری گردد. در نقاط بادخيز استفاده از قيم برای نگهداری نهال، در سال‌های اول، توصيه می‌شود. اين امر به ويژه برای گياهانی كه روی پايه‌های پاكوتاه كننده پيوند زده شده‌اند، از اهميت زيادی برخوردار است.

۳- پس از انجام كاشت و پر كردن گودال، بايد با فشار دادن خاك اطراف نهال با پا يا با بيل، خاك اطراف ريشه‌ها را بطور كامل محكم كرد تا محفظه‌های هوا در اطراف ريشه‌ها باقی نماند و همچنين مقدار نشست خاك كه در اثر آبياری به وجود می‌آيد و باعث گود افتادن نهال می‌گردد به حداقل كاهش يابد.

۴- بايد بيدرنگ پس از كاشت، نهال‌ها را آبياری كرد. در غير اينصورت درصد نهال‌هايی كه به اصطلاح نمی‌گيرند يعني خشك میشوند بالا خواهد رفت و نياز به كاشت مجدد يا واكاری خواهد بود.

۵- بايد نهال‌های كشت شده را به روش‌هايی كه در بخش هرس گفته شدند پيرايش يا هرس و شكل‌دهی كرد.

نهالستان ایران زمین

نکات مهم برای احداث باغ

خاک :

بيشتر درختان ميوه، به بافت خاك حساسيت زيادی نشان می‌دهند و اگر خاك دارای ژرفا (عمق) و زهكشی كافی بوده و از pH مناسبی نيز برخوردار باشد به خوبی در آن رشد كرده محصول كافی می‌دهند. البته لازم به تذكر است كه خاك‌های سبكتر بطور معمول از خاكهای سنگين‌تر، كم رطوبت‌تر بوده و به همين دليل در بهار زودتر گرم و در پاييز ديرتر سرد می‌شوند و چون از تهويه بهتری نيز برخوردارند، در صورت وجود آب و مواد غذايی كافی، درختان ميوه، در آنها بيشتر رشد می‌نمايند.

در بررسی خاك، به منظور احداث باغ، نكاتی كه از اولويت برخوردار هستند: در درجه اول ژرفای خاك، در درجه دوم ژرفای سطح آب زيرزمينی و در درجه سوم ميزان نمك‌های محلول (شوری) خاك است. كمبود مواد معدنی و آلی، و تا حدودی هم نامناسبی خاك، را می‌توان با افزودن مواد مورد نياز به خاك، جبران كرد. در صورتی كه ژرفای خاك كم باشد، می توان چنانكه در جهرم مرسوم است گودالهايی با ابعاد، به نسبت بزرگ (حدود ۲ متر) حفر و آنرا با خاك مرغوب پر كرد و درخت را در آن كاشت. البته اين كار، گران تمام می شود و فقط برای فرآورده‌هايی مانند مركبات كه بازده بيشتری دارند مقرون به صرفه است. سطح آب زيرزمينی را می توان با زهكشی و ميزان نمك را با شستشوی خاك كاهش داد كه هر دو عملياتی گران هستند و تنها در صورت اجبار، به احداث باغ در زمينی با اين ويژگی‌ها اقدام می‌كنند.

آب :

بر اساس يك قاعده كلی هر گاه منطقه‌ای دارای بيش از ۷۰۰ ميلی‌متر باران ساليانه، با پراكندگی يكنواخت، باشد برای پرورش درختان ميوه به صورت ديم مناسب است. در نقاطی كه باران ساليانه ۷۰۰-۵۰۰ ميلی‌متر بارندگی داشته باشند نياز به آبياری مرتب در سراسر فصل رشد دارند. بيشتر نقاط ايران به جز كرانه‌های دريای خزر در گروه سوم قرار دارند و در آنها تنها گياهان بسيار مقاوم در برابر كم‌آبی (از قبيل انگور، بادام،‌ پسته و انجير) را می‌توان به صورت ديم پرورش داد و بقيه ميوه‌ها نياز به آبياری مرتب دارند. به دليل كمبود آب، اغلب تهيه آن احتياج به سرمايه به نسبت زيادی دارد كه بايد پيش از شروع به احداث باغ در نظر گرفته و تأمين شود. علاوه بر مقدار و قيمت آب، كيفيت آن نيز اهميت زيادی دارد زيرا آبياری مداوم يك خاك خوب با آب سنگين و يا شور، به تدريج، زمين را شور و نامناسب می‌سازد.

 

عوامل اقتصادی :

مهم‌ترين هدف از توليد هر نوع محصول، كسب درآمد است. همين هدف بايد در كليه فعاليت‌هايی كه برای بالا بردن ميزان و كيفيت فرآورده انجام می شود منظور گردد، به طوری كه فرآورده باغبانی، در ضمن برخورداری از كيفيت مطلوب، برای توليد كننده نيز كمترين هزينه‌ها را در بر داشته باشد. بطور كلی، عوامل اقتصادی مؤثر در توليد هر محصول،‌ از جمله ميوه‌ها را می‌توان به دو گروه: سرمايه‌گذاری يا هزينه‌های توليد، و عوامل مربوط به بازار‌ يا بازاريابی تقسيم كرد. گروه اول، هر زمان تابع شرايط خاص منطقه‌ای بوده و به تقريب اصولی متغير دارد كه بحث در مورد آنها از حد اين سایت خارج است، ولی در مورد بازار اصولی كلی وجود دارد كه در زير بطور مختصر تشريح خواهند شد.

به گفته اقتصاددانان، ارزش يك محصول تا زمانی كه به بازار نرسيده برابر صفر است. به عبارت ديگر، حتی بهترين محصول توليد شده اگر قابل حمل به بازار نباشد و يا خواستار نداشته باشد جز ضرر چيزی عايد توليد كننده نخواهد كرد. بنابراين بايد قبل از احداث يك باغ جديد، در مورد بازار فروش محصول آينده آن مطالعه و دقت كافی به عمل آيد.

بطور كلی فرآورده‌های باغبانی برای يكی از چهار منظور زير توليد می گردند:

الف: صدور به بازارهای محلی برای مصرف تازه

ب: صدور به بازارهای دور دست برای مصرف تازه

پ: ارسال به كارخانه‌های كنسروسازی و ميوه خشك كنی.

ت: نگهداری در انبار و ارسال به بازار در فصل كمبود و گرانی برای دستيابی به سود بيشتر. توليد كننده، پس از گزينش نوع ميوه‌ای كه مايل به پرورش آن است، بايد رقمی برگزيند كه در عين شرايط سازگاری با منطقه، فراخور هدف توليد هم باشد. برای مثال: محصولی كه برای بازار محلی توليد می‌شود بايد زودرس، پرآب و خوش عطر باشد، محصول برای بازارهای دور در درجه اول نسبت به ترابری (حمل و نقل) آسيب‌ناپذير باشد، محصولی كه قرار است تبديل به كمپوت يا ساير فرآورده‌ها گردد بايد رنگ و طعم و بافت خود را پس از آزمايش حفظ كند، و ميوه‌ای كه به انبار فرستاده می‌شود بايد از قدرت انبارداری خوبی برخوردار باشد.

 

تهيه نهال:

پس از اينكه با توجه به شرايط محيطی منطقه و عوامل اقتصادی، نوع و رقم ميوه گزينش شد، بايد به تهيه نهال اقدام كرد. بيشتر درختان ميوه از طريق پيوند و تعدادی نيز از راه قلمه، خواباندن و بذر افزوده می‌شود. روش توليد نهال هرچه كه باشد، كيفيت نهال بالاترين اهميت را در رشد آن و باروری درخت دارد. باغدار بايد كوشش كند كه بهترين نهال ممكن را هر چند با قيمتی بسيار بالاتر از معمول، تهيه كند، زيرا درختان حاصل از چنين نهال‌هايی نه تنها در چند سال اول باروری جبران مخارج اضافی را خواهند كرد، بلكه پس از آن نيز پوسته، نسبت به درختان حاصله از نهال‌های نامرغوب، منافع بيشتری خواهند داشت.

هنگامی كه به دليل كوچكی سطح زير كشت، تعداد نهال‌های مورد لزوم كم باشد، بهتر است آنها را بصورت آماده از مؤسسات مورد اطمينان، خريداری كرد. اين امر، اولاً به باغدار امكان گزينش بهترين نهال‌ها را می‌دهد، ثانياً از صرف يكسال وقت برای توليد نهال جلوگيری می‌كند. اگر سطح كشت گسترده باشد، از آنجا كه گاهی خريد نهال بسيار گران تمام می‌شود، بهتر است كه باغدار با كشت بذر و پيوند روی نهال‌های حاصله، خود نهال‌های مورد نياز خود را تهيه كند.

هنگام خريد نهال، بايد سعی شود كه كليه نهال‌ها دارای ريشه قوی و سالم باشند و چون به طور معمول بيرون آوردن گياهان از زمين و ترابری آنها از خزانه به محل كشت و در زمستان انجام می‌شود، بايد از آسيب ديدن ريشه‌ها توسط سرما جلوگيری به عمل آيد و پس از رسيدن به محل باغ نيز بايد بيدرنگ ريشه‌ها را در زير خاك قرار داد و تا زمان كاشت در همان‌جا نگاهداری كرد.

توصیه هائی جهت مقابله با خشکسالی و عوارض آن در باغات میوه

حتی الامکان آبیاری در ساعت اولیه صبح یا هنگام غروب آفتاب انجام گیرد.

استفاده از کودهای شیمیایی مناسب مثل پتاسیم جهت افزایش مقاومت گیاه به خشکی و کم آبی .

محصولاتی که از عصاره جلبک دریایی به دست می آیند باعث افزایش تحمل گیاهان به استرس و تنشهای ناشی از عوامل محیطی خشکی، شوری و افزایش دما و فیزیولوژیکی می شوند.

عدم مصرف کودهای تسریع کننده رشد و بالا برنده توقع مصرف آب مثل کودهای ازته .

تنک کردن میوه ها (تا حذف کامل میوه ها مخصوصا سیب درختی) چون در شرایط بحرانی حفظ درخت مهمتر از استفاده از میوه می باشد.(محلولپاشی باسم سوین به نسبت ۶ درهزار موقعی که میوه ها فندقی باشند ) .

تغییر در سیستم آبیاری از غرقابی به تشتکی و حتی قطره ای.

الزام درانجام عملیات مبارزه با علفهای هرز.

پخش کودهای آلی خوب پوسیده درقسمت آبگیر درخت ومخلوط کردن آن باخاک تا سطح ریشه ها .

استفاده از مالچ (کاه وکلش، پلاستیک و…) در سطح باغ .

به باغداران توصیه شود در هر دور آبیاری یک روز آبیاری را با تأخیر انجام دهند تا در اوج بحران، ریشه درختان به کم آبی و دور طولانی آبیاری عادت کرده باشد. (مثلاً دور آبیاری اول ۱۰ روز، دوره بعدی ۱۱ روز، دوره بعدی ۱۲ روز) .

انجام شخم سطحی پس از هر آبیاری جهت از بین بردن لوله های موئینه(سله شکنی) و کاهش تبخیر از سطح زمین .

انتقال آب از داخل لوله های پلاستیکی یکساله به جای جوی خاکی و کانال سیمانی و حتی الامکان استفاده از پلاستیک در کف جویهای آب .

پخش کردن کود آلی پوسیده کم ازت درمحل آبگیر درختان ومخلوط کردن آن تا عمق ریشه .

درباغات بزرگ با توجه به میزان آب دردسترس مقداری ازسطح باغ (درختان مسن وکم بارده، آفت زده ، بیمار)را حذف وآب دردسترس رابه درختان بارده جوان تخصیص دهند.

در گیاهان دارویی: استفاده از ارقام پاییزه به جای ارقام تابستانه در الگوی کشت مثل زیره سبز .

استفاده از مواد جاذب الرطوبه درسطح آبگیر درختان(پرلیت ) .

که فاقد استخر ذخیره آب می باشند سریعاً با حداقل امکانات موجود نظیر احداث استخر خاکی با پوشش پلاستیک اقدام به احداث استخر نمایند تا در صورت کاهش حجم آب چاهها بتوانند آب را ذخیره نمایند.

در صورت امکان باآبیاری قطره ای ،آبیاری انجام گیرد.

هرس درختان: هرس سبز در فصل گرم سال ( تیر و مرداد ) سربرداری وکوتاه کردن شاخه های طویل به منظور کاهش سطح سبز درخت و هرس خواب(خشک) حذف شاخه های آلوده ، مزاحم و اضافی بصورتیکه حذف کامل شاخه انجام گردد تا موجب تحریک و رشد جوانه های خفته نگردد.

بنابراین ضروری است که در سالهای کم آبی و خشکسالی باغهای میوه بیشتر مورد توجه قرار گیرند تا با انجام عملیات ویژه و حمایت هایی از قبیل تغییر در سیستم آبیاری باغها از روش غرقابی به روش قطره‌ای، استفاده از کودهای آلی پوسیده در قسمت آبگیر درختان، استفاده از مالچ های مختلف در سطح باغ، تغییر در دور آبیاری درختان برای عادت به کم آبی، استفاده از مواد جاذب الرطوبه در سطح آبگیر درختان مانند پرلیت، استفاده از مواد سوپر جاذب، انجام عملیات هرس خشک و سبز در زمان های مناسب، تنک کردن میوه ها، شخم سطح باغ برای کاهش تبخیر از سطح زمین وجین علفهای هرز باغ، استفاده از کود شیمیایی پتاسه ، استفاده از عصاره جلبک دریایی در جهت افزایش مقاومت گیاه به خشکی، محلول پاشی درختان با موادی که موجب افزایش مقاومت به خشکی درختان می‌شود، انجام عملیات اصلاحی و بازسازی منابع آب، استخر، کانال‌ها و خطوط انتقال آب بتوان درختان میوه به خصوص درختان بارور را که پس از چندین سال سرمایه گذاری وارد مرحله باردهی شده اند نجات داده و از خشک شدن آنها جلوگیری کرد.

سموم حشره كش مورد استفاده در گلخانه های خیار درختی و نحوه کاربرد آنها

(۱)سموم شته کش( Aphicide):

سم دیکلروس: به میزان ۱۲۰ سی سی در ۱۰۰لیتر آب- زمان سمپاشی غروب خورشید که پنجره سالن ها بسته است.

سم پی متروزین (چس): به میزان ۱۰۰ گرم در ۱۰۰لیتر آب- زمان سمپاشی صبح بعد از طلوع یا ۲ساعت قبل از غروب خورشید.

سم اکسی دمیتون متیل: به میزان ۱۰۰سی سی در ۱۰۰ لیتر آب .

سم هوستاکوئیک: به میزان ۱۰۰سی سی در ۱۰۰ لیتر آب .

پریمیکارپ:باخاصيت تدخيني و سريع الاثر. زمان سمپاشی غروب خورشید که پنجره سالن ها بسته است. به میزان ۵۰ گرم در ۱۰۰ لیتر آب.

بین این سموم بهترین سم شته کش مورد مصرف گلخانه پی متروزین یا چس است که دوره کارنس آن ۳روز است و سمی سیستمیک است.

سموم کنه کش(Acaricide):

سم بروموپورپیلات(نئورون): کنه کشی غیرسیستمیک و تماسی است میزان مصرف ۱۰۰سی سی در ۱۰۰ لیتر آب + ۲۰سی سی مواد مویان یا روغنهای مخصوص سموم کنه کش که در این میان روغن بیولوژیک DG آزنظر تجربه خودم بهتر جواب داده زمان مصرف صبح زود قبل از طلوع یا بعداظهر بعد از غروب خورشید.

سم آبامکتین(ورتی مک): کنه کشی باخاصیت تماسی-گوارشی ونفوذی که روی مینوز برگ هم تاثیر دارد. میزان مصرف ۶۰سی سی در ۱۰۰ آب۲۰سی سی مواد مویان یا روغنهای مخصوص سموم کنه کش که در این میان روغن بیولوژیک DG آزنظر تجربه خودم بهتر جواب داده .زمان مصرف صبح زود قبل از طلوع یا بعداظهر بعد از غروب خورشید.

سم فن پيروكسي ميت (اورتوس): کنه کشی غیرسیستمیک و تماسی و گوارشی ميزان مصرف ۵۰سي سي در ۱۰۰ ليتر آب.

تتراديفون: کنه کشی غیرسیستمیک باخاصیت تماسی و نفوذي. طيف وسيعي از كنه ها را در مرحله تخم و سنين جوان لاروي را كنترل مي كند.به ميزان ۱۰۰سي سي در ۱۰۰ آب .

پروپارژيت(امايت):کنه کشی غیرسیستمیک باخاصیت تماسی و دوام طولاني كه از طريق تنفس هم روي كنه مؤثر است. به ميزان ۱۰۰سي سي در ۱۰۰ آب .

هگزي تيازوكس(نيسورون): کنه کشی غیرسیستمیک تماسی و گوارشي و نفوذي باخاصیت تخم كشي ولارو كشي كه طيف وسيعي از كنه ها را در مرحله تخم و لاروي وپورگي را كنترل مي كند وكنه هاي ماده بالغ را عقيم مي كند.به ميزان ۶۰ سي سي در ۱۰۰ آب.

فن پروپاترين(دانيتل): حشره كش وكنه كشي غير سيستميك با نحوه اثر تماسي گوارشي كه روي كنه هاي خانواده اريوفيده تاثيري ندارد.به ميزان ۱۰۰سي سي در ۱۰۰ آب .

اوبرون: از كنه كشهاي جديدي است كه به بازارعرضه شده و روي كنه هم تاثير خوبي داشته.

بهترين كنه كش مورد استفاده در گلخانه هگزي تيازوكس است كه دوره كارنس آن هم ۳ روز است سپس اوبرون است .

سموم مورد استفاده روي مينوز برگ خوار:

سم تريگارد:حشره كشي سيستميك كه از طريق برگ يا ريشه جذب ميشود.ميزان مصرف ۲۵گرم در ۱۰۰ليتر آب و زمان سمپاشی صبح بعد از طلوع یا ۲ساعت قبل از غروب خورشید.

سم آدميرال: حشره كشي است كه روي هورمون رشد حشرات تآثير مي گذاردكه مي تواند شپشكها و سفيدبالكها و پسيلهارا كنترل كند. اين حشره كش را بايد زماني استفاده كرد كه حشره تازه از تخم خارج شده است.به ميزان ۱۰۰سي سي در ۱۰۰ آب .

كلرپريفوس(دورسبان): حشره كشي تماسي باخاصيت نفوذي و همچنين خاصيت كنه كشي نيز دارد. به میزان ۱۲۰ سی سی در ۱۰۰لیتر آب- زمان سمپاشی غروب خورشید که پنجره سالن ها بسته است.

بهترين سم درحال حاضر تريگارد است كه سم اختصاصي مينوز است با دوره كارنس ۱تا ۳ روز.

سموم مورد استفاده جهت سفيد بالك گلخانه:

موسپيلان(استامي پرايد):حشره كشي سيستميك تماسي وتدخيني و گوارشي باخاصيت نفوذي از طريق برگ كه جهت كنترل بسياري از آفات مكنده از جمله پسيل پسته (شيره تر)و برخي لاروها بكار ميرود. ميزان مصرف در گلخانه ۵۰گرم در ۱۰۰ ليتر آب. زمان سمپاشی صبح بعد از طلوع یا ۲ساعت قبل از غروب خورشید.

ايميداكلوپرايد(كنفيدور):حشره كشي سيستميك و گوارشي با اثر تماسي روي آفات مكنده از جمله سفيد بالكها از گياه از طريق ريشه هم اين سم را جذب مي كند.ميزان مصرف ۵۰سي سي در ۱۰۰ ليتر آب.زمان سمپاشی صبح بعد از طلوع یا ۲ساعت قبل از غروب خورشید.

سموم مورد استفاده جهت لارو هاي برگ خوار:

ديازينون: به ميزان ۱۰۰سي سي در ۱۰۰ آب .

پرمترين:به ميزان ۱۰۰سي سي در ۱۰۰ آب .نكته:اين دو سم را تا قبل از گلدهي مي توان استفاده كرد.

ايندوكاسكارب(آوانت): حشره كشي است تماسی و گوارشی كه بعد از جذب روي سيستم مركزي اعصاب حشره تاثيرو سبب فلجي و توقف تغذيه مي گردد. كه بهترين سم جهت مباترزه با برگ خوار درگلخانه است . ميزان مصرف ۲۰سي سي در ۱۰۰ ليتر آب .

کاشت نهال فندق

گونه: C.avellana

نام علمی: Corylus avellana

فندق درخت درختچه ای به ارتفاع ۱/۵ متر که معمولا بلند نمی شود ولی درمواردی که شرایط آب و هوایی مساعد و خاک بسیار حاصل خیز باشد به ارتفاع۶ تا ۷ متر (گاهی بیشتر) در می آید و به سهولت جنگلی انبوه بوجود می آورد. بومی اروپا، آسیای صغیر و قفقاز که کشت آن از زمان های بسیار قدیم در ایران متداول بوده و به صورت خودرو در جنگل های ارسباران، طوالش، زنجان دیده می شود. همچنین در آذربایجان کلیبر،اهر (در ۱۲۰۰ متری) قره داغ، ارسباران ، اردبیل، آستارا، آسپینا در طالش (در ارتفاعات ۱۵۰۰ متری) جواهرده، جیرکوه (رامسر) و در بعضی از نقاط کشور پرورش داده می شود.

 

برگهائی پهن و نوک تیز با دو ردیف دندانه، به رنگ سبز و گلها به صورت می باشد یعنی گل ماده و نر جدا از هم و بر روی یک درخت هستند. گلهای نر در بوته به صورت سنبله یا نوعی شاتون دارای ۳ تا ۸ پرچم است و مجموعه آن به صورت سنبله های آویخته در پائیز ظاهر می شود و به صورت جانبی روی چوب یکساله به وجود می آیند. گلهای ماده نیز جانبی اند و در دسته های ۱۰-۱ عددی روی چوب یکساله پدیدار می شوند. گلهای فندق فاقد گلبرگند و گرده افشانی آنها توسط باد (Anemophyle) صورت می گیرد. میوه آن که فندق نامیده می شود، در حالت تازه از پوشش سبز رنگی پوشیده شده است.ولی تدریجاً پس از خشک شدن از آن جدا می شود. گونه  C.avellana به عنوان فندق اروپائی شناخته شده و بصورت تجاری کاشته می شود. گلدهی فندق ۴-۳ سال بعد از کاشت صورت می گیرد ولی معمولا باردهی از سال پنجم یا ششم شروع می شود.

درختان فندق به زمستان نسبتاً سرد و تابستان خنک نیاز دارند برای رشد و تکامل میوه تابستان خنک و طولانی از تابستان گرم و طولانی مناسبتر است. درختان فندق برای رفع نیاز سرمایی بایدمدت نسبتاً طولانی در معرض سرمای متوسط قرار گیرند و برای رفع نیاز سرمایی خود ۱۷۰۰-۸۰۰ ساعت دمای کمتر از ۷ درجه سانتی گراد لازم دارد. برودت هوا در منطقه و حد بحرانی آن برای فندق بایستی مدنظر گرفت. زمستانهای طولانی و بسیار سرد و قرار گرفتن درخت در معرض دمای کمتر از ۲۵- درجه سانتیگراد خظر یخ زدن و از بین رفتن چوب درخت را به دنبال دارد. دمای کمتر از ۱۰- درجه سانتیگراد سبب سرمازدگی و نابودی فندق شده و سرشاخه های جوان فندق در دمای کمتر از ۴- درجه سانتی گراد از بین می روند.

نوع خاک مناسب برای کاشت فندق در مناطق مختلف متغیر است ولی بطور کلی خاک باید عمیق که حداقل ۵۰ سانت متر عمق داشته، حاصلخیز و دارای زهکشی خوبی باشد. در خاکهای عمیق مقدار زیادی آب و مواد غذایی ذخیره می شود که در طی فصول خشک مورد استفاده قرار می گیرد زیرا ریشه های فندق تا عمق ۴-۵/۲ متر به سرعت رشد می کنند. از آنجاییکه درخت فندق به آهک حساس می باشد باغهای فندق نباید در زمین هایی احداث شوند که میزان اهک موجود انها از ۱۰ درصد بیشتر باشد. ریشه فندق به کمبود اکسیژن و خفگی حساس است لذا کاشت ان در اراضی مرطوب و سنگین و بدون زهکشی مناسب توصیه نمی شود. عوامل نامساعدی مثل وجود لایه غیر قابل نفوذ، بالا بودن سطح آب زیرزمینی وجود سنگ و شن و عدم وجود تهویه در خاک، رشد ریشه ها را محدود می کند. خاک باید تا عمق ۴ متر دارای تهویه خیلی باشد درختان فندق در مقایسه با درختان گردو تحمل بیشتری نسبت به خاکهای فشرده دارند. بهترین خاک برای فندق خاک شنی – رسی هوموس دار با زهکشی مناسب و pH حدود ۷-۵/۶ می باشد. در صورتی که فندق بصورت بوته ای یا پرچین پرورش داده نشود فاصله کاشت ۶ متر است. عملکرد فندق در حالت درخت بشتر از حالت بوته ای است. در حالت بوته ای قسمت مرکزی ضعیف مانده و یا در اثر سایه قسمتهای بیرونی از بین میرود. فاصله کاشت بسته به اینکه در بین درختان فندق چیز دیگری هم کاشته شود متفاوت است.

فندق‌ها سالانه از اواسط پاییز برداشت می‌شوند. وقتی پاییز می‌آید درخت‌ها، فندق و برگ هایشان می‌ریزد. فندق‌ها ممکن است تا ۳ بار در طول فصل برداشت جمع‌آوری شوند و این بستگی به کمیت فندق‌ها و افتادن آنها نسبت به اقلیم دارد.

انواع  ارقام فندق

ارقام فندق : رقم بارسلونا، رقم باتلر، رقم انیس رقم ایستاریکی ، رقم نور تامتون ، رقم آنا، رقم سلف ها سگر (پوست آزاد)، رقم اسکینر، رقم توندا جنیتل

 شرایط لازم برای انتخاب زمین باغ فندق:

–       آب و هوا در رشد و نمو درخت فندق تاثیر بسزائی دارد بطوریکه فندق طالب آب و هوای معتدل، مرطوب و نسبتاً سرد می باشد ( دوستدار زمستان ملایم و تابستان خنک است).

–       شیب زمین از ۵۰% کمتر باشد.

–       محل انتخاب شده نباید در زمستان یخبندان داشته باشد ( حداقل درجه حرارت آن از ۸- درجه سانتیگراد پائین تر نباشد).

–       باغ نباید در مسیر بادهای دائمی قرار گیرد.

–       خاک زمین عمیق بوده و سطح آب زیر زمین از ۲۵/۱ متر پائین تر باشد.

–       مناسبترین pH خاک بین ۷-۵/۵ می باشد.

–       برای به دست آوردن میوه مرغوب،مناطق بین ۴۱ – ۳۷ درجه عرض جغرافیائی در مد نظر قرار گیرد.

–       در احداث باغ  فندق برای اینکه گرده افشانی و عمل لقاح تضمین شود، ضرورت دارد که ۲ تا ۳ رقم گرده دهنده بعنوان پلی نایزر با ارقام میوه دهنده اصلی تواماً کشت شود تا از پوکی میوه فندق و عدم تلقیح جلوگیری بعمل آید.

–       فواصل درختچه ها در باغ فندق در خاکهای قوی ( ۵×۶ متر) ، در خاکهای متوسط ( ۴×۵ متر) و در خاکهای ضعیف ( ۴×۴ متر ) توصیه می گردد.

–       فندق عمدتاً از طریق پاجوش ریشه دار تکثیر و ازدیاد می گردد.

۳- رطوبت و بارندگی:

وجود رطوبت کافی یکی از عواملی است که برای کشت فندق ضروری است. میزان رطوبت بین ۷۰ تا ۸۰% برای کشت و پرورش فندق مناسب می باشد. در صورتی که میزان بارندگی حداقل ۸۰۰ میلی متر با پراکنش مناسب در فصول گرم باشد می توان به کشت دیم فندق اقدام نمود. در غیر اینصورت برای تولید تجاری ، آبیاری تکمیلی درختان در ماههای خرداد، تیر و مرداد الزامی می باشد. درختان جوان به دلیل ضعیف بودن سیستم ریشه ای، در تمام طول فصل رشد به آبیاری نیاز دارند.

میزان نیاز آبی درخت فندق در هر هکتار حدود ۱۰۰۰۰ متر مکعب است که از طریق نزولات جوی و آبیاری تکمیلی تامین می گردد.

 ۴- کاشت نهال فندق

چنانچه نهال های ریشه دار فندق در پائیز تا اوایل آذرماه، در محل اصلی کاشته شوند درصد گیرائی آنها بیشتر، استقرار آنها در زمین ثابت تر ، بیداری آنها زودتر و رشد آنها در بهار آینده سریعتر خواهد بود. در هر حال از کاشت نهال فندق قبل از ریزش برگها باید خودداری شود. کاشت فندق را تا اوایل بهمن نیز می توان ادامه داد که در این حالت تلفات آن بیشتر و گل آن دیرتر باز می شود . تعداد پاجوشهائی که در هر چاله می کارند معمولاً ۲ تا۴  عدد است. بعد از کاشت بلافاصله نهال را باید آبیاری نمود.

۵- تغذیه:نهال فندق

مقدار عناصر غذائی لازم در باغهای بارآور به میزان موادی بستگی دارد که در طول سالهای نخستین احداث باغ به زمین داده می شود. دراکثر مناطق فندق کاری کشور هر سال ۱۰ تا  ۱۵ کیلوگرم کود حیوانی به هر درخت می دهند. قبل از کاشت نهال با ریختن ۴۰ تن کود حیوانی پوسیده با قشری نه چندان ضخیم در یک هکتار زمین، کود ازته به شکل نیترات آمونیوم یا اوره ۲۰۰ تا ۲۴۰ کیلوگرم ، ۳۰۰ کیلوگرم پتاس در هکتار نیز به شکل سولفات و همچنین ۱۵۰ کیلوگرم فسفر به شکل اسید فسفریک به آن اضافه می کنند و روی آنها را شخم می زنند.

۶- تربیت و هرس:نهال فندق

معمولاً هرس داشت به هنگام خواب درخت یعنی از آذرماه تا اسفندماه است. پس از کاشت نهال فندق ریشه دار در زمین اصلی، نخستین هرس به صورت زیر انجام می شود:

–       سربرداری نهال از ارتفاع ۸۰-۶۰ سانتیمتر از سطح زمین

–       حذف کلیه شاخه های تنه پائین تر از ۴۰ سانتی متر از کف خاک

–       زخم بندی ( پانسمان) شاخه های بریده با چسب باغبانی

–       حذف برگهائی که در طول دوره رشد بعدی روئیده می شوند.( از ۴۰ سانتی متر به پائین)

نقش کود گوگرد در عملکرد گیاهان

 

نقش عنصر گوگرد در گیاهان و نباتات تولید پروتئین ، روغن و افزایش سطح کیفی محصولات می باشد . طبق تحقیقات ، کود گوگرد در صورت جایگذاری با مواد آلی و باکتریهای تیوباسیلوس و همچنین وجود رطوبت کافی در خاک میتواند تا ۶۰ درصد راندمان محصول کشاورزی را بالا ببرد . کود گوگرد و عناصر موجود در آن تنها بصورت یون سولفات توسط گیاهان قابل استفاده است بنابراین بنابراین برای تبدیل گوگرد موجود در کود گوگرد به سولفات باید شرایط اکسیداسیون در خاک فراهم گردد.
یکی از موارد متداول استفاده از کود گوگرد ، استفاده به جهت اصلاح خاک به ویژه خاکهای شور و قلیایی می باشد . طی تحقیقات متعددی ثابت شده است که استفاده از کود گوگرد به طرز چشمگیری در افزایش کیفی و کمی محصولات کشاورزی که در خاکهای آهکی کشت می شود ، تاثیر گذار است . همچنین به نظر می رسد برای تسریع در فعالیت میکروارگانیسمهای اکسید کننده کود گوگرد ، باید رطوبت کافی در خاک وجود داشته باشد و برای بهبود روند اکسایش و تشدید آن ، توصیه می شود همراه با کود گوگرد ، مواد آلی نیز به خاک افزوده شود .
در خاکهایی که مرتبا در معرض شستشو می باشند ، کمبود گوگرد بیشتر مشاهد میشود لذا توصیه میگردد که در چنین خاکهای کود گوگرد استفاده شود که البته انتخاب نوع کود گوگرد ، مستقیما به PH خاک بستگی دارد .
در حال حاضر کود گوگرد در انواع و اشکال گوناگون من جمله کود گوگردی پودری ، کود گوگرد بنتونیت دار، کود گوگرد آلی ، کود گوگرد گرانوله و … تولید می شود .
کود گوگرد بنتونیت دار
عنصر گوگرد از اجزای اصلی تشکیل دهنده پروتیین در گیاهان می باشد . همچنین این عنصر جز مهمی در ایجاد ویتامین های لازم جهت متابولیسم گیاه می باشد .
به دلیل اینکه اکثر خاکهای کشاورزی کربناتی می باشد مصرف کود گوگرد بنتونیت دار باعث پایین آوردن پی اچ خاک و اصلاخ خاک می شود.همچنین کود گوگرد بنتونیت دار ،به علت خاصیت قارچ کشی ، خاک را ضد عفونی میکند .
کود گوگرد بنتونیت دار بعد از مصرف ، در خاک متلاشی شده و هم در تامین نیاز گیاه به گوگرد موثر بوده و هم در اصلاح خاک موثر است .
گرانولهای کود گوگرد بنتونیت دار ذرات بسیار ریزی دارد و و این کود حاوی مواد متورم شونده ایست که باعث میشود خیلی زود گرانولهای کود در خاک متلاشی شود
• مزایای استفاده از کود گوگرد بنتونیت دار
کود گوگرد بنتونیت دار پی اچ خاک را کم میکند و سرعت و میزان جذب خاک را افزایش میدهد.
کود گوگرد بنتونیت دار سبب آزاد شدن مواد غذایی تثبیت شده در خاک می شود .
گوگرد نقش مهمی در فرایند فتوسنتز در گیاه دارد و کمبود آن رشد گیاه را کم میکند بنابراین با مصرف کود گوگرد بنتونیت دار رشد گیاه زیاد می شود.
کود گوگرد بنتونیت دار مقاومت گیاه را در شرایط سرما زیاد می نماید.
• نحوه مصرف کود گوگرد بنتونیت دار
کود گوگرد بنتونیت دار بصورت چالکود ترجیحا به همراه کود های حیوانی می تواند مورد استفاده قرار گیرد.

توصیه های مهم در باغبانی و پرورش گیاه

 

برای داشتن گیاهانی شاداب و سر حال رعایت موارد زیر ضروری می باشد :

نسبت به حذف علفهای هرز همواره اقدام نمایید زیرا این علف های هرز رقیب گیاه اصلی در استفاده از امکاناتی همچون نور ، غذا ، آب بوده و باعث نابودی گیاه اصلی می شوند.

بر اثر تغذیه گیاهان ، به مرور عناصر نامطلوبی که کمتر مورد استفاده گیاه می باشد در خاک انباشته می شود که بهتر است هر از چند گاهی با غرقاب نمودن خاک ، این مواد زاید را از محدوده ی ریشه ی گیاه دور نمایید.

مواد براق کننده باعث مسدود شدن منافذ حیاتی گیاه شده و در نتیجه رشد آن را با اشکال روبرو می سازند ، لذا بهتر است تا حد امکان کمتر از آنها استفاده نمایید.

بهتر است برای جریان یافتن هوا در محدوده ی داخلی گیاه، بخش درونی گیاهان پر پشت را هرس نمایید.

هنگام انتقال گیاه از محیطی به محیط دیگر ، چنانچه شرایط دو محیط نسبت به یکدیگر تغییر فاحشی داشته باشد گیاه را کم کم به محیط دوم سازگار نمود.

تا حد امکان گیاه را در هوای بسیار سرد و بسیار گرم جابجا نکنید و اگر مجبور به این کار شدید حتما از محفظه های خاص استفاده کنید ، البته در مورد گیاهان بزرگتر این کار را می توان با کشیدن پلاستیک بر روی آنها انجام داد.
برای غبارپاشی بهترین زمان صبح و عصر می باشد که بهتر است در سایه انجام گیرد.

گاهی اوقات که گیاه دچار کم آبی شدید شده و حالتی همچون پژمردگی را به شدت نشان می دهد باید گلدان یا ظرف حاوی گیاه را به مدت ۱۵ دقیقه در تشت آب قرار دهید تا کاملا سیراب شود.

قلمه ها را از اندام هوایی بدون گل یا بدون جوانه گل انتخاب کنید ، زیرا قلمه های گلدار انرژی را به سوی اندام های زایشی هدایت کرده و در نتیجه ریشه دهی کند می گردد.

هنگام قلمه گیری بهتر است حداقل یک گره در نزدیکی انتهای قلمه وجود داشته باشد زیرا اغلب ریشه ها ابتدا در محل گره ها تشکیل می شوند.

 

روشهای فعال محافظت از سرمازدگی و یخبندان باغات

 

همانطوریکه در مباحث قبلی مطرح شد کارآمدترین و موثرترین راه برای کاهش خطرات سرمازدگی و یخ زدگی، انتخاب مکان مناسب برمبنای داده های حاصل از GIS(سیستم اطلاعات جغرافیایی )می باشد.با این وجود ،بسیاری از باغات احداث شده در کشور در مناطق مستعد سرمازدگی و یخ زدگی می باشند. از طرف دیگر بسیاری از مکانهای مناسب جهت کشت درختان میوه، در مناطقی واقع شده اند که در صورت احداث باغ در آن مکانها،احتمال سرمازدگی و یخبندان وجود دارد.با این تفاسیر گاه نیاز به محافظت درخت در برابر سرما زدگی و یخ زدگی می باشد که از آن تحت عنوان روش های فعال یاد می شود.

 

کنترل سرمای بهاره توسط بخاری ها

استفاده از بخاری به منظور گرم كردن موقت محیط، موثر می باشد و بیشتر برای مبارزه با یخبندان نوع تابشی كه تنها در طول شب اتفاق می افتد و تداوم شبانه روزی ندارد به كار می رود.
بخاری ها باید زمانی که دمای هوا یک یا دو درجه بالاتر از دمای کشنده برای برگها، شکوفه ها و یا جوانه ها است، روشن شوند.بخاریهای نواحی سرد باغ باید زودتر روشن شوند.
بکارگیری بخاریهای بزرگ در باغ به هیچ وجه توصیه نمی شود.
توزیع بخاری در باغ یکنواخت و تقریبا به ازای هر دو درخت یک بخاری ( ۱۲۰-۱۰۰ بخاری در هکتار) نصب میشود.
در قسمتی که باد سرد وارد باغ می شود از بخاریهای بیشتری استفاده می کنند و این بخاری ها را زودتر از سایر بخاریها روشن می کنند.

دستگاه بخاری متحرک با سوخت پروپان و گاز طبيعی
سیستم بخاری متحرک شامل ۴ مخزن ۴۵ کیلوگرمی پروپان است.
پروانه سانتریفیوژی که هوای گرم شده را به صورت افقی و در جهت عمود بر مسیر حرکت تراکتور به بیرون می دهد.
تراکتور هر ده دقیقه یک بار از یک گیاه عبور می کند.
یک تراکتور ۵ تا۷ هکتار را پوشش می دهد.
نسبت به طرح های دیگر ارزان تر است.

کنترل سرمای بهاره توسط چاهک معکوس انتخابی
چرخش پروانه ای در داخل یک چاهک فلزی یا سیمانی، هوای سرد تجمع یافته در سطح باغ را به لایه های بالایی و خارج از تاج درختان انتقال می دهد.
تا ۴ درجه سانتیگراد هوای باغ را
گرمتر می کند.این دستگاه می تواند توسط برق ، موتور دیزل و یا محور PTO تراکتور راه اندازی شود.

دستگاه ماشین مولد باد
ماشین های باد شامل یک برج فولادی بلند و یک پروانه گردان بزرگ هستند.هنگامی که پروانه ماشین باد می چرخد هوارا از بالا به پایین کشیده و باعث پایین آوردن هوای گرم بالای سطح وارونگی می شود.مشکل عمده این سیستم بالا بودن هزینه اولیه تهیه آن می باشد
کنترل سرمای بهاره توسط دستگاه مولد مه(فوگر)
مه باعث کاهش از دست رفتن گرما از سطح خاک وگیاه به جو میشود.
ایجاد مه مصنوعی به عنوان سدّی در برابر هدر رفتن گرما از طریق تشعشع می شود.مه می تواند تا ۴ درجه سانتی گراد گرما تامین کند.

استفاده از دود
دود در شب هایی که وارونگی حرارتی ایجاد شده است، گرمایی که به صورت طول موج بلند از زمین خارج می شود را از خود عبور داده وهمچنین در روز بعد نور خورشید را که به صورت طول موج کوتاه است ، ازخود عبور نمی دهد.ایجاد دود از نظر محیط زیست زیان آور می باشد.بنابراین استفاده از دود امروزه توصیه نمی شود.

“مواد شیمیایی” در به تأخیر انداختن گلدهی
یکی از روشهای کنترل سرمای بهاره در باغات به تأخیر انداختن گلدهی و فرار از خطر سرمای بهاره می باشد
استفاده از اتفون، جیبرلین، روغن ولک و روغن های طبیعی در زمان مناسب می تواند زمان گلدهی را به عقب بیاندازد.

آبپاش ها
آب باید به طور پیوسته و به مقدار کم در سطح گیاه ریخته شود.
قسمت های مختلف گیاه باید با آب پوشیده شوند.
تا زمانی که درجه حرارت به یک درجه بالای درجه حرارت بحرانی نرسیده، باید آبپاش ها را قطع نکنیم.آبپاش های زیر درختی برای حفاظت درختان خزان دار در مناطقی که دمای حداقل خیلی پایین نباشد، استفاده می شود.

معایب آبیاری بارانی:
– هزینه بالای نصب
– مقدار بسیار زیاد آب مورد نیاز
– در گیاهانی که ساختار شاخه ای آنها ضعیف است(مانند درخت بادام) نمی توان از این روش استفاده کرد.

آبیاری قطره ای
استفاده از این سیستم نتایج متنوعی را به دنبال داشته است.
اگر آب روی زمین به صورت مخلوط آب ویخ با دمای صفر درجه وجود داشته باشد، نشانه عملکرد مؤثر سیستم است.
اگر تمام آب یخ بزند و ظاهر یخ شیری رنگ و مات باشد، به این معنی است که سیستم مورد استفاده در آن شرایط از کارایی مؤثری برخودار نیست.
این سیستم اگردر زمان های یخبندان های بسیار شدید کار کند، ممکن است یخ بزند و شدیدا آسیب بیبند.
آبیاری سطحی
یکی از رایج ترین روش های حفاظت در برابر یخبندان است.
این روش بهترین کارایی را برای درختان کم رشد و مو در زمان یخبندان تشعشعی دارد.هر چه آب گرمتر باشد، پس از سرد شدن گرمای بیشتری را آزاد می کند.کانال انگور خیری.
بیشترین حفاظت در شب اول، پس از جاری کردن آب تأمین می شود و به مرور زمان که خاک از آب اشباع می شود، کارایی این روش کاهش می یابد.
آبیاری یک باغ مرکبات با آب ۲۳ درجه سانتیگراد، دمای هوای باغ را ۱ درجه سانتی گراد افزایش میدهد.

غرقاب کردن
از مزایای این روش هزینه نسبتا پایین میباشد.اگر آبیاری غرقابی قبل از وقوع یخبندان انجام شود معادل ۴ درجه سانتیگراد محافظت می کند.

انواع هرس باردهی در انگور

انگور رویال کالیفرنیا

۱- هرس کوتاه (شدید): این نوع هرس در بعضی از واریته هایی که فقط جوانه های پایینی بارده میباشند (مانند عسگری) انجام می گیرد و چون تمامی شاخه ها هرس میشوند (دو یا سه چشمی) لذا این نوع هرس بسیار آسان بوده و به کارگر مجرب نیاز نمی باشد.
از معایب این هرس استفاده از ۵ تا ۱۰ درصد ظرفیت و قدرت باردهی درخت می باشد و در واقع محصول را شدیدا محدود و موجب از بین رفتن مقدار زیادی از توان مو خواهد شد. بطور کلی هرس کوتاه بیشتر در خاکهایی که فقیر و سبک و مرطوب بوده و ارقام انگور ضعیف در آنها کشت گردیده است مورد استفاده قرار می گیرد .در این هرس تعداد ۲ تا ۳ جوانه بر روی شاخه نگهداری و بقیه حذف می شود.
۲- هرس بلند (خفیف): این نوع هرس بر عکس هرس کوتاه برای ارقامی از انگور که جوانه های بارده آنها در قسمتهای فوقانی شاخه های سال قرار گرفته باشند و معمولا رقمی قوی بوده و با تراکم در واحد سطح کشت گردیده و خاک باغ نیز بسیار قوی باشد توصیه می گردد.

از معایب این سیستم هرس این است که به علت کمبود چوب و شاخه های جایگزین (ذخیره برای سال بعد) از مقدار محصول سال بعد کاسته خواهد شد و همچنین با انجام این هرس بازوها و تنه سریعا طویل گشته و طبعا با انجام هرس بر روی تنه و بازوهای چند ساله زخمهای عمیق و بزرگی را ایجاد می کند که ترمیم آنها برای بوته مو بسیار مشکل خواهد بود .در این سیستم هرس تعداد ۴ الی ۱۲ جوانه ( بسته به واریته انگور ) بر روی شاخه نگهداری می شود.

۳- هرس مختلط (آمیخته): این نوع هرس که در واقع ترکیبی از دو هرس قبلی کوتاه و بلند می باشد به نظر بیشتر متخصصین ، بهترین نوع سیستم هرس برای تمامی ارقام انگور کشور مان می باشد ، زیرا در این سیستم وظائف شاخه ها کاملا از هم مجزا می باشند.بدین معنی که شاخه های کوتاه برای ذخیره شاخه و میوه سال بعد و شاخه های بلند به منظور تامین محصول در همان سال طوری تنظیم شده اند که بر روی بازوها ، یک شاخه بلند به همراه یک شاخه کوتاه حلقه های مثمره را تشکیل می دهند.

با انجام این هرس از حداکثر قدرت ظرفیت مو استفاده می گردد و برای تمام ارقام انگور و در هر اقلیمی و با توجه به هر شرایطی قابل اجرا خواهد بود . در این نوع هرس یک شاخه با ۶ الی ۸ جوانه جهت تولید انگور و یک شاخه با ۲ جوانه جهت تولید شاخه و میوه سال بعد تواماً در کنار هم نگهداری می شوند و بر روی هر پایه ممکن است بر حسب واریته انگور و قدرت بار دهی چندین حلقه بارده یا مثمره (شاخه بلند + شاخه کوتاه) ایجاد نمود .بطور کلی این هرس به تقویت کلی پایه های مو کمک بیشتری کرده و ظرفیت تولید محصول را بالا می برد و تعداد جوانه های بارده به ۲ برابر افزایش می یابد بطوریکه با انجام این سیستم هرس ، عملکرد در واحد سطح را تا ۲ برابر می توان افزایش داد .

کالادیوم کاندیدوم

کالادیوم ، گیاهی است از خانواده شیپوریان ( آراسه) که بومی برزیل، آمریکای جنوبی و مرکزی میباشد.
این گیاه به صورت وحشی در جنگل ها و سواحل رودخانه ها رشد میکند.
گیاه زینتی بسیار زیبایی میباشد و محبوبیت آن به علت برگهایش است.
امروزه در اکثر نقاط دنیا، این گیاه در گلخانه ها نگهداری میشود.

جنس caladium شامل ۷ گونه مختلف میباشد ، برگهای این گونه به شکل قلب است ودر الگوهای مختلف به رنگهای سفید، صورتی و قرمز دیده می شود.
این گیاه در قرن ۱۸ به اروپا وارد شد .

هدف از پرورش:کالادیوم به خاطر برگهای رنگی و زیبای آن به عنوان یک گیاه گلدانی در گلخانه ها و منازل پرورش داده می شود وطرفداران زیادی در ایران و خارج دارد.
در اروپا از کالادیوم به عنوان گیاه زینتی در فضای سبز در حاشیه کاری ها استفاده می شود.
گاها مشاهده شده که کالادیوم گلهای کوچکی به رنگ سفید می دهد.
ولی این گلها اصلا جذاب نیستند و فقط انرژی گیاه را میگیرد وباید سریعا چیده شوند.

کالادیوم گیاهی است با سرعت رشد بالا.
این گیاه بین ۴۰ تا ۹۰ سانتیمتر رشد میکند و گستردگی آن بین ۱۵ تا ۴۵ سانتیمتر می باشد.
برگهایی بزرگ، قلبی شکل و زیبا دارد .
گلهای سفید این گیاه در تیر شکوفا میشوند ولی ارزش زینتی ندارند و بهتر است جدا شوند.

نگهداری از این گیاه به شرح زیر می باشد:

نور:سایه- نیم سایه.
به خاطر برگهای زینتی خود نیاز به ساعاتی از نور دارد. ولی بطور کلی کالادیوم در سایه بهتر رشد میکند.بهترین مکان برای پرورش کالادیوم مکانهای سایه دار است.

دما : از آنجائیکه کالادیوم گیاه مناطق گرمسیری است به سرما حساس است وباید در مکانهای گرم نگهداری گردد.مناسبترین دما برای پرورش کالادیوم دمای ۱۸ درجه سانتی گراد است.

نوع خاک:کالادیوم نیاز به خاک سبک دارد.خاک باید غنی از مواد آلی باشد.خاک کالادیوم باید زهکشی مناسبی داشته باشد.
خاک شنی، ماسه ای، لومی مناسب است.

کودهای مایع: به خاطر برگهای رنگین کالادیوم نیازمند کودهای مایع که غنی از فسفر ،پتاسیم ، کلسیم ومنیزیم هستند میباشد.این کودها به صورت اسپری به برگهای کالادیوم زده میشود. در غلظت کود باید دقت شود تا زیادی آن منجر به سوختن برگها نشود.

آبیاری:کالادیوم طالب خاکهای مرطوب میباشد وخاک ان نباید خشک شود وآبیاری متناوب و منظمی را می خواهد.

تکثیر کالادیوم : تکثیر این گیاه به روش قلمه زدن می باشد.
در فصل پائیز کالادیوم خزان میکند و در این موقع از آبیاری آن میکاهند.و در آخر گلدانها آبیاری نمیشوند.در حدود ۷ هفته طول میکشد که برگهای کالادیوم بریزند و در این موقع است که ساقه های غده ای آن آماده میشوند.این ساقه های غده ای یا در اصطلاح Tubercule میباشد که از آن جهت تکثیر این گیاه استفاده میشود.ساقه های غده ای کالادیوم در گلخانه در خاک تورب مرطوب که دمای گلخانه در حدود ۲۵ درجه است می کارند. و از هر ساقه غده ای در حدود ۱۰ ساقه نازک بوجود می آید.
هریک از این شاخه های کوچک را با قسمتی از ریشه جدا کرده و در در خاکی سبک میکارند(قلمه برداری)و بعد از دو سال کالادیوم اماده فروش است.در واقع زمانی که برگها خوب رنگ گرفتند اماده فروش می باشند.

اخطار:تمام بخشهای گیاه کالادیوم سمی میباشد و باید از دسترس کودکان به دور باشند.

بیماری خاصی این گیاه را تهدید نمی کند.

کاشت در بستر زمین

 

زمان کاشت اواخر مهر ، آبان و آذر می باشد .
پیاز ها را با توجه به گرمای تابستانی منطقه زیر کشت در اعماق ۱۰ الی ۳۰ سانتی متر کشت می کنند ( هرچه تابستان گرمتر باشد عمق بیشتر شود ) .

فاصله طولی هر پیاز با پیاز دیگر ۱۰ سانتی متر به بالا می باشد . در زمان کاشت سعی گردد تا بستری انتخاب شود که در فصل گلدهی ( فروردین و اردیبهشت ) سایه بیشتری داشته باشد این امر باعث افزایش طول عمر دوران گلدهی گیاه می شود .

پس از کشت هفته ای ۱ بار آبیاری شود تا بارشهای پائیزی و زمستانی به صورت خودکار بستر را آبیاری نمایند .

در طول فصل زمستان پیازها در داخل زمین می باشند که در اوایل اسفند ماه به بعد شروع به جوانه زنی می کنند .

در صورتی که نزولات جوی قطع گردیده بود . بستر زمین را هفته ای ۲ مرتبه آبیاری نمائید . این عمل را تا زمان گلدهی انجام دهید .

آبیاری در زمان گلدهی و پس از آن هفته ای ۱ مرتبه صورت گیرد ( غرق آبی یا قطره ای بهتر از روش بارانی و اسپرینگلر است ) تا اینکه ساقه و برگ کاملا زرد و خشک گردند .

پس از آنکه از گل لاله چیزی باقی نماند و ساقه آن کاملا زرد و خشک شد در مناطق مرطوب که بستر خاک در معرض رطوبت زیاد و آبیاری قرار می گیرد لاله ها را از بستر خاک درمی آوریم . (در مناطق خشک و نیمه خشک می توان عمل خارج سازی پیاز از خاک را از زمان زرد و خشک شدن ساقه گل لاله تا اواخر تیرماه انجام داد .)

در صورتی که پیاز مادر تولید مثل کرده بود ، بچه آنرا از پیاز مادر جدا می کنیم و آن را با آب سرد شستشو می دهیم پیاز شسته شده را در محیطی باز و بدور از نور مستقیم خورشید کاملا خشک می کنیم ( این امر به ۲ تا ۳ روز وقت نیاز دارد )

پیازهای خشک شده را داخل یک جعبه چوبی قرار می دهیم بطوری که وزن هر جعبه بیشتر از ۱ کیلو نشود .

جعبه ها را در محیطی تاریک ، خشک و خنک و بدون رطوبت تا زمان کاشت نگهداری می کنیم .

در فصل کشت پیازهای مادر به صورت جداگانه و بچه پیازها نیز به صورت جداگانه کشت شوند . ( بچه پیاز برای گل دهی نیاز به ۲ سال زندگی دارد تا به سایز ۱۰ و بالاتر برسد تا بتواند عمل گلدهی را انجام دهد )

تذکر :

هر گز اقدام به تهیه پیاز لاله فاقد گلدان در فصول زمستان و بهار نکنید ، زیرا فصل کاشت پیاز لاله پائیز و زمان نگهداری آن تابستان می باشد .

کاهش کاریی کودها

 

آبهای دارای PH بالا باعث کاهش کارایی کودها و سموم میشوند.
آبی که از اغلب چاههای کشاورزی كشور بیرون می آید بشدت قلیایی بوده و pH آن بشدت بالاست. بررسی ها نشان داده اند که pH بالای آبی که بمنظور محلولپاشی و پر کردن تانکرهای سم پاش استفاده میشود متأسفانه موجب شکسته شدن فرمولاسیون سموم و کودهای مورد استفاده و کاهش تاثیر آنها بر روی آفت میشود. در pH های بالاتر از ۷ (آب های قلیایی) تاثیر بسیاری از سموم ارگانوفسفات و کربامیدی روی آفت کاهش پیدا میکند. کاهش یافتن اثر سموم در نتیجه pH بالای آب را اصطلاحاً هیدرولیز شدن یا شکسته شدن آلکالینی(Alkaline Hydrolysis) می نامند. واکنش هیدرولیز شدن بستگی به چند فاکتور اساسی از جمله میزان حساسیت سم و کود مورد نظر نسبت به آب دارای pH بالا، مدت زمانی که سم و کود با آب تماس دارد (بهتر است سم و کود اضافه شده به آب سریعاً استفاده شود)، درجه حرارت محلول و درجه pH خود سم و کود دارد. در pH های بالاتر از ۸، سم و کود به سرعت توسط آب هیدرولیز میشود. نکته جالب اینجاست که به ازای هر ۱ درجه افزایش pH آب، میزان شکسته شدن سم و کود ۱۰ برابر افزایش پیدا میکند. برخی آفتکشها و کودها به محض اضافه شدن به آب دارای pH بسیار بالا، به سرعت تجزیه میشوند. در این شرایط، حتی قبل از شروع محلولپاشی، سم کُشنده و کود با کیفیت، به یک ماده بی اثر بدل می شوند.
در بسیاری از نواحی دنیا که کشاورزی پیشرفته و مکانیزه دارند کشاورزان قبل از محلولپاشیpH تانکر حاوی محلول را توسط دستگاهی بنام pH متر كنترل می کنند تا از میزان تأثیر سم یا کود اطمینان حاصل نمایند. متأسفانه ماکزیمم pH آب كشاورزی در تابستان، درست در فصل اوج نیاز به محلولپاشی رخ میدهد. مطالعات نشان داده اند بهترین pH برای آب سمپاشی بین ۴ تا ۷ است. این محدوده pH آب در بسیاری از نواحی كشور یک رؤیاست و بهترین راه حل، آن است که قبل از اضافه نمودن سم یا کود به تانکرpH آب داخل تانکر توسط pH متر کنترل شود و در صورت وجود pH بالا، با استفاده از بافرهای (مواد شیمیایی) مخصوص، pH را به زیر ۷ کاهش داده و پس از آن سم یا کود را به آب اضافه کرده و محلولپاشی را انجام داد.